CaliToday News – Cơn thèm khát sầu riêng của thị trường Trung Quốc đang thúc đẩy một làn sóng bùng nổ trồng trọt tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, các nhà vườn tại Malaysia – nơi nổi tiếng với các giống sầu riêng cao cấp như Musang King và Black Thorn – đang phải đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng do thời tiết khắc nghiệt và chi phí sản xuất tăng cao.
Thị trường Trung Quốc và cơn sốt sầu riêng
Trung Quốc hiện là quốc gia tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 95% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu trong giai đoạn 2020–2022 (theo FAO).
- Quy mô nhập khẩu: Năm 2025, Trung Quốc đã nhập khẩu 1,87 triệu tấn sầu riêng tươi với tổng trị giá 7,5 tỷ USD. Khối lượng nhập khẩu của quốc gia này đã tăng gấp 6 lần trong vòng một thập kỷ qua.
- Sự mở rộng diện tích tại Malaysia: Diện tích trồng sầu riêng của Malaysia đạt 92.100 ha vào năm 2024 (tăng gần 40% so với năm 2016 và lớn hơn diện tích của Singapore). Sản lượng thu hoạch tăng gần 90%, đạt 568.800 tấn.
- Cơ hội từ ngoại giao sầu riêng: Sau khi Trung Quốc cho phép nhập khẩu sầu riêng đông lạnh nguyên quả từ năm 2019, đến năm 2024, mặt hàng sầu riêng tươi của Malaysia cũng chính thức được bật đèn xanh.
Áp lực từ biến đổi khí hậu và chi phí gia tăng
Dù sở hữu lợi thế về chất lượng nhờ quy trình thu hoạch sầu riêng chín tự nhiên, các nhà vườn Malaysia đang rớt vào cảnh lao đao vì thời tiết biến động bất thường:
- Mất mùa và dịch bệnh: Nhiệt độ trung bình tại bán đảo Malaysia tăng 0,24°C mỗi thập kỷ (giai đoạn 1969–2025). Nắng nóng kéo dài làm bùng phát các loại sâu bệnh hiếm gặp, khiến chi phí thuốc bảo vệ thực vật tăng 30% so với 3 năm trước. Ngoài ra, sự biến mất của loài dơi quả (loài thụ phấn chính) và mưa lớn thất thường trong mùa ra hoa đã làm giảm đáng kể tỷ lệ đậu quả và làm suy giảm chất lượng cơm sầu riêng.
- Chi phí đầu vào tăng vọt: Giá phân bón và nhiên liệu tăng do ảnh hưởng từ các xung đột tại Trung Đông khiến công tác chăm sóc, tưới tiêu mùa khô trở nên tốn kém hơn.
- Giá bán sụt giảm mạnh: Nguồn cung sầu riêng thu hoạch đồng loạt cùng lúc do nắng nóng khiến thị trường nội địa bị dư thừa. Đầu tháng 7, giá sầu riêng Musang King loại A tại vườn chỉ còn khoảng 8,6 USD/kg, giảm một nửa so với cùng kỳ năm ngoái và chỉ bằng một phần ba so với mức đỉnh năm 2024.
Ứng dụng công nghệ để thích ứng
Để đối phó với hiện tượng El Nino và thời tiết thất thường, nhiều nông dân Malaysia đang chủ động tìm giải pháp tự bảo vệ:
- Chuyển dịch địa lý: Một số chủ vườn đã di dời trang trại từ vùng đồng bằng lên vùng núi cao để tận dụng không khí mát mẻ, giảm tác động của nắng nóng.
- Tăng cường tích trữ nước: Các chuyên gia nông nghiệp khuyến cáo mở rộng hồ chứa và lắp đặt hệ thống giếng khoan dự phòng nhằm đảm bảo nguồn nước tưới trong mùa khô hạn.
- Tự động hóa và quản lý dữ liệu: Nhiều nhà vườn hiện đại đã lắp đặt hệ thống cảm biến đo lượng mưa, độ ẩm và tốc độ gió truyền dữ liệu về điện toán đám mây. Việc theo dõi dữ liệu đất và thời tiết giúp họ chủ động can thiệp sớm, kiểm soát tốt chất lượng và sản lượng để đáp ứng đúng nhu cầu thị trường.
Ban tập viên CaliToday
