Calitoday (23/9/2026): Tuần tới chúng ta bước sang hết tháng thứ 7 của cuộc chiến với Iran — một cuộc xung đột mà tổng thống Trump từng cho rằng có thể chỉ kéo dài từ 4 tới 5 tuần.
Thay vì đưa ra một giải pháp thực sự để chấm dứt cuộc chiến này, trong bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc ngày hôm qua Thứ Ba 22/9, Donald Trump tự mô tả mình là một “người kiến tạo hòa bình”, nhưng đồng thời lại nói về việc tiêu diệt Cộng hòa Hồi giáo Iran.
“Tôi có một quyết định lớn cần phải đưa ra,” Trump nói. “Liệu có đạt được thỏa thuận nào với Iran cho phép họ xây dựng lại và tạo ra một quốc gia vĩ đại hơn bao giờ hết – có thể là một trong những quốc gia vĩ đại nhất ở Trung Đông, hoặc thậm chí là trên thế giới? Hay tôi sẽ tiêu diệt Cộng hòa Hồi giáo này, và làm điều đó một cách nhanh chóng, không cho họ cơ hội giết hại và tàn phá người dân và các quốc gia khác nữa? Tôi sẽ đẩy họ xuống địa ngục, không có cơ hội sống sót và không có hy vọng về sự vĩ đại trong tương lai cho các thế hệ mai sau?”
Tổng thống Trump cũng sử dụng bài phát biểu đó để một lần nữa bảo vệ quyết định phát động chiến tranh của ông, liên tục chỉ ra mối đe dọa Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Vào ngày 28 tháng 2 năm 2025, chiến lược được chính quyền Trump tuyên bố là gây áp lực tối đa: ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, hạn chế chương trình tên lửa của họ, làm suy yếu mạng lưới khu vực và gây sức ép kinh tế lên chế độ này. Chính sách đó đã được nêu rõ trong bản ghi nhớ an ninh quốc gia của Trump.
Nhưng bức tranh tình báo vào thời điểm đó phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản nói rằng Iran đang chế tạo bom.
Tháng 3 năm 2025, Giám đốc Tình báo Quốc gia lúc bấy giờ, Tulsi Gabbard, đã thông báo với Quốc hội rằng cộng đồng tình báo đánh giá Iran không chế tạo vũ khí hạt nhân và Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei chưa cho phép khởi động lại chương trình vũ khí này.
Sau đó là Chiến dịch Midnight Hammer vào tháng 6 năm 2025, chủ yếu được trình bày như một cuộc tấn công bất ngờ của 4 chiếc máy bay tàng hình B-2 ném bom xuyên phá vào 3 cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran.
Và rồi, đến Chiến dịch Epic Fury, khởi đầu cuộc chiến toàn diện này vào ngày Thứ Bảy 28 tháng 2 năm 2026, lý lẽ công khai đã được mở rộng.
Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, các mục tiêu được chính quyền Trump tuyên bố bao gồm ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân (mặc dù những tham vọng đó được cho là đã bị phá hủy trong Chiến dịch Midnight Hammer), phá hủy khả năng tên lửa đạn đạo của Iran, loại bỏ mối đe dọa hải quân của nước này, làm gián đoạn sự hỗ trợ cho các nhóm phiến quân trong khu vực và, ở nhiều thời điểm khác nhau, tạo điều kiện cho người dân Iran thay đổi chính phủ của họ.
Giờ đây, tổng thống Trump đang gợi ý rằng Iran có thể đạt được một thỏa thuận, một cách thuận tiện sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, sau khi người Mỹ đã bỏ phiếu bầu đảng cầm quyền.
Không ai biết liệu một thỏa thuận có đạt được sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không, nhưng chắc rằng một cuộc chiến ban đầu được mô tả là có thể kéo dài vài tuần đang tiến gần đến mốc hết bảy tháng. Vẫn còn nhiều câu hỏi về kho vũ khí, chi phí của cuộc xung đột, hậu quả đối với thị trường năng lượng toàn cầu và chính xác thì mục tiêu cuối cùng của chính quyền Trump là gì?
