Trong một cuộc bỏ phiếu mà ban lãnh đạo Đảng Cộng hòa nỗ lực ngăn chặn đến phút chót, sáu dân biểu Cộng hòa đã gửi đi thông điệp thẳng thắn tới Tổng thống Donald Trump: họ không ủng hộ chế độ thuế quan mà ông đặt làm trọng tâm cho nhiệm kỳ hai.
Sáu nghị sĩ này đã đứng về phía Đảng Dân chủ để bỏ phiếu hủy bỏ thuế quan của tổng thống đối với Canada, kết thúc nhiều tháng bất an âm ỉ trong nội bộ GOP về cuộc chiến thương mại của ông Trump — một vấn đề đã khiến ngay cả một số đồng minh trung thành nhất trong Quốc hội cũng dao động.
Cuộc bỏ phiếu lập tức kéo theo phản ứng cứng rắn từ ông Trump. Trên Truth Social, tổng thống cảnh báo sẽ có “hậu quả nghiêm trọng” đối với bất kỳ đảng viên Cộng hòa nào bỏ phiếu chống thuế quan, bao gồm nguy cơ bị thách thức trong các cuộc bầu cử sơ bộ.
Tuy vậy, đây chưa phải là lần bỏ phiếu khó khăn cuối cùng đối với ông Trump. Đảng Dân chủ đã kích hoạt được một cơ chế thủ tục cho phép buộc Quốc hội tiếp tục bỏ phiếu về các gói thuế khác, trong đó có thuế đối với Mexico và cái gọi là thuế “Ngày Giải phóng” trong những tuần tới.
Đây là một trong số ít trường hợp GOP “rạn nứt” khi ông Trump vẫn duy trì ảnh hưởng mạnh mẽ trong đảng, dù thế đa số tại Quốc hội rất sít sao. Những ngày gần đây, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cùng nhóm vận động lập pháp của Tòa Bạch Ốc đã không thuyết phục đủ phiếu để chặn cuộc bỏ phiếu do Dân chủ dẫn dắt.
Ông Johnson nói với CNN rằng tổng thống “không bực bội” với các dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu hạn chế thẩm quyền hành pháp về thuế quan. “Ông ấy hiểu chuyện gì đang diễn ra… chính sách sẽ không thay đổi. Tổng thống có quyền phủ quyết,” ông Johnson nói. Tuy nhiên, chỉ ít phút sau, ông Trump đăng bài cảnh cáo trên Truth Social.
Sáu dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu cùng Dân chủ gồm: Thomas Massie, Don Bacon, Kevin Kiley, Jeff Hurd, Brian Fitzpatrick và Dan Newhouse.
Ông Jeff Hurd cho biết nông dân và các nhà sản xuất thép trong địa hạt của ông đã bị ảnh hưởng bởi thuế quan. “Cuối cùng, tôi nhìn vào Hiến pháp, nhìn vào lợi ích tốt nhất của cử tri trong địa hạt, và tôi bỏ phiếu. Không dễ dàng, nhưng đó là điều đúng đắn,” ông nói, đồng thời khẳng định sẵn sàng chấp nhận mọi hệ quả.
Ông Dan Newhouse — người sẽ nghỉ hưu sau nhiệm kỳ này — cho biết ông bỏ phiếu vì lợi ích cử tri, nhấn mạnh mối quan hệ thương mại chặt chẽ giữa bang của ông và Canada. Theo ông, thuế quan “chắc chắn” đã làm giá phân bón, thiết bị và nhiều đầu vào sản xuất nông nghiệp tăng cao.
Trước đó trong ngày, ông Don Bacon từng nhận định có thể có tới 30 dân biểu Cộng hòa sẵn sàng cùng ông chặn thuế quan. Nhưng khi sức ép từ ban lãnh đạo GOP và Tòa Bạch Ốc gia tăng, con số thực tế thấp hơn nhiều so với dự đoán.
Thượng viện trước đó đã thông qua một biện pháp tương tự nhằm hủy bỏ thuế quan với Canada — và khác với đa số dự luật khác, biện pháp này chỉ cần đa số đơn giản. Tuy nhiên, ngay cả khi Thượng viện thông qua văn bản giống Hạ viện, ông Trump vẫn có quyền phủ quyết. Hạ viện hiện không đạt đủ đa số hai phần ba để vượt qua phủ quyết.
Tối cùng ngày, ông Johnson hạ thấp ý nghĩa cuộc bỏ phiếu, gọi đó là một “nỗ lực vô ích”, dù thừa nhận “thất vọng” về kết quả. Ông từ chối bình luận về lời đe dọa của tổng thống trên Truth Social.
Với một số dân biểu Cộng hòa, cuộc bỏ phiếu không chỉ là phản ứng trước thuế quan của ông Trump, mà còn nhằm tái khẳng định vai trò lập pháp của Quốc hội — vốn bị thu hẹp trong những tháng gần đây. Ông Bacon, một người theo đường lối tự do thương mại và cũng sắp rời Quốc hội, nói: “Ông ấy cần biết rằng chúng tôi không phải là con dấu cao su.” Theo ông, nhiều đồng nghiệp cùng quan điểm nhưng ngần ngại lên tiếng vì lo sợ làm phật ý tổng thống.
Nguồn CNN
