Israel và Iran tiếp tục các cuộc tấn công đáp trả khi cuộc chiến tại Trung Đông bước sang tuần thứ hai vào thứ Bảy. Trong một động thái bất ngờ, Tehran đã gửi lời xin lỗi tới các quốc gia láng giềng vì những “hành động” của mình, dường như nhằm xoa dịu sự phẫn nộ trong khu vực sau khi các cuộc không kích của Iran nhắm vào các mục tiêu dân sự vùng Vịnh.
“Tôi xin gửi lời xin lỗi cá nhân tới các nước láng giềng đã bị ảnh hưởng bởi những hành động của Iran,” Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu, đồng thời kêu gọi các quốc gia này không tham gia vào các cuộc tấn công của Mỹ – Israel nhắm vào Iran.
Ông Pezeshkian bác bỏ yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Cộng hòa Hồi giáo phải “đầu hàng vô điều kiện”, gọi đó là “một giấc mơ”. Tuy nhiên, ông cho biết hội đồng lãnh đạo lâm thời đã đồng ý đình chỉ các cuộc tấn công vào các quốc gia lân cận, trừ khi các cuộc không kích nhắm vào Iran xuất phát từ lãnh thổ của những nước đó.
Dù vậy, Tổng thống Trump đã bác bỏ lời xin lỗi của Iran, coi đó là một sự đầu hàng và tuyên bố quốc gia này sẽ phải chịu “những đòn giáng mạnh mẽ” trong ngày thứ Bảy.
Phát biểu của ông Pezeshkian đã gây ra một làn sóng bất bình chính trị tại Iran, buộc văn phòng của ông phải khẳng định lại rằng quân đội Iran sẽ đáp trả kiên quyết trước bất kỳ cuộc tấn công nào từ các căn cứ của Mỹ trong khu vực. Hamid Rasai, một giáo sĩ và nhà lập pháp theo đường lối cứng rắn, đã viết trên nền tảng X: “Thưa ông Pezeshkian, lập trường của ông thiếu chuyên nghiệp, yếu đuối và không thể chấp nhận được”.
Chỉ vài giờ sau thông báo của ông Pezeshkian, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố drone của họ đã tấn công một trung tâm tác chiến không quân của Mỹ tại Căn cứ Al Dhafra, gần Abu Dhabi, thủ đô của UAE. Reuters hiện chưa thể kiểm chứng độc lập báo cáo này.
Các vụ nổ lớn đã được ghi nhận tại nhiều nơi ở thủ đô Tehran, truyền thông nhà nước đưa tin.
CÁC QUỐC GIA VÙNG VỊNH BỊ TẤN CÔNG BỞI DRONE VÀ TÊN LỬA
Cuộc chiến của Mỹ – Israel chống lại Iran đã lan rộng ra ngoài biên giới Iran, khi Tehran đáp trả bằng cách tấn công Israel và các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh – nơi đặt các cơ sở quân sự của Mỹ. Trong khi đó, Israel đã khởi động các cuộc tấn công mới tại Lebanon sau khi Hezbollah, lực lượng dân quân liên minh với Iran, nã pháo qua biên giới.
Các quốc gia vùng Vịnh bày tỏ sự phẫn nộ khi cơ sở hạ tầng dân sự – từ khách sạn, cảng biển đến các cơ sở dầu khí – bị tấn công dù họ không hề tham gia vào các hoạt động quân sự của Mỹ – Israel. UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain, Oman, Ả Rập Xê Út và Iraq đều ghi nhận các cuộc tấn công bằng drone hoặc tên lửa trong tuần qua. Hôm thứ Bảy, Bộ Quốc phòng UAE cho biết họ đã phá hủy 15 tên lửa đạn đạo và đánh chặn 119 drone từ Iran.
Hãng hàng không Emirates đã tạm thời đình chỉ các chuyến bay đến và đi từ Dubai vào thứ Bảy. Chính quyền Dubai báo cáo về một sự cố “nhỏ” do mảnh vỡ từ một vụ đánh chặn rơi xuống, nhưng không nêu rõ địa điểm cụ thể. Emirates sau đó cho biết sẽ khôi phục lại các chuyến bay.
Vẫn chưa rõ liệu tuyên bố của ông Pezeshkian phản ánh một quyết định “xuống thang” của Iran, hay chỉ là một lời cảnh báo rằng Tehran vẫn sẵn sàng tấn công trên toàn khu vực. Những năm gần đây, Iran từng nỗ lực cải thiện quan hệ với các nước láng giềng vùng Vịnh, bao gồm cả đối thủ truyền kiếp Ả Rập Xê Út.