Người dân Mỹ không hài lòng về điều đó. Hãy xem kết quả cuộc thăm dò mới nhất của CNN này.
“Gần hai phần ba, 64%, trong cuộc thăm dò của chúng tôi nói rằng không, Mỹ không thắng trong cuộc chiến ở Iran. Hai phần ba người Mỹ nói như vậy. Ông Trump đang xử lý cuộc chiến ở Iran như thế nào? Đây là con số tệ nhất trong cuộc thăm dò dành cho ông ấy. Chỉ có 26% tán thành cách Donald Trump xử lý cuộc chiến ở Iran.”
Tổng thống Trump đã đứng trước thế giới và đưa ra một lời đe dọa suông khác, một lời đe dọa “tiêu diệt” cả một quốc gia, nhưng không hề đưa ra một chút rõ ràng nào về mục tiêu cuối cùng hoặc cách giảm thiểu tác động tài chính toàn cầu của cuộc chiến tranh do Trump tự chọn này. Giải pháp duy nhất của ông ta: Những ngưới Mỹ trưởng thành bỏ phiếu cho đảng Cộng hòa và chờ đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ mà Cộng Hòa thắng cả hai viện Quốc hội thì sẽ được thưởng USD 5.000 mỗi người.
Tổng thống Iran có bài phát biểu thời chiến tại Liên Hợp Quốc
Tổng thống Iran hôm thứ Tư cho biết người dân của ông là “nạn nhân của chủ nghĩa khủng bố” do Hoa Kỳ gây ra, trong bài phát biểu hiếm hoi thời chiến tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump nói rằng ông có thể “tiêu diệt” nước cộng hòa Hồi giáo này.
Trong một bài phát biểu đầy thách thức, Tổng thống Masoud Pezeshkian đã giơ cao những bức ảnh lớn của cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và hơn 150 học sinh Iran thiệt mạng trong những ngày đầu của cuộc chiến.
Ông nói: “Người dân vô tội của chúng tôi đã trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công hèn hạ và hành động xâm lược áp đặt lên đất nước chúng tôi. Và chúng tôi đã tự vệ bằng sức mạnh tối đa. Mỹ và Israel đã tấn công chúng tôi.”
Ông nói thêm về Hoa Kỳ: “Đúng, họ đã tấn công chúng tôi, nhưng chúng tôi không khuất phục.” Gần cuối bài phát biểu, Pezeshkian đã gọi đích danh Trump.
“Ông Trump và những kẻ tìm cách bắt nạt chúng tôi phải hiểu rằng chúng tôi sẵn sàng đối thoại, ngoại giao và đàm phán mà không chấp nhận ngôn ngữ vũ lực,” ông nói.
Ông cũng nói một điều rõ ràng là sai: “Chúng tôi không tấn công dân thường” nhưng thủy thủ và người lao động nhập cư trong khu vực nằm trong số những thường dân thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Đến New York dưới sự bảo vệ an ninh và giám sát chặt chẽ, Pezeshkian — người được coi là một chính trị gia ôn hòa trong bối cảnh chính trị Iran — đã phát biểu trước các nhà lãnh đạo thế giới một ngày sau khi Trump sử dụng cùng sân khấu đó để ám chỉ rằng ông có thể “tiêu diệt” Cộng hòa Hồi giáo nếu không sớm đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần bảy tháng.
Vài giờ sau, Trump nói với các phóng viên rằng các đặc phái viên chính của ông, Steve Witkoff và Jared Kushner, đã gặp gỡ các quan chức Iran trong khoảng ba giờ bên lề cuộc họp thường niên. Nhưng ông không cung cấp nhiều chi tiết về cách thức các cuộc thảo luận diễn ra hoặc nội dung của cuộc trao đổi.
“Đó là một cuộc gặp rất tốt,” Trump nói. Tổng thống sau đó nói thêm rằng các quan chức Iran “không phải ở cấp cao nhất, nhưng đó là một điều gì đó.” Cũng trong ngày thứ Ba hôm qua, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Trump sẵn sàng gặp Pezeshkian khi ông ở New York.
