(AP) — Hôm thứ Ba, các quan chức quân sự Hoa Kỳ đã kêu gọi chi hàng chục tỷ USD trong năm ngân sách tới cho máy bay không người lái (UAV), hệ thống phòng không và máy bay chiến đấu – những khí tài then chốt trong cuộc chiến đang diễn ra với Iran.
Nằm trong nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 1.500 tỷ USD trong ngân sách năm 2027, Ngũ Giác Đài muốn tăng gấp ba mức chi cho UAV và các công nghệ liên quan lên hơn 74 tỷ USD. Đồng thời, hơn 30 tỷ USD sẽ được đầu tư vào các loại đạn dược thiết yếu, bao gồm tên lửa đánh chặn – vốn đang rơi vào tình trạng cạn kiệt nghiêm trọng do cường độ của cuộc chiến tại Iran.
Các quan chức quân sự cho biết bản dự thảo chi tiêu này vốn được xây dựng từ trước khi xung đột Trung Đông nổ ra. Họ cũng từ chối thảo luận về số tiền bổ sung cụ thể cho cuộc chiến, khoản kinh phí này sẽ nằm ngoài mức tăng ngân sách quốc phòng mà Tòa Bạch Ốc đang tìm kiếm cho năm tới.
“Điểm giao thoa mà quý vị thấy chính là yêu cầu về đạn dược, thứ mà chúng ta luôn cần,” ông Jules Hurst III, Quyền Thứ trưởng Quốc phòng kiêm Giám đốc Tài chính Ngũ Giác Đài, phát biểu tại buổi họp báo. “Chúng ta luôn cần gia tăng độ dày cho kho vũ khí của mình. Tuy nhiên, ngoài yếu tố đó, ngân sách này không bao gồm các chi phí tác chiến trực tiếp tại Iran.”
Đầu tư mạnh mẽ vào tác chiến không người lái
Các loại tên lửa đánh chặn đang chịu áp lực lớn nhất về số lượng là hệ thống phòng không Patriot và THAAD (Hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối). THAAD được thiết kế để tiêu diệt tên lửa hành trình tầm trung, trong khi Patriot dùng để hạ tên lửa hành trình tầm ngắn và máy bay có người lái. Tuy nhiên, cả hai hiện đều đang được huy động để bắn hạ các loại UAV giá rẻ của Iran.
Khoản mục ngân sách 30 tỷ USD cũng nhằm mục tiêu mua sắm Tên lửa Tấn công Chính xác tầm xa và các hệ thống tên lửa Năng lực Tầm trung đang được Lục quân Hoa Kỳ sử dụng.
Đề xuất ngân sách sẽ phân bổ gần 54 tỷ USD cho UAV quân sự và công nghệ liên quan, cùng với 21 tỷ USD cho các hệ thống vũ khí được thiết kế để vô hiệu hóa UAV của đối phương. UAV và các phương tiện không người lái khác đã trở thành vũ khí trọng tâm trong các cuộc chiến tại Ukraine và Iran. Các quan chức hàng đầu của Ngũ Giác Đài khẳng định Mỹ phải tăng cường đáng kể nguồn vốn cho cả hệ thống tấn công và phòng thủ không người lái.
“Tác chiến bằng thiết bị không người lái đang nhanh chóng tái định hình chiến trường hiện đại,” ông Hurst nhấn mạnh. “Đây là khoản đầu tư lớn nhất cho công nghệ UAV và chống UAV trong lịch sử Hoa Kỳ.”
Cũng trong kế hoạch ngân sách năm 2027, Ngũ Giác Đài dự kiến tăng quân số thêm 44.500 binh sĩ (tương đương hơn 2%), chi hơn 2 tỷ USD cho các hoạt động tại biên giới Mỹ – Mexico và đưa ra yêu cầu đóng tàu lớn nhất kể từ năm 1962.
