Một đạo luật liên bang được thông qua cách đây gần bốn năm yêu cầu Quốc hội phải lắp đặt một bảng tưởng niệm nhằm vinh danh các sĩ quan thực thi pháp luật đã bảo vệ Điện Capitol khi đám đông bạo loạn tràn vào tòa nhà ngày 6/1/2021. Thời hạn lắp đặt được ấn định là ngày 15/3/2023.
Tấm bảng đã được chế tác. Nhưng chưa từng được treo.
Hôm thứ Năm, một cặp thượng nghị sĩ lưỡng đảng đã tìm cách khắc phục tình trạng này.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – Bắc Carolina) và Thượng nghị sĩ Jeff Merkley (Dân chủ – Oregon) đã trình một nghị quyết yêu cầu bảng tưởng niệm phải được “trưng bày nổi bật tại một địa điểm công cộng, dễ tiếp cận trong khu vực Thượng viện” của Điện Capitol “cho đến khi có thể đặt bảng tại vị trí lâu dài”.
Dự thảo được đưa ra bất ngờ vào cuối tuần làm việc của Thượng viện và không có thượng nghị sĩ nào phản đối. Nghị quyết đã được thông qua bằng hình thức đồng thuận tuyệt đối, chỉ vài ngày sau khi Tòa Bạch Ốc cho ra mắt một trang web bị chỉ trích là đưa thông tin sai lệch khi đổ lỗi cho cảnh sát về bạo lực ngày 6/1.
Thượng nghị sĩ John Thune, lãnh đạo phe đa số, đã đồng ý cho trưng bày bảng tưởng niệm trước công chúng, ông Tillis cho biết trên sàn Thượng viện.
Tuy nhiên, thời điểm treo bảng và vị trí cụ thể vẫn chưa rõ. Những chi tiết này nhiều khả năng sẽ do Ủy ban Quy chế Thượng viện quyết định.
Ông Tillis nhấn mạnh rằng các sĩ quan bảo vệ Điện Capitol năm 2021 đã giúp các nhà lập pháp vượt qua “một trong những phép thử căng thẳng và nghiêm trọng nhất đối với thể chế này kể từ khi được thành lập”. Ngày hôm đó, theo ông, “hàng nghìn kẻ côn đồ xông vào tòa nhà này” đã làm chậm quá trình chứng nhận kết quả bầu cử năm 2020.
“Việc ghi nhận những người đã bảo vệ nền cộng hòa dân chủ của chúng ta trong ngày hôm đó là vô cùng quan trọng,” ông Merkley phát biểu. “Cũng quan trọng không kém là để người dân biết rằng chúng tôi — các thượng nghị sĩ và dân biểu — đã quay lại và hoàn tất công việc của mình trong ngày hôm đó, nhằm bảo đảm sự chuyển giao quyền lực một cách hòa bình.”
Một đạo luật chi tiêu quy mô lớn được thông qua năm 2022 có kèm nghị quyết khẳng định Quốc hội “mang ơn sâu sắc” những sĩ quan đã “dũng cảm bảo vệ Điện Capitol Hoa Kỳ, các nghị sĩ và nhân viên”. Văn bản này yêu cầu bảng tưởng niệm phải được lắp đặt tại một vị trí lâu dài ở “mặt phía tây” của tòa nhà trong vòng một năm.
Trong nhiều năm qua, phe Dân chủ liên tục kêu gọi việc lắp đặt bảng tưởng niệm, đồng thời cáo buộc Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cố tình trì hoãn.
“Tấm bảng đã được tạo ra,” Dân biểu Rosa DeLauro, lãnh đạo Dân chủ hàng đầu tại Ủy ban Chuẩn chi, nói năm ngoái. “Một hình ảnh của nó còn được treo ngay bên ngoài văn phòng tôi. Nhưng phe Cộng hòa tại Hạ viện từ chối tuân thủ luật và treo nó lên.”
Văn phòng ông Johnson chưa phản hồi ngay trước yêu cầu bình luận.
Một vướng mắc từng khiến việc trưng bày bị trì hoãn là quy định yêu cầu bảng phải liệt kê tên toàn bộ hàng trăm sĩ quan làm nhiệm vụ ngày hôm đó — không chỉ Cảnh sát Điện Capitol mà còn cả Sở Cảnh sát Thủ đô Washington, D.C., cùng nhiều cơ quan thực thi pháp luật liên bang và tiểu bang khác. Cuối cùng, bảng tưởng niệm chỉ liệt kê tên các cơ quan đã triển khai lực lượng ứng phó với bạo lực.
Trong nhiều năm, tấm bảng vẫn nằm trong kho và chưa từng được công bố trước công chúng. Hôm thứ Ba, một số nhà lập pháp nhân kỷ niệm năm năm vụ tấn công đã trưng bày các bản mô phỏng của bảng tưởng niệm.
“Thay mặt một Quốc hội biết ơn, tấm bảng này vinh danh những con người phi thường đã dũng cảm bảo vệ và gìn giữ biểu tượng của nền dân chủ trong ngày 6/1/2021. Sự anh dũng của họ sẽ không bao giờ bị lãng quên,” dòng chữ trên các mô hình bằng bìa cứng của tấm bảng đồng khắc ghi.
Gần 140 sĩ quan cảnh sát đã bị thương khi đám đông tràn vào Điện Capitol, sử dụng bình xịt gấu, súng điện, pháo hoa và nhiều loại vũ khí khác. Hai sĩ quan tham gia ứng phó đã qua đời sau đó vì tự sát.
Trước đó trong tuần, ông Tillis từng đề xuất sửa luật để cho phép bảng chỉ liệt kê tên các cơ quan thực thi pháp luật, nhưng cuối cùng ông chọn giải pháp trình nghị quyết cho treo bảng tạm thời ở khu vực Thượng viện của Điện Capitol.
Phe Dân chủ cũng đề xuất bổ sung một trưng bày kỹ thuật số bên cạnh bảng tưởng niệm, liệt kê đầy đủ tên các sĩ quan — được xem là một giải pháp đơn giản nhằm tránh việc phải xây dựng một công trình quá lớn để khắc hết các tên này.
Nguồn Nytimes