Kiểm chứng thông tin: Tổng thống Donald Trump đưa ra thông tin sai lệch về chiến tranh Iran và AI trong bài phát biểu trước Liên Hợp Quốc.
Nhưng Tehran đã hạ thấp tầm quan trọng của cuộc trao đổi không theo lịch trình hôm thứ Ba, đây là cuộc đàm phán gián tiếp đầu tiên giữa các quan chức Mỹ và Iran kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng Sáu đổ vỡ. Esmail Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, duy trì lập trường đàm phán của nước này trong các cuộc đàm phán với các quan chức Mỹ, yêu cầu Washington chấm dứt việc phong tỏa các cảng của Iran và thả các tài sản bị đóng băng của Iran.
Baghaei cho biết các cuộc đàm phán — được tiến hành gián tiếp thông qua các trung gian hòa giải Qatar — “không có gì mới”.
Hơn một năm đàm phán đã diễn ra
Bài phát biểu của Pezeshkian đã nêu rõ lập trường của Tehran khi hơn một năm đàm phán gián đoạn giữa hai đối thủ lâu năm này đã không thể tạo ra một giải pháp bền vững. Bài phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh các cuộc tấn công lẻ tẻ tiếp tục diễn ra ở eo biển Hormuz ngoài khơi bờ biển Iran, nơi hoạt động vận chuyển thương mại vẫn ở mức thấp hơn so với trước chiến tranh.
Bài phát biểu của ông năm ngoái diễn ra vài tháng sau cuộc chiến tranh Israel-Iran kéo dài 12 ngày, chứng kiến vụ ám sát nhiều nhà lãnh đạo quân sự và chính trị cấp cao nhất của Cộng hòa Hồi giáo và một lần nữa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán kéo dài nhiều tuần với Hoa Kỳ.
“Thưa quý vị, tất cả các bạn đều chứng kiến rằng vào tháng Sáu vừa qua, đất nước tôi đã phải chịu đựng một cuộc xâm lược tàn bạo và sự vi phạm trắng trợn các nguyên tắc cơ bản nhất của luật pháp quốc tế”, ông Pezeshkian nói vào thời điểm đó.
Phái đoàn Mỹ đã bỏ ra ngoài trong bài phát biểu của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc
Động thái này diễn ra sau khi phái đoàn Iran và Cuba bỏ ra ngoài trong bài phát biểu của Tổng thống Trump hôm qua và tổng thống đe dọa sẽ có hành động mới ở Iran khi cuộc chiến sắp bước sang hết tháng thứ bảy.
Những diễn giả đáng chú ý khác tại Đại hội đồng Liên hợp quốc hôm nay bao gồm nhà lãnh đạo Venezuela Delcy Rodríguez và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Tổng thống Iran phản bác Trump trong bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc:
Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố “các chiến dịch quân sự lớn” chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2, với các cuộc tấn công chung quy mô lớn của Mỹ và Israel nhắm vào các địa điểm quân sự, chính phủ và cơ sở hạ tầng.
Các phái đoàn từ Mỹ và Iran đã tham gia đàm phán vào tháng 6 nhằm mục tiêu đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh dựa trên bản ghi nhớ được cả hai nước ký kết.
Các cuộc đàm phán đó đã đổ vỡ khi Mỹ và Iran tiếp tục trao đổi các cuộc tấn công, với eo biển Hormuz chiến lược là điểm nóng chính.
Vào tháng 8, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ phát động một “chiến dịch kinh tế mạnh mẽ” để buộc Tehran phải khuất phục.
Các quan chức Iran cho biết, Iran đã buộc phải hủy các chuyến bay quốc tế trong khu vực do áp lực từ các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Truyền thông Iran, dẫn lời Cơ quan Hàng không Dân dụng, cho biết Baghdad, Iraq, Oman và Azerbaijan sẽ không còn đón các chuyến bay từ Iran. Bốn chuyến bay đến Iraq đang được chuyển hướng đến Najaf, Iraq.
