CaliToday News – Trước làn sóng phẫn nộ từ công chúng liên quan đến việc lạm dụng dữ liệu từ camera quét biển số xe tự động (ALPR), một nhóm các nhà lãnh đạo dân cử tại San Jose vừa công bố gói biện pháp bảo vệ mới nhằm chấn chỉnh việc ứng dụng công nghệ gây tranh cãi này.
Các biện pháp bảo vệ được công bố vào thứ Tư nhằm ngăn chặn nhân viên thành phố dùng thiết bị cá nhân để truy cập vào dữ liệu thực thi pháp luật nhạy cảm, bao gồm thông tin thu thập từ camera quét biển số. Đề xuất cũng mở rộng các đợt kiểm toán để phát hiện các hoạt động tra cứu bất hợp pháp. Nhóm ủng hộ đề xuất này — gồm Thị trưởng Matt Mahan, Phó Thị trưởng Pam Foley cùng các Ủy viên Hội đồng thành phố Domingo Candelas và George Casey — còn mong muốn thành phố vận động hành lang tại Sacramento nhằm thúc đẩy luật cấp tiểu bang tăng nặng hình phạt đối với hành vi xử lý dữ liệu ALPR sai quy định. Thị trưởng Matt Mahan nhấn mạnh: “ALPR đã giúp chúng tôi phá nhiều vụ án nghiêm trọng, nhưng chúng tôi cần giới hạn nghiêm ngặt về phương thức và thời điểm dữ liệu được truy cập, kiểm toán định kỳ để đảm bảo quy tắc được tuân thủ và có hậu quả thực tế khi vi phạm”.
Gói chính sách dự kiến được trình lên Ủy ban Quy tắc và Chính phủ Mở của San Jose vào ngày 30 tháng 9. Động thái này diễn ra vài tuần sau thông tin Sở Cảnh sát San Jose sa thải một sĩ quan hồi tháng 4 do lạm dụng dữ liệu. Theo tờ Mercury News, kết quả điều tra xác định viên sĩ quan đã chia sẻ thông tin vị trí cho người anh em họ để người này theo dõi một phụ nữ đang cáo buộc anh ta có hành vi bạo lực gia đình. Vụ việc đã thổi bùng làn sóng tranh luận về mạng lưới 516 camera ALPR của thành phố và mối quan hệ với nhà cung cấp thiết bị Flock Safety tại Atlanta, khi giới phê bình cho rằng kho dữ liệu vị trí này xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư của cư dân.
Ngược lại, những người ủng hộ khẳng định hệ thống camera được đưa vào áp dụng từ năm 2022 này là công cụ điều tra vô giá trong bối cảnh lực lượng cảnh sát thiếu hụt nhân sự triền miên. Gói biện pháp mới sẽ giao nhiệm vụ cho người quản lý thành phố lập kế hoạch ngăn nhân viên truy cập dữ liệu bằng thiết bị cá nhân, có thể thông qua việc phát triển các công cụ công nghệ mới. Đồng thời, thành phố sẽ tăng tần suất kiểm toán để phát hiện các truy vấn đáng ngờ và vi phạm quy định, chẳng hạn như lệnh cấm sử dụng cơ sở dữ liệu cho các cuộc điều tra liên quan đến nhập cư. Giới chức thành phố nhận định các điều luật hiện hành chưa bao quát dữ liệu ALPR, tạo lỗ hổng khiến hành vi sử dụng trái phép không bị trừng phạt.
Hiện San Jose đang đối mặt với hai vụ kiện liên quan đến mạng lưới Flock, bao gồm một đơn kiện vào tháng 11 năm 2025 từ liên minh các nhóm vận động địa phương, cáo buộc hành vi tìm kiếm dữ liệu không cần trát lệnh vi phạm quyền riêng tư của tài xế. Trước đó vào tháng 3, Hội đồng thành phố từng thông qua quy định giới hạn vị trí lắp đặt và giảm thời hạn lưu trữ dữ liệu từ một năm xuống 30 ngày. Tuy nhiên, các động thái này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của nhiều cư dân mong muốn thành phố chấm dứt hoàn toàn hợp đồng với Flock Safety, tương tự như Quận Santa Clara, Los Altos Hills và Mountain View.
Nick Hidalgo, luật sư của Hiệp hội Quyền tự do Dân sự Mỹ (ACLU) Bắc California, cho rằng nỗ lực mới nhất này vẫn chưa thỏa đáng: “Đó chỉ là những chiêu trò quan hệ công chúng. Chúng không thực sự tuân thủ pháp luật và không thực sự bảo vệ chúng ta. Lộ trình tốt nhất cho cộng đồng là vận động các nhà hoạch định chính sách dỡ bỏ những chiếc camera này, chấm dứt quan hệ với các hãng công nghệ giám sát lớn và giải thoát bản thân khỏi sự giám sát liên tục của chính phủ”.
Ban biên tập CaliToday
