Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước CSVN -Tô Lâm trực tiếp đứng đầu Ban Chỉ đạo Trung ương về Đối ngoại và Hội nhập Quốc tế, cùng với mục tiêu thu hút tới 300 tỷ đô la vốn đầu tư nước ngoài trong vòng 5 năm tới, đang trở thành đề tài gây nhiều tranh luận: bước đi thể hiện tham vọng và hiệu quả thực sự…
Trong hai ngày 13 và 14 tháng 6 năm 2026, hàng loạt quyết định và định hướng lớn của Bộ Chính trị CSVN được công bố, cho thấy xu hướng tập trung hơn nữa quyền chỉ đạo chiến lược vào cấp lãnh đạo cao nhất của đảng cầm quyền, đồng thời đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng về việc thu hút vốn đầu tư ngoại quốc trong giai đoạn 2026-2030.
Ngày 14 tháng 6, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước CSVN -Tô Lâm đã ký quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về Đối ngoại và Hội nhập Quốc tế. Theo quyết định này, ông Tô Lâm trực tiếp giữ vai trò Trưởng ban. Cơ quan mới gồm 37 thành viên, quy tụ 17 Ủy viên Bộ Chính trị cùng nhiều bộ trưởng và những người đứng đầu các cơ quan quan trọng.
Việc người đứng đầu đảng cầm quyền và nhà nước trực tiếp đảm nhiệm vai trò Trưởng ban cho thấy lĩnh vực đối ngoại và hội nhập quốc tế đang được đặt vào vị trí đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thế giới biến động mạnh bởi sự cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, những cuộc xung đột địa chính trị và sự thay đổi sâu rộng của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trước đó, vào ngày 11 tháng 6 tại Hà Nội, Tô Lâm cũng đã chủ tọa Hội nghị toàn quốc nhằm triển khai Nghị quyết số 06-NQ/TW về đường lối đối ngoại của Đại hội XIV. Tại đây, ông nhấn mạnh năm định hướng lớn trong công tác ngoại giao của Việt Nam, trong đó nổi bật là yêu cầu duy trì môi trường hòa bình, ổn định và tạo dựng một cục diện quốc tế thuận lợi cho sự phát triển của đất nước. Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung được giao phối hợp triển khai nghị quyết này trên phạm vi toàn bộ hệ thống chính trị.
Chỉ một ngày trước đó, tức ngày 13 tháng 6, một thông tin khác cũng thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận. Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nghị quyết đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026-2030 sẽ thu hút từ 200 đến 300 tỷ đô la vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký, tương đương từ 40 đến 50 tỷ đô la mỗi năm, đồng thời phấn đấu giải ngân từ 150 đến 200 tỷ đô la.
Không chỉ dừng lại ở những con số, Bộ Chính trị CSVN còn xác định các lĩnh vực ưu tiên bao gồm kỹ nghệ điện tử, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật và công nghệ chuỗi khối. Mục tiêu xa hơn là đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia đứng đầu Đông Nam Á về môi trường đầu tư, đổi mới sáng tạo và khả năng tiếp nhận các dự án công nghệ cao.
Nhìn chung, đây là những mục tiêu hết sức tham vọng của giới lãnh đạo CSVN. Tuy nhiên, tham vọng càng lớn thì câu hỏi về năng lực thực hiện càng trở nên gay gắt hơn.
Trong suốt nhiều năm qua, Việt Nam đã nhiều lần đưa ra những khẩu hiệu như “thu hút đầu tư nước ngoài có chất lượng cao”, “chuyển giao công nghệ”, hay “tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu”, nhưng thực tế cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào hoạt động gia công, lắp ráp và khu vực doanh nghiệp ngoại quốc. Hiệu ứng lan tỏa sang doanh nghiệp trong nước còn khá hạn chế, trong khi tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành kỹ nghệ vẫn ở mức thấp.
Mục tiêu thu hút 300 tỷ đô la vốn đăng ký trong vòng 5 năm là một con số rất lớn, nhưng bản thân lượng vốn đăng ký chưa phải là thước đo phản ánh chất lượng tăng trưởng. Điều quan trọng hơn là bao nhiêu phần trăm trong số đó thực sự được giải ngân, bao nhiêu công nghệ cốt lõi được chuyển giao, và các doanh nghiệp Việt Nam sẽ được hưởng lợi như thế nào từ làn sóng đầu tư mới.
Một vấn đề khác cũng được giới quan sát đặc biệt chú ý là xu hướng tập trung quyền lực ngày càng trở nên rõ nét. Việc Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tô Lâm liên tiếp đảm nhiệm vai trò đứng đầu nhiều ban chỉ đạo chiến lược phản ánh một mô hình điều hành mang tính tập trung cao. Những người ủng hộ cho rằng điều này giúp nâng cao tính thống nhất và khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng. Ngược lại, các ý kiến phản biện cho rằng khi quyền lực ngày càng tập trung, cơ chế kiểm soát và phản biện chính sách lại càng cần được củng cố mạnh mẽ hơn để tránh nguy cơ hình thành tư duy chủ quan hoặc tình trạng “trên nóng dưới lạnh”.
Sau cùng, thành công trong lĩnh vực đối ngoại hay thu hút đầu tư không nằm ở số lượng nghị quyết được ban hành hay số lượng ban chỉ đạo được thành lập. Điều mà xã hội chờ đợi chính là những thay đổi cụ thể về chất lượng thể chế, mức độ minh bạch của môi trường kinh doanh, năng lực của doanh nghiệp trong nước và khả năng biến những cam kết chính trị thành những thành quả kinh tế thực sự.
NGƯỜI QUAN SÁT
