CaliToday News – Chưa đầy một năm sau khi thuê 15 ha kho bãi (tương đương 21 sân bóng đá) gần TP.HCM nhằm biến Việt Nam thành căn cứ xuất khẩu chính, hãng bán lẻ thời trang siêu nhanh Trung Quốc Shein đang phải thu hẹp mạnh quy mô hoạt động tại đây.
Kế hoạch được lập từ cuối năm 2024 khi Shein đối mặt với nguy cơ Mỹ bãi bỏ ưu đãi thuế cho bưu kiện nhỏ và thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc tăng vọt lên 145% vào tháng 4/2025. Shein từng khuyến khích các nhà cung cấp lớn của Trung Quốc mở cơ sở sản xuất tại Việt Nam, nhưng chiến lược này không diễn ra như dự kiến.
Sự thu hẹp đột ngột tại Việt Nam
Theo sáu nguồn tin thân cận, Shein – công ty đang chuẩn bị IPO và nổi tiếng với các sản phẩm áo 5 USD hay váy 10 USD – đang thu hẹp quy mô tại Việt Nam:
- Diện tích kho bãi: Trung tâm logistics kho ngoại quan lớn nhất Việt Nam từng rộng 15 ha hiện chỉ còn thuê 6 ha (theo hai nguồn tin). Một nguồn tin khác cho biết chỉ một phần ba diện tích ban đầu được sử dụng.
- Cắt giảm nhân sự: Đợt sa thải hàng loạt bắt đầu từ tháng 4 và dự kiến sẽ tiếp tục. Một số đội nhóm chỉ giữ lại 1/4 nhân viên, thậm chí ít hơn. Cuối tháng 7, tại công trường chỉ còn lại rất ít công nhân và xe tải.
Sự đảo chiều này phản ánh những thay đổi đột ngột trong chính sách thương mại của Mỹ, đồng thời cho thấy mô hình kinh doanh của Shein phụ thuộc lớn vào các nhà cung cấp Trung Quốc – những bên sẵn sàng chấp nhận các điều khoản mà nhà sản xuất ở các quốc gia khác không chấp nhận. Hơn nữa, sau khi không thể niêm yết tại New York hay London và chuyển trụ sở sang Singapore, Shein hiện đang theo đuổi thương vụ IPO tại Hồng Kông và thắt chặt kết nối với căn cứ sản xuất ở miền nam Trung Quốc.
Tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ
Kế hoạch tại Việt Nam của Shein chịu đòn giáng đầu tiên khi Mỹ chấm dứt miễn thuế “de minimis” cho các đơn hàng dưới 800 USD từ tất cả các quốc gia. Tổng thống Donald Trump đã ban hành lệnh này vào ngày 30/07/2025, có hiệu lực sau đó một tháng.
Bên cạnh đó, các yếu tố thuế quan khác bao gồm:
- Thuế quan cao vọt của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc giảm dần. Dù may mặc Việt Nam vẫn chịu thuế thấp hơn Trung Quốc, khoảng cách đã thu hẹp. Ví dụ: Váy dệt kim polyester nhập khẩu từ Việt Nam hoặc Trung Quốc chịu thuế 16%, nhưng hàng Trung Quốc chịu thêm thuế Section 301 khiến mức thuế thực tế lên khoảng 33,5%.
- Tháng trước, cả Trung Quốc và Việt Nam đều bị Mỹ áp thuế mới 12,5% do cáo buộc không ngăn chặn hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Quyết định này khiến Việt Nam mất thế cạnh tranh so với các nước Đông Nam Á khác và làm suy yếu lý do để các nhà cung cấp của Shein đặt nhà máy tại đây.
Rào cản chi phí, hiệu suất và áp lực từ chính quyền
Ngoài thuế quan, việc tìm kiếm công nhân Việt Nam chấp nhận làm việc nhiều giờ với mức lương thấp là rất khó khăn. Mạng lưới nhà cung cấp của Shein tại Trung Quốc sản xuất hàng triệu mẫu mã theo lô nhỏ với biên lợi nhuận chỉ 1 Nhân dân tệ (0,15 USD) mỗi sản phẩm, hoàn thành đơn hàng trong vài ngày để phục vụ 273 triệu khách hàng.
Giáo sư Sheng Lu từ Đại học Delaware nhận định: “Đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Quốc có những giới hạn thực tế, đặc biệt đối với các công ty như Shein – nơi lợi thế cạnh tranh phụ thuộc vào tốc độ, sự linh hoạt và các đợt sản xuất cực kỳ nhỏ.”
Một quản lý xưởng may tên Wen tại quận Phiên Ngung (Quảng Châu) cho biết nhiều nhà cung cấp sang Việt Nam đã quay trở lại vì hiệu suất thấp khiến việc sản xuất tại Việt Nam kém hiệu quả hơn Trung Quốc, dù thuế suất thấp hơn.
Chính quyền Quảng Châu cũng không hài lòng với việc Shein hỗ trợ các nhà sản xuất dịch chuyển đơn hàng khỏi khu vực và đã cảnh báo công ty vào giữa năm 2025. Vào tháng 2, Tổng Giám đốc Shein, ông Sky Xu, đã cam kết chi hơn 10 tỷ Nhân dân tệ (1,5 tỷ USD) cho hệ thống chuỗi cung ứng thông minh tại tỉnh Quảng Đông.
Thách thức từ phía nhà cung cấp
Dù Shein tái cam kết với Trung Quốc, doanh thu tại Mỹ của hãng trong quý 1 đã giảm 14% do mất ưu đãi “de minimis”. Ngoài ra, Liên minh Châu Âu tháng trước đã áp thuế 3 Euro đối với các đơn hàng thương mại điện tử giá trị thấp.
Chuyên gia Ping He (từng làm quản lý vận hành tại Shein và TikTok Shop) cho biết hàng nghìn nhà cung cấp nhỏ của Shein đã mở thêm gian hàng trên Temu hoặc Amazon để bổ sung thu nhập.
Một số nhà cung cấp khác quyết định ngừng hợp tác với Shein để quay lại làm các đơn hàng lớn hơn. Ông Yang, quản lý xưởng may Jiang Gong Clothes ở Phiên Ngung, chia sẻ: “Biên lợi nhuận của Shein quá mỏng… lượng đơn hàng của họ rất nhỏ, thường chỉ vài chục chiếc một lần, khiến việc sản xuất rất rắc rối. Vì vậy chúng tôi quyết định bỏ họ.”
Ban tập viên CaliToday
