Việc bổ nhiệm làm dấy lên lo ngại rằng chính quyền Trump đang nỗ lực xói mòn tính độc lập của tập đoàn báo chí này, sau khi lựa chọn một nhân sự cấp cao từng làm việc tại các kênh tin tức bảo thủ trong khoảng 20 năm.
Cơ quan chủ quản của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) vào thứ Tư đã bổ nhiệm ông Christopher Wallace — giám đốc tin tức tại mạng lưới Newsmax thân Trump và cựu nhà sản xuất của Fox News — làm tân Phó Giám đốc của đài phát thanh quốc tế này. Thông tin được trích xuất từ một email nội bộ mà tờ The New York Times thu thập được.
Quyết định bổ nhiệm diễn ra chỉ một ngày sau khi một thẩm phán liên bang tuyên hủy bỏ gần như toàn bộ các động thái của chính quyền Trump nhằm đóng cửa VOA, đồng thời ra lệnh cho hơn 1.000 phóng viên và nhân viên hỗ trợ quay trở lại làm việc. Trước đó, Tổng thống Trump đã thúc đẩy việc giải thể VOA — cơ quan được thành lập năm 1942 để chống lại tuyên truyền của Đức Quốc xã — và gọi đây là “Tiếng nói của nước Mỹ cực đoan”.
Tập đoàn báo chí này, vốn được Quốc hội quy định phải đảm bảo tính độc lập về biên tập, đã từng phát sóng bằng 49 ngôn ngữ tới hơn 360 triệu người trên toàn cầu trước khi chính quyền Trump đình chỉ hầu hết các hoạt động tin tức vào năm ngoái. Phán quyết của thẩm phán hôm thứ Ba (có thể bị kháng cáo) sẽ đảo ngược những nỗ lực đó và đưa nhân viên trở lại làm việc vào ngày 23 tháng 3.
Lo ngại về tính độc lập biên tập
Việc bổ nhiệm ông Wallace đã làm dấy lên lo ngại trong đội ngũ nhà báo của VOA rằng chính quyền Trump sẽ cố gắng can thiệp vào định hướng nội dung của tổ chức bằng cách chọn một phó giám đốc có thâm niên hai thập kỷ tại các kênh truyền thông bảo thủ.
Các quan chức chính quyền Trump trước đó đã tìm cách tác động đến các quyết định biên tập của các cơ quan báo chí do ngân sách liên bang tài trợ bằng cách cố gắng đưa nội dung của Newsmax lên sóng VOA. Họ cũng tìm cách chèn vào các hợp đồng tài trợ những điều khoản cho phép các nhân sự do ông Trump bổ nhiệm có quyền phủ quyết đối với việc tuyển dụng tổng biên tập và giám đốc điều hành mới.
Đáng chú ý, thông báo tuyển dụng cho vị trí phó giám đốc này liệt kê “sự am hiểu về các mối đe dọa đối với các thể chế dân chủ”, ví dụ như “gian lận bầu cử”, là một trong những tiêu chuẩn then chốt. Tổng thống Trump và bà Kari Lake — người lãnh đạo cơ quan chủ quản của VOA cho đến khi phán quyết của thẩm phán tuyên bố việc bổ nhiệm bà là vô hiệu vào đầu tháng này — đã liên tục đưa ra những cáo buộc sai sự thật về tình trạng gian lận cử tri diện rộng trong cuộc bầu cử năm 2020.
Cơ quan chủ quản, Tổng cục Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ (USAGM), theo luật định phải “tôn trọng tính độc lập chuyên môn và sự liêm chính” của các nhóm tin tức được liên bang tài trợ. Trong email nội bộ thông báo về việc bổ nhiệm ông Wallace, cơ quan này dường như đã tìm cách trấn an các lo ngại bằng lời hứa sẽ tiếp tục tuân thủ Hiến chương của VOA.
Thông báo (không ghi tên người gửi) cho biết ông Wallace “sẽ hỗ trợ VOA tiếp tục củng cố các hoạt động báo chí phản ánh các nguyên tắc của Hiến chương VOA, duy trì vị thế là nguồn thông tin toàn diện, có thẩm quyền và đáng tin cậy.”
Những rào cản pháp lý
Ông Chase Untermeyer, Giám đốc VOA dưới thời Tổng thống George H.W. Bush, đã đặt nghi vấn về việc liệu quyết định bổ nhiệm ông Wallace có vượt qua được sự xem xét của tòa án liên bang hay không, sau khi thẩm phán đã hủy bỏ mọi hành động của bà Lake — người mà việc bổ nhiệm được phán quyết là bất hợp pháp và vô hiệu.
“Tôi không thể hiểu nổi bằng cách nào Tòa Bạch Ốc có thể chỉ định một người vào vị trí phó giám đốc trong bối cảnh này,” ông Untermeyer phát biểu trong một cuộc phỏng vấn.
Hiện vẫn chưa rõ ông Wallace có thể nắm giữ bao nhiêu quyền lực thực tế. Nếu phán quyết của thẩm phán được giữ nguyên, ông Mike Abramowitz — người giữ chức Giám đốc VOA cho đến khi bị chính quyền Trump buộc nghỉ phép vẫn hưởng lương — sẽ quay trở lại làm cấp trên trực tiếp của ông Wallace. Theo quy định, Tổng thống Trump không thể sa thải Giám đốc VOA nếu không có sự đồng ý của Hội đồng Cố vấn Phát thanh Quốc tế (một hội đồng độc lập). Chỉ vài ngày sau khi nhậm chức vào năm 2025, ông Trump đã sa thải toàn bộ thành viên của hội đồng này, dù theo luật, các thành viên phải thuộc cả hai đảng và phải được Thượng viện phê chuẩn.
Nguồn nytimes
