Từ chiến trường Nga – Ukraine cho đến những căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt tại Trung Đông, thế giới đang bước vào một giai đoạn đầy bất ổn khi các cuộc đối đầu quân sự cùng sự cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc có nguy cơ kéo theo những cú sốc lớn về an ninh, năng lượng và kinh tế toàn cầu…
Bước sang đầu tháng 8 năm 2026, tình hình quốc tế tiếp tục bị bao phủ bởi hàng loạt điểm nóng cả về quân sự lẫn kinh tế. Từ mặt trận Đông Âu, khu vực Trung Đông cho đến những biến động trên thị trường năng lượng và tài chính, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng một chuỗi khủng hoảng có liên hệ chặt chẽ với nhau đang hình thành và có thể tạo ra những tác động sâu rộng đối với an ninh thế giới, giá cả hàng hóa cũng như đời sống của người dân tại nhiều quốc gia.
Trong lúc cuộc chiến Nga – Ukraine bước sang một giai đoạn mới với những cuộc tấn công ngày càng ăn sâu vào lãnh thổ của nhau, thì căng thẳng giữa Hoa Kỳ, Iran và Israel vẫn chưa hề lắng dịu. Đồng thời, các thị trường tài chính lớn trên thế giới cũng đang phản ứng một cách thận trọng trước nguy cơ những biến động địa chính trị tiếp tục làm đảo lộn nguồn cung năng lượng và dòng vốn đầu tư quốc tế.
Tại mặt trận Đông Âu, Ukraine tiếp tục đẩy mạnh chiến lược sử dụng phi cơ không người lái (UAV) để đánh vào những mục tiêu được xem là có giá trị chiến lược của Nga. Theo tuyên bố từ Kyiv, lực lượng Ukraine đã dùng thiết bị không người lái đánh chìm một tàu chở hàng của Nga đang hoạt động trên Biển Đen. Diễn biến này cho thấy chiến tranh trên biển đang bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn khi những phương tiện có giá thành thấp nhưng khả năng gây thiệt hại rất lớn ngày càng được sử dụng rộng rãi. Bên cạnh các hoạt động trên biển, Ukraine cũng cho biết đã thực hiện nhiều đợt tập kích nhằm vào các cơ sở hậu cần, kho chứa nhiên liệu và một số nhà máy lọc dầu nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Chiến thuật này nhằm làm suy giảm khả năng tiếp tế nhiên liệu, tạo thêm sức ép lên nền kinh tế phục vụ chiến tranh của Moscow và buộc Nga phải phân tán lực lượng để bảo vệ những khu vực phía sau chiến tuyến.
Tuy nhiên, phía Nga vẫn tiếp tục duy trì các đợt oanh kích quy mô lớn vào Ukraine bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái. Chính phủ của Tổng thống Vladimir Putin nhiều lần tuyên bố Moscow sẽ đáp trả mọi cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Nga. Điện Kremlin cho rằng các cuộc tập kích của Ukraine là hành động leo thang nguy hiểm, trong khi Kyiv khẳng định đây là biện pháp cần thiết nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Nga.
Biển Đen ngày càng trở thành một mặt trận có ý nghĩa chiến lược trong cuộc chiến Nga – Ukraine. Đối với Nga, đây là tuyến đường quan trọng để vận chuyển hàng hóa, duy trì các hoạt động quân sự và bảo vệ lợi ích tại khu vực phía Nam. Trong khi đó, đối với Ukraine, việc tấn công vào tàu thuyền và các cơ sở hậu cần của Nga được xem là cách làm giảm ưu thế của Moscow trên vùng biển này.
Nhiều chuyên gia quân sự nhận định việc Ukraine sử dụng UAV tầm xa cho thấy chiến tranh hiện đại đang thay đổi rất nhanh. Những quốc gia có nguồn lực hạn chế vẫn có thể gây tổn thất đáng kể cho đối phương nếu sở hữu công nghệ thích hợp cùng chiến thuật hiệu quả. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại nhất là cuộc đối đầu này có thể tiếp tục mở rộng, kéo theo những phản ứng mạnh mẽ hơn từ phía Nga. Nếu Moscow gia tăng các đòn trả đũa nhằm vào hạ tầng dân sự hoặc các trung tâm kinh tế của Ukraine thì tình hình nhân đạo vốn đã rất nghiêm trọng có thể còn xấu đi hơn nữa.
Trong khi chiến sự tại châu Âu vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt thì Trung Đông tiếp tục là một điểm nóng khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt quan ngại. Quan hệ giữa Hoa Kỳ, Iran và Israel vẫn ở trong tình trạng căng thẳng sau nhiều tháng đối đầu cả về chính trị lẫn quân sự.
Israel, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, vẫn giữ lập trường cứng rắn trước những gì họ xem là mối đe dọa đến từ Iran cùng các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực. Về phần mình, Iran tiếp tục khẳng định quyền bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia và cảnh báo sẽ đáp trả nếu bị tấn công.
Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang phải đối diện với một bài toán đầy khó khăn: vừa duy trì sức ép đối với Iran, vừa tránh để toàn bộ khu vực rơi vào một cuộc chiến tranh quy mô lớn. Giới quan sát lo ngại rằng chỉ cần một sự cố ngoài ý muốn, chẳng hạn một cuộc tấn công gây thương vong lớn hoặc một sai lầm trong tính toán quân sự, cũng có thể khiến tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát. Nếu một cuộc xung đột lan rộng xảy ra tại Trung Đông thì không chỉ các quốc gia trong khu vực bị ảnh hưởng mà cả nền kinh tế thế giới cũng sẽ chịu tác động trực tiếp, đặc biệt thông qua giá dầu và hoạt động vận tải hàng hải.
Trên mặt trận kinh tế, các nhà đầu tư vẫn đang theo dõi rất sát những diễn biến địa chính trị. Giá dầu thế giới gần như đi ngang sau một tuần biến động mạnh. Nguyên nhân chủ yếu là sự giằng co giữa hai yếu tố: một mặt là nỗi lo nguồn cung có thể bị gián đoạn vì các cuộc xung đột quân sự, mặt khác là nhu cầu tiêu thụ trên toàn cầu vẫn bị ảnh hưởng bởi dấu hiệu tăng trưởng kinh tế chậm lại. Nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, đặc biệt làm gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu quan trọng, giá năng lượng hoàn toàn có thể tăng vọt trở lại. Điều đó sẽ tạo thêm áp lực lạm phát tại nhiều quốc gia, khiến chi phí vận tải, sản xuất và sinh hoạt tiếp tục leo thang.
Trong khi đó, thị trường vàng đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sau nhiều phiên tăng mạnh. Vàng từ lâu vẫn được xem là nơi trú ẩn an toàn trong thời kỳ bất ổn, tuy nhiên giới đầu tư hiện vẫn chờ thêm tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) về chính sách lãi suất. Nếu Fed tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn dự kiến thì đồng Mỹ kim có thể mạnh lên và gây áp lực giảm giá đối với vàng. Ngược lại, nếu Fed chuyển sang xu hướng nới lỏng chính sách tiền tệ thì vàng có khả năng tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư.
Nhìn trên bình diện tổng quát, ba vấn đề lớn gồm cuộc chiến Nga – Ukraine, căng thẳng tại Trung Đông và những biến động kinh tế đang tạo thành một mạng lưới khủng hoảng có liên hệ mật thiết với nhau.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