Hãng hàng không Austrian Airlines cho biết trong một tuyên bố với ABC News rằng họ đã tạm ngừng các hoạt động đến và đi từ Tehran cho đến ngày 24 tháng 10. FlyDubai cũng cho biết họ không còn khai thác các chuyến bay đến Iran.
Sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa “tiêu diệt” Iran trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cơ hội đáp trả từ cùng một bục phát biểu vào sáng thứ Tư 23/9, nơi ông chỉ trích cả Mỹ và Israel.
“Hôm qua, tổng thống Hoa Kỳ đã mô tả chúng tôi là những kẻ khủng bố. Chúng tôi là nạn nhân của chủ nghĩa khủng bố,” ông bắt đầu.
Ông giơ cao những bức ảnh trẻ em trong lớp học và các địa điểm tưởng niệm, nhắc đến các cuộc tấn công vào trường Minab và một nhà thi đấu thể thao ở Lamerd—hai vụ tấn công mà một báo cáo do Liên Hợp Quốc hậu thuẫn gần đây cho rằng có thể cấu thành tội ác chiến tranh do Hoa Kỳ gây ra.
“Các bạn thấy những đứa trẻ này chứ? Những đứa trẻ này đã thiệt mạng dưới những quả bom, với vũ khí do Hoa Kỳ và Israel sử dụng. Chúng vô tội,” ông nói. “Chúng tôi chỉ tự vệ. Chúng tôi không phải là khủng bố.” Trong lúc ông đang phát biểu, nhà ngoại giao Mỹ duy nhất ngồi ở khu vực dành cho đại diện Mỹ đã rời khỏi hội trường.
“Chúng tôi sẽ không cúi đầu và từ bỏ quyền vốn thuộc về mình. Chúng tôi nói rõ: không vũ khí hạt nhân và không hạn chế công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình. Hòa bình của chúng tôi sẽ không đến từ chiến trường, nhưng phải mang lại sự an ninh cần thiết cho người dân và quốc gia Iran”, ông nói.
Ông cũng đề cập đến tình hình ở eo biển Hormuz, khẳng định Iran muốn có quan hệ tốt với các nước khác trong khu vực nhưng “chúng tôi không thể để một số nước tự do đi lại” qua tuyến đường thủy này nếu họ sử dụng nó “để gây hấn”.
Mohsen Rezaei, Bí thư Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình nhà nước Iran hôm thứ Tư rằng nước này “không vội” đàm phán với Mỹ.
“Các điều kiện của Iran nằm trong tay Pakistan, Qatar và các bên trung gian khác. Đã có thỏa thuận rằng Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi và tổng thống sẽ chuyển những điều kiện này cho các bên trung gian ở New York. Do đó, không có chuyện thay đổi các điều kiện này. Đó là các điều kiện của Iran, và chúng tôi đang chờ người Mỹ thực hiện chúng,” Rezaei nói.
Iran đe dọa các sân bay của các quốc gia hợp tác với Hoa Kỳ sẽ hạn chế các chuyến bay của Iran.
“Nếu bất kỳ quốc gia nào tham gia cùng Hoa Kỳ trong cuộc phiêu lưu này, các sân bay của nước đó sẽ không còn được phép hoạt động các chuyến bay nữa. Sự lựa chọn là của các bạn,” Mohsen Rezaei, Bí thư Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình Iran.
Qatar đã làm trung gian hòa giải cuộc gặp giữa đại diện Mỹ và Iran bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York hôm thứ Ba hôm qua, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói với hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei nói với IRNA tối thứ Ba rằng nước ông đã truyền đạt thông điệp của mình tới Mỹ thông qua sự trung gian của Qatar.
“Cuộc gặp gỡ diễn ra thông qua sự trung gian của Qatar. Trên thực tế, phái đoàn Iran đã truyền đạt quan điểm và điều kiện của mình cho phía Mỹ một cách rất rõ ràng và minh bạch thông qua các nhà trung gian,” Baqaei nói.
Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.
Một tàu bị trúng vật thể lạ không xác định ở eo biển Hormuz hôm thứ Tư 23/9.
Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) đã đưa ra cảnh báo sau khi nhận được báo cáo về một tàu bị trúng vật thể lạ không xác định ở eo biển Hormuz hôm thứ Tư.
Một nhân viên an ninh của công ty báo cáo rằng tàu chở hàng đang bốc cháy và trôi dạt, theo cảnh báo. Thủy thủ đoàn đã được sơ tán và có hai người thiệt mạng.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào thứ Tư 23/9, trong ngày thứ hai của sự kiện cấp cao tuần này.
Bài phát biểu của ông Pezeshkian diễn ra ngay sau bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump, người hôm thứ Ba đã nói rằng ông đang đứng trước “một quyết định lớn” về việc liệu có đạt được thỏa thuận với Iran hay sẽ “tiêu diệt Cộng hòa Hồi giáo”.
Nhà đàm phán hàng đầu của Iran, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohamed Bagher Ghalibaf, cho biết hôm thứ Tư trước bài phát biểu của Trump rằng tổng thống “không thể áp đặt quyền lực của mình lên Iran”.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào thứ Tư hôm nay.
Đặc phái viên Steve Witkoff cho biết Mỹ và Iran đã tham gia các cuộc đàm phán gián tiếp thông qua “các trung gian hòa giải” tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York hôm thứ Ba.
“Hôm nay, bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, chúng tôi đã tham gia các cuộc đàm phán kéo dài với phái đoàn Iran thông qua các nhà trung gian hòa giải, những người đã đi lại giữa hai bên suốt cả ngày”, ông Witkoff cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội tối thứ Ba.
Ông Witkoff nói rằng các nhà trung gian hòa giải giấu tên “đã hoàn thành thành công một vòng thảo luận” và công việc của họ sẽ tiếp tục.
Hiện chưa rõ chính xác ai đang làm trung gian hòa giải thay mặt cho Mỹ và ai từ phái đoàn Iran đã tham gia.
Thông cáo của ông Witkoff được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên hôm thứ Ba rằng các trợ lý của ông đã gặp phái đoàn Iran – mặc dù ông từ chối nêu rõ đó là ai. Sau đó vào buổi chiều, ông Trump lưu ý rằng cuộc gặp thực chất là với các nhà trung gian hòa giải.
Trước đó trong ngày, ông Trump đã nói với các phóng viên rằng các trợ lý của ông đã trực tiếp gặp phái đoàn Iran, trả lời “có” khi được hỏi liệu có ai trong nhóm của ông đã gặp họ hay không, và mô tả đó là một cuộc họp kéo dài ba giờ.
Ông Trump cho biết ông nghĩ hiện đang có “rất nhiều động lực” để Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận ngay bây giờ, sau cuộc đàm phán giữa nhóm của ông với phái đoàn Iran hôm thứ Ba, nhưng cũng nhắc lại tuyên bố trước đây của mình rằng cuộc xung đột sẽ không kết thúc cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
“Chúng tôi đã làm trung gian hòa giải một thời gian rồi, nhưng tôi nghĩ hiện đang có rất nhiều động lực để họ đạt được thỏa thuận,” ông Trump nói trong cuộc họp của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hôm qua thứ Ba.
Sau đó, Trump ca ngợi Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế (Operation Economic Outcast), chương trình trừng phạt của chính quyền ông đối với Iran, nói rằng nó đang gây áp lực lên Iran để đàm phán trước khi “quá muộn” để nước này “tồn tại như một quốc gia”.
Tổng thống Donald Trump tham dự cuộc gặp song phương với Thủ tướng Anh Andy Burnham trong phiên họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc
Tổng thống Trump sau đó nói với Thủ tướng Anh Andy Burnham rằng ông không rõ khi nào cuộc chiến Iran sẽ kết thúc.
