Theo số liệu từ Liên Hợp Quốc công bố hôm thứ Ba, gần 700.000 người đã buộc phải rời bỏ nhà cửa tại Lebanon. Các lệnh sơ tán diện rộng cùng chiến dịch ném bom của Israel nhắm vào tổ chức vũ trang Hezbollah đã biến quốc gia này thành một mặt trận trọng yếu mới trong cuộc xung đột đang ngày càng lan rộng tại Trung Đông.
Làn sóng di cư ồ ạt này đã khiến giới lãnh đạo Lebanon và các tổ chức cứu trợ quốc tế lên tiếng cảnh báo về một cuộc khủng hoảng nhân đạo đang leo thang tại quốc gia vốn vẫn đang trong quá trình phục hồi sau cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah kết thúc vào năm 2024.
Sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel tuần trước để đáp trả vụ ám sát lãnh đạo tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, quân đội Israel đã mở chiến dịch tấn công quy mô lớn, bao gồm các đợt không kích dày đặc và ban hành lệnh sơ tán đối với miền Nam Lebanon cùng một số khu vực tại thủ đô Beirut. Theo chính quyền Lebanon, gần 600 người đã thiệt mạng kể từ khi xung đột bùng phát trở lại.
Trong ngày thứ Ba, các cuộc không kích của Israel tiếp tục dội xuống Lebanon, bao gồm cả khu vực Dahiya ở phía nam Beirut — nơi có mật độ dân cư cao và vốn là địa bàn chịu ảnh hưởng lâu đời của Hezbollah. Chỉ một tuần trước, khu vực này còn là nơi sinh sống của hàng trăm ngàn người, nhưng nay đã gần như trống rỗng sau nhiều ngày bị oanh tạc.
Hezbollah, lực lượng mạnh nhất trong mạng lưới các nhóm ủy nhiệm của Iran, cũng đã có hành động đáp trả tương ứng. Họ đối đầu với quân đội Israel khi lực lượng này mở rộng chiến dịch trên bộ vào miền Nam Lebanon, đồng thời phóng tên lửa và máy bay không người lái tự sát qua biên giới vào lãnh thổ Israel.
Khi giao tranh ngày càng khốc liệt, áp lực đè nặng lên chính phủ mới của Lebanon — được thành lập năm ngoái sau khi cuộc chiến trước đó khiến Hezbollah bị suy yếu và gạt ra ngoài lề chính trị — trong nỗ lực ngăn chặn sự tàn phá thêm. Hôm thứ Hai, Tổng thống Joseph Aoun đã phát tín hiệu sẵn sàng đàm phán hòa bình trực tiếp với Israel, trong bối cảnh ông đang đối mặt với những lời kêu gọi ngày càng tăng từ trong và ngoài nước về việc giải giáp Hezbollah, tổ chức vốn nhiều thập kỷ qua vẫn tự coi mình là lực lượng bảo vệ Lebanon.
Quân đội Lebanon, vốn đang gặp khó khăn về tài chính, đã được giao nhiệm vụ đầy cam go này. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu có đủ ý chí chính trị để thực thi hay không, trong bối cảnh lo ngại về tình trạng bất ổn trong nước đang gia tăng.
Cơ quan di cư của Liên Hợp Quốc cho biết vào thứ Ba, trích dẫn số liệu từ chính phủ Lebanon, rằng hơn 667.000 người đã đăng ký trên nền tảng sơ tán trực tuyến của chính phủ, trong đó có hơn 100.000 người chỉ trong 24 giờ qua.
Các quan chức cho biết con số thực tế về người di tản có khả năng cao hơn, do nhiều gia đình đã rời đi mà không thực hiện đăng ký.
Hàng chục ngàn người hiện đang tạm trú tại các trường học và tòa nhà chính phủ được trưng dụng làm nơi lánh nạn khẩn cấp. Tuy nhiên, do nguồn lực và khả năng đáp ứng quá hạn hẹp, nhiều người khác phải ngủ trong xe hơi hoặc ngoài vỉa hè, biến con đường ven biển của Beirut thành nơi trú ẩn tạm bợ cho các gia đình di tản.
Tại thị trấn Alma al-Shaab, nằm ở khu vực biên giới với Israel, những cư dân cuối cùng từng từ chối lệnh sơ tán cũng đã phải rời đi vào thứ Ba dưới sự hộ tống của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc.
“Chúng tôi là những người yêu chuộng hòa bình,” Chadi Sayah, thị trưởng thị trấn vốn có đa số cư dân theo đạo Cơ đốc, chia sẻ trong nước mắt khi buộc phải rời đi sau khi quân đội Israel phát cảnh báo sơ tán tới vài chục cư dân còn ở lại. “Chúng tôi muốn sống hòa bình với những người hàng xóm. Chúng tôi muốn được ở lại trong chính ngôi nhà của mình.”
Ông cho biết thêm: “Tôi đã hy vọng có thể ở lại, nhưng tình hình quá nguy hiểm.” Ông cũng chia sẻ rằng một cư dân địa phương đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel vào hôm thứ Hai khi đang chăm sóc vườn tược.
Lebanon từ lâu đã là một xã hội đa dạng với nhiều cộng đồng tôn giáo và sắc tộc khác nhau. Mặc dù các vùng biên giới phía nam chủ yếu là người Hồi giáo dòng Shiite — cơ sở hỗ trợ cốt lõi của Hezbollah — nhưng nơi đây cũng bao gồm các vùng lõm của người Cơ đốc giáo, người Hồi giáo dòng Sunni và người Druze vốn không ủng hộ nhóm dân quân này.
Milad Eid, chủ một khách sạn tại Alma al-Shaab, bày tỏ thắc mắc vì sao cư dân lại bị buộc phải rời đi khi họ luôn cố gắng tránh xa các cuộc giao tranh. “Không hề có hoạt động quân sự nào trong khu vực này,” ông khẳng định, đề cập đến việc Hezbollah không hiện diện tại đây.
Tuần trước, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) đã cảnh báo rằng lệnh sơ tán tổng thể của Israel đối với tất cả những người dân ở phía nam sông Litani — một ranh giới phân chia hiệu quả miền Nam Lebanon với phần còn lại của đất nước — đã làm dấy lên “những rủi ro nghiêm trọng về việc vi phạm luật chiến tranh.” Phía Israel đã lên tiếng bảo vệ động thái này, cho rằng đó là biện pháp cần thiết để ngăn ngừa thương vong cho dân thường.
Nguồn nytimes
