SACRAMENTO, California (AP) — Thống đốc California Gavin Newsom sẽ tuyên bố tiểu bang của ông là hình mẫu cho cả nước trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang cuối cùng của mình vào thứ Năm, nói rằng nó hoàn toàn trái ngược với chính phủ liên bang hỗn loạn do Tổng thống Cộng hòa Donald Trump điều hành.
Theo những đoạn trích bài phát biểu được văn phòng của ông công bố, vị nghị sĩ đảng Dân chủ dự định sẽ nói rằng: “Chúng ta đang đối mặt với một cuộc tấn công vào các giá trị của mình chưa từng thấy trong đời”.
Ông Newsom ý thức rõ về di sản của mình khi ông tiến đến những ngày cuối cùng của tám năm cầm quyền tại bang đông dân nhất nước Mỹ và hướng tới cuộc tranh cử tổng thống năm 2028. Theo văn phòng của ông, trong bài phát biểu, ông dự định sẽ nhấn mạnh những thành tựu của California trong việc chống lại tình trạng vô gia cư, tội phạm và chi phí chăm sóc sức khỏe cao. Ông sẽ kêu gọi tiểu bang xử lý nghiêm các nhà đầu tư lớn đang mua lại những ngôi nhà giá rẻ, cho rằng hành vi này đang “gây áp lực lên giá thuê nhà và dập tắt giấc mơ sở hữu nhà”.
Trong nhiều năm qua, ông đã sử dụng bài phát biểu Tình trạng của Tiểu bang để ca ngợi sự tăng trưởng kinh tế và đổi mới công nghệ của California, đồng thời bảo vệ tiểu bang trước những lời chỉ trích về chi phí sinh hoạt cao và dân số vô gia cư lớn nhất cả nước. Ông đã công kích Trump và cảnh báo rằng chính quyền của ông ta sẽ đe dọa các chính sách tiến bộ của tiểu bang.
Năm nay, ông ta sẽ lặp lại những nhận xét đó và chế giễu những người chỉ trích là mắc phải “Hội chứng rối loạn tâm thần California”, một cách ám chỉ việc Trump từng sử dụng thuật ngữ “Hội chứng rối loạn tâm thần Trump” để chỉ trích các đối thủ chính trị của mình.
Bài phát biểu được đưa ra một ngày sau khi tiểu bang kỷ niệm một năm kể từ khi các vụ cháy rừng tàn khốc ở khu vực Los Angeles bùng phát, tàn phá các khu dân cư và khiến 31 người thiệt mạng.
Trong những tháng qua, Newsom đã yêu cầu Quốc hội và Trump cấp hàng tỷ đô la để giúp khu vực này phục hồi sau các vụ cháy rừng, một trong những vụ cháy tàn phá nhất trong lịch sử tiểu bang. Trump đã không trả lời lời kêu gọi đó – một trong nhiều tranh chấp giữa ông và thống đốc trong năm đầu tiên ông trở lại nắm quyền tổng thống.
Hai người đã tranh cãi gay gắt về mọi thứ, từ việc ông Trump triển khai quân đội Vệ binh Quốc gia ở Los Angeles đến việc chính phủ liên bang ngăn chặn lệnh cấm đầu tiên trên toàn quốc của California về việc bán xe hơi chạy bằng xăng mới vào năm 2035.
Bang này đã kiện chính quyền Trump hơn 50 lần, và Newsom đã gọi Trump là mối đe dọa đối với nền dân chủ, dẫn đầu cuộc chiến phân chia lại khu vực bầu cử để cải thiện cơ hội giành quyền kiểm soát Hạ viện của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay.
Bài phát biểu được đưa ra một ngày trước khi ông dự kiến công bố dự thảo ngân sách cho năm tài chính tiếp theo, sau nhiều năm phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách.
Trong bảy năm qua, Newsom đã nỗ lực giải quyết một số vấn đề nan giải nhất của California, bao gồm tác động của biến đổi khí hậu, khủng hoảng vô gia cư và giá xăng dầu, điện nước cao.
Ông Newsom sẽ nêu bật những thành tựu của tiểu bang trong các vấn đề trọng yếu.
Thống đốc sẽ công bố rằng số người vô gia cư không có nơi trú ẩn ở California đã giảm 9% trong năm ngoái. Văn phòng của ông chưa cung cấp ngay dữ liệu để chứng minh cho sự giảm này.
Ông sẽ nêu bật công tác khắc phục hậu quả các vụ cháy ở khu vực Los Angeles của tiểu bang và nỗ lực hỗ trợ giảm gánh nặng thế chấp cho những người sống sót, đồng thời nhấn mạnh “chúng ta cần đẩy mạnh hơn nữa các nỗ lực” để tái thiết cộng đồng.
Trước đó, ông đã yêu cầu Trump gửi cho tiểu bang gần 34 tỷ đô la viện trợ khắc phục hậu quả hỏa hoạn. Ông sẽ chỉ trích Trump vì đã từ chối đáp ứng yêu cầu đó.
Thống đốc Newsom dự định ăn mừng tỷ lệ án mạng đang ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ tại Oakland và San Francisco. Ông sẽ đề cập đến khoản tài trợ 267 triệu đô la mà tiểu bang đã gửi cho các cơ quan thực thi pháp luật trên toàn tiểu bang vào năm 2023 để giúp họ chống lại tội phạm bán lẻ và tội phạm tài sản. Ông cũng sẽ ca ngợi công việc của Cảnh sát giao thông California trong việc kiềm chế tội phạm tại Bakersfield, San Bernardino, Stockton và các thành phố khác.
Đây là bài phát biểu trực tiếp đầu tiên của ông sau nhiều năm.
Đây là lần đầu tiên Newsom trực tiếp đọc bài phát biểu Thông điệp Liên bang trước các nhà lập pháp kể từ năm 2022. Ông cho biết ông không thích các bài phát biểu trang trọng vì chứng khó đọc khiến ông gặp khó khăn khi đọc từ máy nhắc chữ trực tiếp.
Thay vào đó, trong những năm qua, ông đã gửi một bản báo cáo bằng văn bản cho các nhà lập pháp, đáp ứng yêu cầu hiến pháp rằng ông phải báo cáo với cơ quan lập pháp dưới một hình thức nào đó.
Ông cũng đã thử những cách tiếp cận khác, không theo truyền thống, bao gồm đăng tải bài phát biểu đã được ghi âm trước lên mạng và đi khắp tiểu bang để công bố các chính sách nhằm giải quyết vấn đề vô gia cư và khủng hoảng sức khỏe tâm thần.
Theo hiến pháp tiểu bang, Newsom không được tranh cử nhiệm kỳ thứ ba.
Ny (Theo AP)