“Chúng tôi nghĩ rằng tình hình với Iran có thể kết thúc ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, và có thể là trước đó. Tôi không biết. Bạn không bao giờ biết được,” ông nói.
Ông Trump nói rằng những nỗ lực của ông nhằm chấm dứt chiến tranh, hay thậm chí là việc ông khởi xướng cuộc xung đột, không liên quan gì đến cuộc bầu cử sắp tới.
Tổng thống sau đó tiếp tục nhắc lại những lời đe dọa của mình đối với Iran, tuyên bố rằng họ hoặc phải đồng ý đạt được một thỏa thuận hoặc “mọi chuyện sẽ kết thúc rất rất nhanh chóng”.
Tổng thống Donald Trump cho biết nhóm của ông đã có cuộc họp kéo dài ba giờ với phái đoàn Iran tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba, và nói rằng Iran phải đối mặt với “sự vĩ đại tiềm tàng hoặc sự hủy diệt”.
Tổng thống Donald Trump tham dự lễ ký kết hiệp ước an ninh giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland trong phiên họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc
Sau lễ ký kết hiệp ước an ninh giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland, Tổng thống Trump nói với các phóng viên trong cuộc gặp song phương với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy rằng đó là một “cuộc gặp rất tốt”, và nói ông không thể tưởng tượng tại sao Iran lại không muốn đạt được thỏa thuận.
“Đó là sự vĩ đại, tiềm năng vĩ đại hoặc sự hủy diệt. Trong một trường hợp, đó là sự hủy diệt. Và lựa chọn khác là tiềm năng vĩ đại. Nó có thể trở thành một quốc gia vĩ đại,” ông nói.
Trump xác nhận rằng Đặc phái viên Steve Witkoff hoặc Jared Kushner là thành viên trong nhóm của ông đã gặp gỡ phía Iran.
“Tôi có thể nói với các bạn rằng Steve và Jared đã gặp gỡ các nhà trung gian hòa giải về thỏa thuận hạt nhân Iran. Các nhà trung gian đã có mặt ở đây, không phải ở cấp cao nhất, nhưng họ đã làm được một số việc. Có rất nhiều ý kiến tích cực. Rất nhiều việc đang diễn ra rất tốt đẹp”, ông Trump nói trong cuộc họp của liên minh chống độc quyền “Lá chắn châu Mỹ” bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.
Ba Lan cam kết tiếp tục “tăng cường sự táo bạo” chống lại chiến thuật của Moscow
Liên hệ kinh nghiệm của đất nước ông với các chế độ độc tài bên ngoài với “các chính sách hung hăng của một số quốc gia hiện nay”, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki cho biết việc cộng đồng quốc tế thiếu trách nhiệm giải trình đã “gửi đi tín hiệu rằng các hành vi vi phạm luật pháp quốc tế, sự xâm lược và các chính sách đế quốc có thể không bị trừng phạt”.
“Chính sự thiếu công lý này – một loại tội lỗi nguyên thủy của trật tự hậu chiến – đã tạo ra khoảng trống cho sự trở lại của các tham vọng và phương thức hoạt động hung hăng cũ”, ông nói.
Ông lên án Liên bang Nga vì đã tìm cách áp đặt ý chí của mình lên các quốc gia khác và ngăn cản họ quản lý công việc nội bộ của mình, sử dụng các chiến lược quân sự phi truyền thống để làm lung lay nền tảng ổn định quốc tế bằng cách không chỉ dàn dựng các cuộc xung đột ngoài châu Âu mà còn phá hoại an ninh lương thực toàn cầu thông qua các cuộc tấn công vào các cảng và tàu vận chuyển ngũ cốc.
“Nga đang gây bất ổn tình hình ở châu Âu thông qua hành động gây hấn công khai, các hoạt động hỗn hợp, các hành vi lật đổ và phá hoại, và bằng cách phớt lờ các nghị quyết liên tiếp của Đại hội đồng này,” ông nhấn mạnh.
Vì lý do này, Warsaw coi Liên minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) là người bảo đảm an ninh cho châu Âu.
