Bộ trưởng Y tế Hoa Kỳ Robert F. Kennedy Jr. đang khơi lại cuộc tranh luận lâu đời về việc các bác sĩ cần hiểu biết bao nhiêu về dinh dưỡng. Tuy nhiên, một số ý tưởng và phương thức thúc đẩy của ông đang gây lo ngại trong giới chuyên gia y khoa.
Trong nhiều tháng qua, dưới sức ép từ Bộ trưởng Kennedy, hàng chục trường y tại Hoa Kỳ đã đồng ý điều chỉnh chương trình đào tạo để tăng cường nội dung về dinh dưỡng, theo các quan chức liên bang, tài liệu và các cuộc phỏng vấn với lãnh đạo ngành y.
Ông Kennedy — người coi chế độ ăn uống lành mạnh là trung tâm trong chiến dịch chống lại cái mà ông gọi là “đại dịch bệnh mãn tính” — đã gây sức ép buộc các trường y chấp nhận các đề xuất của mình. Ông đe dọa cắt giảm nguồn tài trợ liên bang nhưng cũng hứa sẽ công khai vinh danh các trường hợp tác.
Dự kiến trong tuần này, ông sẽ công bố rằng nhiều trường đã chấp nhận các khuyến nghị của ông, một diễn biến khiến một số nhà lãnh đạo học thuật và y khoa lo ngại, nhất là trong bối cảnh chính quyền Trump đang thúc đẩy cải tổ sâu rộng hệ thống giáo dục đại học.
Tranh luận lâu năm về dinh dưỡng trong đào tạo bác sĩ
Nỗ lực của Kennedy gắn với cuộc tranh luận kéo dài hàng chục năm về việc các bác sĩ Mỹ cần được đào tạo bao nhiêu về dinh dưỡng. Nhiều chuyên gia từ lâu cho rằng các trường y chưa dành đủ thời lượng cho chủ đề này.
Ngay từ năm 1962, Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (AMA) đã tổ chức một hội nghị về vấn đề này sau khi một báo cáo kết luận rằng các trường y chưa dành đủ sự quan tâm và nguồn lực cho việc giảng dạy dinh dưỡng.
Giáo sư Marion Nestle, chuyên gia dinh dưỡng và y tế công cộng tại Đại học New York, cho biết:
“Gần như không có nhiều thay đổi kể từ đó.”
Một khảo sát công bố năm 2015 cho thấy chỉ khoảng 29% trường y cung cấp ít nhất 25 giờ học về dinh dưỡng trong suốt bốn năm đào tạo, mức được Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia khuyến nghị.
Một chương trình mới gây tranh cãi
Chương trình đào tạo do Kennedy đề xuất bao gồm nhiều kỹ năng dinh dưỡng mang tính chính thống, nhưng cũng chứa những ý tưởng đến từ lĩnh vực “y học chức năng”, một hướng tiếp cận thường sử dụng xét nghiệm, theo dõi và thực phẩm bổ sung để tìm “nguyên nhân gốc rễ” của bệnh.
Một số nội dung mà Kennedy đề xuất — chẳng hạn yêu cầu bác sĩ học về trồng trọt và ủ phân hữu cơ — đã khiến nhiều chuyên gia hoài nghi.
Chương trình này chịu ảnh hưởng lớn từ bác sĩ Casey Means, người được Tổng thống Trump đề cử làm Tổng Y sĩ Hoa Kỳ, cùng với Calley Means, anh trai của bà và cũng là cố vấn thân cận của Kennedy.
Theo Kennedy, nhóm của ông đã làm việc với các cơ quan kiểm định, đơn vị tổ chức kỳ thi cấp phép hành nghề y tại Mỹ và khoảng 100 trường y.
Nhiều trường y tỏ ra thận trọng
Hiện Hoa Kỳ có hơn 160 trường y, và vẫn chưa rõ bao nhiêu trường sẽ áp dụng các đề xuất của Kennedy cũng như cách họ sẽ đưa nội dung này vào chương trình đào tạo.
Trước đó, một nghị quyết lưỡng đảng tại Hạ viện năm 2022 cùng với chính quyền Biden cũng từng kêu gọi tăng cường giáo dục dinh dưỡng trong đào tạo y khoa.
Tiến sĩ Angela Dearinger, Phó Hiệu trưởng điều hành Trường Y Đại học Kentucky, cho biết bà ủng hộ việc tăng cường đào tạo về dinh dưỡng, nhưng nhấn mạnh rằng điều đó phải dựa trên bằng chứng khoa học.
“Tôi nghĩ việc nhấn mạnh vai trò của dinh dưỡng trong giáo dục y khoa là quan trọng,” bà nói. “Nhưng chúng tôi sẽ thực hiện điều đó dựa trên giáo dục dựa trên bằng chứng, giống như mọi lĩnh vực khác.”
