CaliToday News – Xu hướng di cư, ký ức văn hóa, tôn giáo và kinh tế – xã hội đang tác động mạnh mẽ đến quyết định bỏ phiếu của cộng đồng người Mỹ gốc Á. Dữ liệu khảo sát do tổ chức nghiên cứu phi đảng phái NORC tại Đại học Chicago phối hợp với Committee of 100 thực hiện đã chỉ ra những khác biệt rõ nét ngay trong từng nhóm cộng đồng gốc Á, theo thế hệ, giới tính cũng như sự dịch chuyển lập trường chính trị theo thời gian.
Trợ lý Giáo sư khoa học chính trị Nathan Chan (Đại học Loyola Marymount) cho biết, trong giai đoạn 2020–2024, cộng đồng người Mỹ gốc Á ghi nhận mức tăng trưởng cử tri đủ điều kiện lớn nhất so với các nhóm chủng tộc và sắc tộc khác. Tính đến năm 2026, có 16 triệu cử tri AAPI đủ điều kiện, trong đó 1,6 triệu người mới đủ điều kiện kể từ năm 2022. Tỷ lệ đi bầu của người Mỹ gốc Á và người dân các đảo Thái Bình Dương đã tăng đáng kể từ năm 2014. Gần 1/5 người Mỹ gốc Á tự nhận là không theo đảng phái nào.
Dữ liệu được thu thập vào tháng 6 qua các hội đồng Amplify AAPI và AmeriSpeak của NORC, khảo sát 1.046 người Mỹ gốc Á (gồm 717 người nhận mình là người Mỹ gốc Hoa). Kết quả được thảo luận tại bàn tròn ngày 10/9 do Scott Wang (đồng sáng lập APIA Vote, phóng viên quốc hội cấp cao của NBC News) điều phối.
Khoảng cách giới tính và thời điểm định cư
Dù nhìn chung người Mỹ gốc Hoa có xu hướng bỏ phiếu cho đảng Dân chủ, khảo sát cho thấy sự phân hóa nội bộ rất lớn:
- Khoảng cách giới tính: Phụ nữ Mỹ gốc Hoa có xu hướng bỏ phiếu cho đảng Dân chủ cao hơn nam giới với khoảng cách biệt lớn: 64% so với 44%. Mức chênh lệch giới tính này vượt qua cả các nhóm cử tri da đen, người Latinh hay người da trắng. Ông Chan nhận định các vấn đề như phá thai, quyền sinh sản và mạng lưới an sinh xã hội có thể là nguyên nhân khiến phụ nữ gốc Hoa nghiêng về các đảng thân thiện hơn với vấn đề giới và đa dạng. Nam giới gốc Hoa có xu hướng nghiêng về đảng Cộng hòa nhiều hơn rõ rệt.
- Yếu tố xuất thân và thời gian nhập cư: Người Mỹ gốc Hoa sinh ra tại Mỹ có nhiều khả năng bỏ phiếu cho đảng Dân chủ hơn những người sinh ra tại Trung Quốc. Nhóm nhập cư trước năm 1980 thường bỏ phiếu cho đảng Dân chủ nhiều hơn nhóm đến Mỹ sau năm 2010.
Sẵn sàng vượt qua lằn ranh đảng phái
Trong cuộc bầu cử năm 2024, 64% cử tri người Mỹ gốc Hoa đã bỏ phiếu cho bà Kamala Harris, trong khi 31% chọn ông Donald Trump.
Đáng chú ý, cử tri Cộng hòa gốc Hoa và gốc Á là nhóm sẵn sàng bỏ phiếu chéo đảng phái nhất:
- 11% cử tri Cộng hòa gốc Hoa bầu cho bà Harris.
- Ở nhóm cử tri Cộng hòa gốc Á nói chung, tỷ lệ vượt đảng bầu cho bà Harris lên tới 20%, cao hơn cử tri Cộng hòa thuộc các sắc tộc khác.
- Xu hướng này tiếp diễn ở các cuộc đua cấp bang và quốc gia năm 2024: 16%–17% cử tri Cộng hòa gốc Hoa bầu cho ứng viên Dân chủ tại các cuộc đua vào Hạ viện, Thượng viện hoặc Thống đốc. Với cử tri Cộng hòa gốc Á, tỷ lệ này là 13% tại Hạ viện và 17% tại Thượng viện lẫn Thống đốc.
Hai đảng vẫn thiếu đầu tư tiếp cận cử tri
Dữ liệu cho thấy cả hai đảng đều chưa tiếp cận đầy đủ nhóm cử tri này: 42% cử tri gốc Á cho biết không nhận được liên hệ từ đảng Dân chủ, và 58% không nhận được liên hệ từ đảng Cộng hòa.
Bà Chen nhận xét dù Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC) đã tuyển nhân sự tiếp cận AAPI từ năm 2008 và Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) bắt đầu chi ngân sách cho truyền thông sắc tộc vào khoảng 2013–2014, sự đầu tư này vẫn không đồng đều và chỉ tập trung vào các cử tri có xu hướng đi bầu cao (đã đăng ký và đi bầu mỗi kỳ). Cách làm này bỏ quên thực tế gia tăng nhanh chóng của các cử tri mới nhập tịch, cử tri trẻ mới đến tuổi bầu cử, cũng như tạo ra sự chênh lệch đầu tư giữa kỳ bầu cử tổng thống và bầu cử giữa kỳ.
Tác động từ lịch sử, tôn giáo và nguồn tin tức
Cộng đồng người Mỹ gốc Hoa, gốc Việt và gốc Philippines thể hiện mức độ ủng hộ dành cho Tổng thống Donald Trump cao hơn người Mỹ gốc Nhật hoặc gốc Hàn:
- Yếu tố lịch sử và tôn giáo: Lịch sử di cư của người Mỹ gốc Việt gắn liền với địa chính trị và chủ nghĩa cộng sản, khiến các thế hệ lớn tuổi có xu hướng bầu cho đảng Cộng hòa (dù dữ liệu gần đây cho thấy người gốc Việt đang dần chuyển biến theo hướng ôn hòa hoặc cấp tiến hơn). Người Mỹ gốc Philippines có đặc điểm tôn giáo khác biệt với phần lớn theo Công giáo và Kitô giáo, thúc đẩy một bộ phận cử tri ủng hộ ông Trump.
- Nguồn tiếp nhận thông tin: Người Mỹ gốc Ấn và gốc Nhật có xu hướng tiến bộ hoặc nghiêng về đảng Dân chủ hơn, đồng thời có trình độ tiếng Anh tốt hơn và tiếp cận tin tức tiếng Anh. Ngược lại, các cộng đồng gốc Hoa, Hàn và Việt có tỷ lệ hạn chế tiếng Anh cao hơn, thường tiếp nhận tin tức từ mạng xã hội, các phòng chat hoặc nguồn tin từ nước ngoài.
Trước nguy cơ từ tin giả trong kỳ bầu cử giữa kỳ sắp tới, bà Chen kêu gọi mọi người chủ động hỗ trợ người thân và bạn bè kiểm chứng thông tin về việc bỏ phiếu qua thư và thời hạn nộp phiếu, bởi gia đình, bạn bè cùng với các nhà báo và học giả chính là những nguồn tin cậy nhất của cộng đồng cử tri này.
Ban tập viên CaliToday