Lưu ý rằng Trung Âu “không chỉ đơn thuần là một khu vực đang bắt kịp với các khu vực phát triển hơn của lục địa,” ông kêu gọi đưa khu vực này vào G20. Điều này là chìa khóa để xây dựng lại niềm tin trong quan hệ quốc tế và phát triển các giải pháp cho những thách thức hiện nay, ông nói.
Ethiopia: Các nước đang phát triển phải dẫn đầu cuộc cách mạng công nghệ
Taye Atskeselassie Amde, Tổng thống Ethiopia, nhắc lại rằng đất nước ông mang cả những vết sẹo của sự phản bội trong lịch sử và niềm tin kiên cường của một người sống sót.
“Khi Hội Quốc Liên từ bỏ lời kêu gọi của chúng ta chống lại sự xâm lược của chủ nghĩa phát xít vào những năm 1930, chúng ta đã không đầu hàng trước sự tuyệt vọng và hoang tàn,” ông nói, kêu gọi cộng đồng các quốc gia tích cực củng cố những lý tưởng giúp ngăn ngừa xung đột toàn cầu và thảm họa chiến tranh.
“Liên Hợp Quốc đã đạt được những thắng lợi đáng kể trong việc chống lại nghèo đói cùng cực, nhưng điều đó chưa bao giờ là đủ,” ông nhấn mạnh, dẫn chứng nghèo đói và bất bình đẳng hệ thống đang thúc đẩy cuộc khủng hoảng sinh thái và môi trường.
Ông cảnh báo rằng sự tiêu thụ quá mức của một số ít người là nguyên nhân gây ra lượng khí thải đang làm nghẹt thở hành tinh. “Tuy nhiên, những lời hứa bị trì hoãn lại gây ra thiệt hại nặng nề về sinh mạng và sự tàn phá cơ sở hạ tầng,” ông nói.
Ethiopia sẽ đăng cai COP-32 vào tháng 11 năm 2027 và sẽ giúp tổ chức một diễn đàn sôi động và toàn diện để tiên phong các giải pháp thiết thực cho hành động khí hậu.
Ông nhấn mạnh rằng châu Phi buộc phải đặt ra một câu hỏi rất quan trọng: “Liệu kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo sẽ trở thành một công cụ khác của bất bình đẳng toàn cầu hay sẽ là chất xúc tác cho sự phát triển chung của chúng ta?”
Ông kêu gọi thế giới đảm bảo rằng các nước đang phát triển dẫn đầu cuộc cách mạng công nghệ này thay vì chỉ là những người đứng ngoài cuộc bất lực. Ông nói rằng cải cách Liên Hợp Quốc phải phản ánh khát vọng cao nhất là chứng kiến một tổ chức dựa trên sự bình đẳng và công lý thực sự.
Ông nhấn mạnh: “Châu Phi đã chờ đợi quá lâu trong bóng tối của quá trình ra quyết định toàn cầu. Giờ đây, châu Phi đang đòi hỏi công lý ngay lập tức thông qua cuộc cải cách toàn diện Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.”
“Chúng ta đã chuyển đổi từ một nước nhập khẩu lúa mì thành một trong những nước sản xuất lúa mì lớn nhất châu Phi,” ông nhận xét, đồng thời nói thêm rằng châu Phi có thể tự cung cấp lương thực cho mình.
“Đập Đại Phục Hưng Ethiopia là một dự án năng lượng sạch mang tính toàn châu Phi, với điều kiện là nguồn nước chung của chúng ta có thể tạo ra tiến bộ và phát triển chung cho sự thịnh vượng khu vực,” ông tuyên bố.
Panama tự coi mình là ‘cầu nối của thế giới’ giữa những chia rẽ toàn cầu
José Raúl Mulino Quintero, Tổng thống Panama, gọi đất nước của mình là “cầu nối của thế giới”, kết nối các châu lục, nền văn hóa và thị trường.