Sự gia tăng đột biến của tên lửa Tomahawk
Mặc dù các quan chức khẳng định ngân sách được xây dựng trước khi chiến dịch tại Iran bắt đầu, nhưng nó lại ghi nhận sự gia tăng đột biến về số lượng nhiều loại tên lửa đã được sử dụng trong cuộc xung đột này. Đáng chú ý nhất là việc Hải quân tăng cường mua sắm tên lửa hành trình Tomahawk, từ 55 quả năm ngoái lên tới 785 quả trong ngân sách năm nay.
Dòng tên lửa hành trình tầm xa này được sử dụng với tần suất dày đặc tại Iran, dấy lên lo ngại từ các chuyên gia rằng quân đội đang tiêu thụ chúng nhanh hơn nhiều so với khả năng tái cung ứng.
Phó Đô đốc Ben Reynolds, người đứng đầu ngân sách của Hải quân, không khẳng định liệu tất cả 785 tên lửa Tomahawk có được bàn giao trong vòng một năm hay không. Ông thừa nhận năng lực sản xuất vũ khí “hoàn toàn là một thách thức” và cho biết Hải quân kỳ vọng Raytheon – nhà sản xuất loại tên lửa này – “phải đầu tư mạnh mẽ ngay bây giờ để có thể đẩy nhanh tốc độ sản xuất.”
Bên cạnh đó, các quân binh chủng cũng đang giải quyết khó khăn trong việc sản xuất đạn dược tiên tiến bằng cách chuyển dần sang các loại vũ khí cơ bản hơn. Thiếu tướng Frank Verdugo, Giám đốc Ngân sách Không quân, cho biết lực lượng này muốn đầu tư 600 triệu USD để phát triển các loại đạn dược “giá rẻ”, nhằm chuyển đổi từ “số lượng ít các vũ khí tinh vi sang một tương lai có thể áp đảo đối phương bằng số lượng áp đảo.”
Vắng bóng thiết giáp hạm do ông Trump ủng hộ
Hải quân Mỹ cho biết sẽ mua thêm 18 tàu chiến với kinh phí hơn 65 tỷ USD – tăng 46% so với năm trước. Tuy nhiên, mẫu thiết giáp hạm từng được ông Trump ủng hộ rầm rộ vào năm ngoái lại không xuất hiện trong ngân sách năm nay. Thay vào đó, Hải quân dự kiến sẽ chi trả cho chiếc thiết giáp hạm đầu tiên trong ngân sách năm sau.
Đề xuất chi tiêu quân sự cũng thiếu hụt kinh phí cho việc sửa chữa các căn cứ của Mỹ tại Trung Đông. Ông Hurst cho biết vấn đề này sẽ nằm trong một yêu cầu ngân sách trong tương lai.
“Một phần nguyên nhân là chúng tôi cần đánh giá lại vị thế của mình tại Trung Đông,” ông Hurst nói với các phóng viên. “Chúng tôi cần đảm bảo hiểu rõ những gì mình muốn xây dựng. Cách thức xây dựng căn cứ tại Trung Đông có thể sẽ thay đổi dựa trên những bài học từ cuộc xung đột này.”
Ngân sách mang hơi hướng kỷ nguyên Biden?
Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là mức tài trợ quốc phòng lớn nhất lịch sử Hoa Kỳ (sau khi đã điều chỉnh theo lạm phát), theo ông Todd Harrison, chuyên gia cao cấp tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI).
Ông Harrison nhận định rằng kế hoạch chi tiêu này có vẻ phù hợp với chiến lược quốc phòng của cựu Tổng thống Joe Biden hơn là của ông Trump.
“Đây là một ngân sách cố gắng xây dựng một lực lượng có khả năng duy trì sự hiện diện và các cam kết an ninh của Mỹ trên toàn cầu – một lực lượng đủ sức tham gia vào các cuộc chiến lớn chống lại những đối thủ như Nga và Trung Quốc,” ông Harrison phân tích.
Theo chuyên gia này, các tài liệu chiến lược của chính quyền Trump thường ưu tiên phòng thủ nội địa, khá kín tiếng về Nga và không đề cập quá nhiều đến Trung Quốc.