KHÔNG CÓ THỎA THUẬN NÀO NGOÀI SỰ ĐẦU HÀNG
Chiến lược “hỗn loạn tối đa” của Iran đã làm gia tăng chi phí xung đột bằng cách đẩy giá năng lượng lên cao, gây tổn hại cho kinh doanh và chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời làm lung lay sự ổn định của một khu vực thiết yếu đối với nền kinh tế thế giới.
Phát biểu của ông Pezeshkian được đưa ra trong bối cảnh triển vọng ngoại giao để chấm dứt xung đột vẫn vô cùng mù mịt. “Sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào với Iran ngoài SỰ ĐẦU HÀNG VÔ ĐIỀU KIỆN!” ông Trump viết trên nền tảng Truth Social hôm thứ Sáu.
Theo Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani, các cuộc tấn công của Mỹ – Israel đã khiến ít nhất 1.332 thường dân Iran thiệt mạng và hàng nghìn người bị thương. Các cuộc tấn công của Iran đã khiến 10 người ở Israel thiệt mạng, và ít nhất sáu quân nhân Mỹ đã hy sinh.
Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi lời chia buồn tới ông Pezeshkian trước những tổn thất dân sự do “sự gây hấn vũ trang của Mỹ – Israel nhắm vào Iran” và kêu gọi các bên lập tức ngừng mọi hành động thù địch.
“CHÚNG TA SẼ NGHIỀN NÁT HỌ”
Sáng sớm thứ Bảy, quân đội Iran cho biết hải quân nước này đã thực hiện các đợt tấn công bằng drone nhắm vào các mục tiêu tại Israel, cũng như các điểm tập kết và căn cứ của Mỹ tại Abu Dhabi và Kuwait. Đây được coi là sự đáp trả đối với vụ tấn công bằng tàu ngầm của Mỹ vào tàu IRIS Dena của Iran ngoài khơi Sri Lanka, khiến hàng chục thủy thủ thiệt mạng.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng cũng xác nhận đã tấn công ba vị trí của các nhóm ly khai tại vùng Kurdistan (Iraq) vào lúc 4:30 sáng giờ địa phương. Người phát ngôn quân đội cảnh báo nếu các nhóm ly khai tại vùng Kurdistan có bất kỳ hành động nào xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của Iran, “chúng ta sẽ nghiền nát họ”.
Israel đã phát động làn sóng tấn công mới vào Tehran và Isfahan, đồng thời tuyên bố đã thực hiện các đợt không kích vào Lebanon nhắm vào các địa điểm quân sự của Hezbollah. Theo quân đội Israel, trong số các mục tiêu tại Iran có 16 máy bay của IRGC (Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran) vốn được sử dụng để chuyển vũ khí cho Hezbollah. Israel cũng báo cáo đã phát hiện tên lửa phóng từ Iran về phía Israel trong tám đợt khác nhau vào thứ Bảy, kích hoạt còi báo động trên khắp đất nước.
IRAN BÁC BỎ YÊU CẦU CỦA TRUMP VỀ VIỆC CHỌN LÃNH ĐẠO MỚI
Cuộc chiến đã gây biến động các thị trường toàn cầu. Giá dầu chạm mức cao nhất trong nhiều năm do eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thế giới – gần như đã bị đóng cửa. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran được cho là đã tấn công một tàu chở dầu treo cờ Quần đảo Marshall tại khu vực này.
Washington cho biết sẽ cung cấp bảo hiểm tái bảo hiểm cho các tổn thất lên tới 20 tỷ USD tại vùng Vịnh để củng cố niềm tin cho các nhà vận tải dầu khí. Ông Trump từng gợi ý hải quân Mỹ có thể hộ tống tàu thuyền tại vùng Vịnh, nhưng phía Iran đã thách thức ông thực hiện điều đó.
Ông Trump cũng nhắc lại yêu cầu đòi có tiếng nói trong việc lựa chọn nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, một ý tưởng mà đại sứ Iravani bác bỏ thẳng thừng. Ông khẳng định lãnh đạo mới sẽ được chọn “theo các thủ tục hiến pháp và hoàn toàn theo ý chí của người dân Iran – không có bất kỳ sự can thiệp nào từ nước ngoài”. Trong khi đó, truyền thông Iran đưa tin ba giáo sĩ có tầm ảnh hưởng đã kêu gọi sớm lựa chọn nhà lãnh đạo tối cao mới để dẫn dắt quốc gia trong thời chiến. Iran đã mô tả cái chết của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei là một vụ ám sát.
Nguồn reuters
