Nhận những phong bì hối lộ tiền tỷ, rồi sau đó xuất cảnh rời khỏi Việt Nam trước khi vụ án bị khởi tố, đó là câu chuyện của cựu Cục trưởng Nguyễn Hải Thanh. Đây không chỉ là một vụ án tham nhũng đơn lẻ, mà còn đặt ra câu hỏi lớn về cơ chế giám sát và trách nhiệm quản lý trong các dự án nghìn tỷ của Nhà nước…
Hà Nội vào ngày 10 tháng 2 năm 2026, Viện Kiểm sát Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố 23 bị can trong vụ án tham nhũng xảy ra tại Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn (gọi tắt là NN-PTNT) cũ và Công ty TNHH Một thành viên Đầu tư & Xây dựng Hoàng Dân cùng các đơn vị có liên quan. Trong số những người bị truy tố, ông Nguyễn Hải Thanh, cựu Phó Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình thuộc Bộ NN-PTNT (cũ), được xác định đã nhận hối lộ tổng cộng 6,25 tỷ đồng. Tuy nhiên, trước khi bị khởi tố, ông Thanh đã xuất cảnh sang Canada, buộc cơ quan điều tra phải ra quyết định truy nã quốc tế.
Theo cáo trạng, sai phạm của các bị can xuất phát từ việc Công ty Hoàng Dân thông đồng với một số quan chức để được trúng thầu 4 dự án thủy lợi lớn tại nhiều địa phương, gồm dự án hồ Bản Mồng (Nghệ An) và dự án hồ Cánh Tạng (nay thuộc tỉnh Phú Thọ). Tổng thiệt hại ước tính Nhà nước phải gánh chịu trong vụ án này là khoảng 67,5 tỷ đồng.
Diễn biến vụ việc được xác định bắt đầu từ cuối năm 2017, khi dự án hồ Bản Mồng được triển khai. Ông Nguyễn Văn Dân, Giám đốc Công ty Hoàng Dân, đã tìm gặp ông Hoàng Văn Thắng, khi đó là Thứ trưởng Bộ NN-PTNT, để nhờ hỗ trợ giúp công ty tham gia và trúng thầu gói thầu số 36 có giá trị hơn 1.200 tỷ đồng. Sau đó, ông Thắng giới thiệu ông Dân làm việc với ông Trần Tố Nghị, khi đó là Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình. Các bên được cho là đã thống nhất thỏa thuận chi “hoa hồng” khoảng 8% giá trị hợp đồng nếu trúng thầu.
Trong vai trò Phó Cục trưởng kiêm Giám đốc Ban 4 – đơn vị chủ đầu tư các gói thầu của dự án hồ Bản Mồng – ông Nguyễn Hải Thanh bị cáo buộc đã chỉ đạo cấp dưới cung cấp trước các tài liệu dự toán đã được phê duyệt cho Công ty Hoàng Dân, trước thời điểm phát hành hồ sơ mời thầu. Việc này tạo lợi thế cho liên danh nhà thầu trong quá trình chuẩn bị hồ sơ dự thầu, dù thực tế không đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định.
Sau khi liên danh trúng thầu, cơ quan điều tra xác định ông Thanh đã nhận tổng cộng 6,25 tỷ đồng từ ông Nguyễn Văn Dân và ông Hoàng Xuân Thịnh, Phó Giám đốc Ban 4, như khoản tiền “cảm ơn” cho sự hỗ trợ. Không dừng lại ở đó, trong những năm tiếp theo, ông Thanh còn bị cho là đã chỉ đạo Ban 1 hỗ trợ Công ty Hoàng Dân trúng thầu gói thầu số 17 thuộc dự án hồ Cánh Tạng, tiếp tục gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.
Ngoài ông Thanh, cáo trạng còn truy tố cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng, ông Trần Tố Nghị, nguyên Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình, ông Trần Văn Lăng, nguyên Giám đốc Ban 2 và ông Lê Văn Hiến, cựu Giám đốc Ban 8 về tội Nhận hối lộ. Nhiều bị can khác bị truy tố về các tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Việc ông Nguyễn Hải Thanh xuất cảnh sang Canada trước khi bị khởi tố là chi tiết khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Viện Kiểm sát đã yêu cầu ông Thanh ra đầu thú để được hưởng chính sách khoan hồng và thực hiện quyền bào chữa theo quy định pháp luật. Trường hợp không tự nguyện trở về, ông có thể bị truy tố và xét xử vắng mặt theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Vụ án được xem là một điểm nóng trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí hiện nay tại Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu siết chặt cơ chế giám sát, minh bạch hóa quy trình đấu thầu và nâng cao trách nhiệm của cán bộ có thẩm quyền trong quản lý các dự án đầu tư công./.
NGƯỜI QUAN SÁT