Trong bối cảnh những rạn nứt địa chính trị đe dọa làm gia tăng sự phân cực, Panama “tái khẳng định sứ mệnh lịch sử của mình là gắn kết mọi người và tìm kiếm sự hiểu biết chung”, ông nói.
Cảnh báo về sự gia tăng mất lòng tin vào các thể chế quốc tế, ông cho biết nhiều công dân cảm thấy các giá trị và ưu tiên của họ đã bị lãng quên. “Chúng ta phải khôi phục lòng tin”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho biết Liên Hợp Quốc vẫn giữ “tiềm năng to lớn” nhưng phải chứng minh được những kết quả cụ thể.
Chỉ vào khu vực Darién Gap, ông cho biết làn sóng di cư tăng mạnh từ năm 2022 đến nửa đầu năm 2024, trong khi các tổ chức buôn người có liên quan đến buôn bán ma túy đã lợi dụng người di cư, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.
Hơn 1 triệu người đã vượt qua khu vực này, gây ra thiệt hại đáng kể về mặt sinh thái, ông nói. Sau đó, Panama đã tăng cường hợp tác với Hoa Kỳ, điều này đã góp phần làm giảm mạnh số lượng người vượt biên.
Bà Iliana Iotova, Tổng thống Bulgaria, cho biết thế giới cần nhiều hơn nữa sự tin tưởng, trách nhiệm giải trình và khả năng hành động cùng nhau.
“Điều này có nghĩa là một trật tự thế giới mà tất cả mọi người đều có quyền quyết định, cho các quốc gia lớn nhỏ mà không có tiêu chuẩn kép,” bà nói, đồng thời cho biết thêm Bulgaria sẽ tiếp tục bảo vệ trật tự này và một Liên Hợp Quốc mạnh mẽ, hiệu quả và năng động.
Tuy nhiên, cải cách là cần thiết để Tổ chức có thể chứng minh khả năng tập hợp các quốc gia lại với nhau. Hội đồng phải phản ánh thế giới ngày nay với sự đại diện khu vực công bằng hơn.
Bulgaria ủng hộ việc mở rộng cả hai loại thành viên, bao gồm ít nhất một ghế không thường trực bổ sung cho Nhóm các quốc gia Đông Âu.
Mặc dù Sáng kiến UN80 là một cơ hội để làm cho Tổ chức hiệu quả hơn, nhưng “cải cách mà không có nguồn lực là không thể.”
Nguồn tài trợ ổn định và bền vững là cần thiết để Liên Hợp Quốc hoàn thành các trách nhiệm được các quốc gia thành viên giao phó.
Là một quốc gia thành viên Liên minh châu Âu, Bulgaria kêu gọi một cuộc tranh luận về chính sách an ninh châu Âu và mục tiêu rộng lớn hơn về tương lai của châu Âu thời hậu chiến.
Trước hết, bà cho rằng “đã đến lúc chuyển cuộc xung đột từ lĩnh vực quân sự sang lĩnh vực chính trị và ngoại giao”.
An ninh quân sự cần được bổ sung bằng trụ cột pháp lý-hợp đồng, để đảm bảo một nền quốc phòng mạnh mẽ hơn mang lại an ninh hơn là một cuộc chạy đua vũ trang mới.
Bà nói: “Sẽ là vô trách nhiệm nếu sau khi chiến tranh ở Ukraine kết thúc, chúng ta không thể mang đến cho người dân châu Âu điều gì tốt hơn một cuộc Chiến tranh Lạnh mới và tồi tệ hơn”.
An ninh và ổn định của khu vực Biển Đen là một phần không thể thiếu trong an ninh quốc gia của Bulgaria.
Vấn đề Biển Đen đã chuyển từ khu vực sang toàn cầu và dẫn đến khủng hoảng lương thực ở Trung Đông và châu Phi.
Để giúp ngăn chặn nạn đói mùa đông này ở một số quốc gia này, Bulgaria đang chuẩn bị một sáng kiến, hợp tác với các bên khác, để đảm bảo tự do và an toàn hàng hải ở Biển Đen.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