Lo ngại về sự can thiệp của chính phủ
Nhiều học giả lo ngại rằng việc chính phủ gây sức ép đối với nội dung giảng dạy có thể mở đường cho sự can thiệp lâu dài vào giáo dục đại học.
Ông Daniel Jones, cựu hiệu trưởng Đại học Mississippi và cũng từng lãnh đạo trường y của trường, nói rằng việc chính phủ gây sức ép về chương trình đào tạo là “một điều nguy hiểm đối với giáo dục nói chung và giáo dục y khoa nói riêng.”
Tiến sĩ Louis Sullivan, cựu Bộ trưởng Y tế dưới thời Tổng thống George H.W. Bush, cho biết ông “không ngạc nhiên nhưng thất vọng” trước cách Kennedy thúc đẩy chương trình.
“Miễn là các trường sử dụng thông tin mà họ cho là khoa học và phù hợp về mặt dinh dưỡng thì không sao,” ông nói. “Nhưng chắc chắn không nên để các trường phải khuất phục trước chính phủ.”
Áp lực tài trợ và chiến lược chính trị
Theo chính Kennedy, ông và các trợ lý đã gây sức ép lên các trường trong nhiều tháng.
Tháng 4 năm ngoái, ông từng nói rằng nguồn tài trợ liên bang có thể được dùng như “đòn bẩy” để buộc các trường tăng cường giảng dạy dinh dưỡng.
Trong một lá thư gửi các trường đại học vào tháng 1, Bộ Y tế khuyến khích các trường áp dụng ít nhất 40 giờ đào tạo về dinh dưỡng cho sinh viên y khoa, đồng thời hứa vinh danh công khai những trường đi đầu trong sáng kiến này.
Động thái này cũng mang yếu tố chính trị. Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, Tòa Bạch Ốc muốn Bộ trưởng Kennedy chuyển trọng tâm từ các chủ đề gây tranh cãi như vaccine sang các vấn đề được cả hai đảng ủng hộ rộng rãi, chẳng hạn như ăn uống lành mạnh.
Những nội dung gây tranh cãi
Trong lá thư tháng 1, Kennedy đề xuất 71 chủ đề cho chương trình đào tạo mới.
Một số nội dung, như nhận biết thiếu hụt dinh dưỡng hoặc dị ứng thực phẩm, phù hợp với các khuyến nghị khoa học gần đây.
Nhưng những nội dung khác — như khuyến khích sử dụng thực phẩm bổ sung hoặc thiết bị đeo theo dõi sức khỏe — không có nhiều bằng chứng khoa học vững chắc. Một số đề xuất còn yêu cầu sinh viên học về lấy mẫu đất, ủ phân và luân canh cây trồng.
Theo giáo sư Nestle, nhiều bài học như vậy có thể không giúp cải thiện việc chăm sóc bệnh nhân.
Bà cho rằng điều quan trọng nhất là bác sĩ cần biết cách phối hợp với chuyên gia dinh dưỡng, những người có thời gian và chuyên môn sâu hơn để tư vấn chế độ ăn cho bệnh nhân. Tuy nhiên, các khuyến nghị của Kennedy hầu như không đề cập trực tiếp đến vai trò của các chuyên gia dinh dưỡng, ngoại trừ phần liên quan đến thanh toán dịch vụ.
Phản ứng thận trọng từ giới học thuật
Một báo cáo năm 2024 xác định việc sàng lọc tình trạng thiếu an ninh lương thực — tức khả năng tiếp cận đủ thực phẩm an toàn và dinh dưỡng — là ưu tiên hàng đầu trong đào tạo y khoa. Tuy nhiên, chương trình của Kennedy không nhấn mạnh vấn đề này.
Điều đó cũng phù hợp với việc chính quyền Trump đã hủy bỏ cuộc khảo sát quốc gia hằng năm về tình trạng thiếu an ninh lương thực vào mùa thu năm ngoái.
Dù vậy, sự ủng hộ lâu dài đối với việc mở rộng đào tạo dinh dưỡng cho bác sĩ tương lai có thể đã giúp Kennedy thuyết phục một số người hoài nghi.
Hiệp hội Các Trường Y Hoa Kỳ (AAMC) — tổ chức từng cảnh báo Kennedy không nên áp dụng mô hình “một chương trình chung cho tất cả” do chính phủ áp đặt — cho biết sẽ cử đại diện tham dự buổi công bố sáng kiến trong tuần này.
Trong khi đó, Đại học Harvard, nơi đang có nhiều tranh cãi với Bộ Y tế trong thời gian qua, cho biết họ vẫn cam kết tiếp tục xem xét và cải thiện chương trình đào tạo dinh dưỡng, nhưng không tuyên bố ủng hộ kế hoạch của Kennedy.
Nguồn nytimes
