Hôm thứ Tư, Iran đã đưa ra một bản phản đề nghị nhằm chấm dứt chiến tranh trong khu vực, sau khi chính thức bác bỏ kế hoạch ngừng bắn do chính quyền Trump hậu thuẫn.
Các nhà lãnh đạo tại Tehran hiện yêu cầu quyền chủ quyền đối với Eo biển Hormuz và chấm dứt hoàn toàn mọi hành vi bị họ coi là “gây hấn” từ phía Hoa Kỳ và Israel, cùng với một số yêu sách khác.
“Iran sẽ kết thúc cuộc chiến vào thời điểm do mình tự chọn và chỉ khi các điều kiện đặt ra được đáp ứng. Chúng tôi sẽ không để Tổng thống Trump quyết định thời điểm chấm dứt cuộc chiến này,” theo tuyên bố từ Tổng lãnh sự quán Iran tại Mumbai đăng tải trên mạng xã hội X.
5 điều kiện tiên quyết của Iran
Phía Iran đã tóm tắt phản hồi của mình qua năm “điều kiện để kết thúc chiến tranh”:
1. Chấm dứt hoàn toàn các hành vi “gây hấn”.
2. Đảm bảo chiến tranh sẽ không tái diễn.
3. Bồi thường thiệt hại và chi phí chiến tranh.
4. Kết thúc chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm tất cả các nhóm kháng chiến liên quan.
5. Công nhận chủ quyền của Iran đối với Eo biển Hormuz.
Những yêu cầu này tương đồng với phát biểu của một quan chức Iran (giấu tên) trên đài truyền hình quốc gia. Theo hãng tin AP, vị quan chức này khẳng định Tehran sẽ tiếp tục tung ra những “đòn giáng nặng nề” vào khu vực.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Tính đến thời điểm hiện tại, Iran đã tấn công Sân bay Quốc tế Kuwait và các mục tiêu khác tại các quốc gia vùng Vịnh, ngay giữa lúc Tổng thống Trump tạm dừng các cuộc không kích vào hạ tầng năng lượng của Iran từ hôm thứ Ba. Cũng trong ngày thứ Ba, phía Israel đã phát động một cuộc không kích tấn công, phát đi tín hiệu quyết tâm tiếp tục cuộc chiến.
Trước đó, đề xuất ngừng bắn 15 điểm của Tổng thống Trump bao gồm các điều khoản:
- Cắt giảm chương trình hạt nhân của Iran.
- Mở cửa lại Eo biển Hormuz có điều kiện.
- Giới hạn chương trình tên lửa.
- Nới lỏng các lệnh trừng phạt.
Diễn biến ngoại giao và quân sự
Iran khẳng định các yêu cầu đưa ra hôm thứ Tư hoàn toàn độc lập với những điều kiện tại vòng đàm phán thứ hai ở Geneva hồi tháng trước. Các nhà thương thuyết Mỹ và Iran từng gặp nhau vào ngày 27/2 — chỉ một ngày trước khi các cuộc không kích bắt đầu — để thảo luận về chương trình hạt nhân. Dù cuộc đối thoại được đánh giá là có tiến triển, nhưng cuối cùng không đạt được thỏa thuận nào.
Hiện tại, giới lãnh đạo Tehran đã triệu tập Phó Tổng thống Vance để trực tiếp đàm phán. Phía Iran cho rằng họ cảm thấy bị “đâm sau lưng” bởi Đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner — người trước đó dẫn dắt các cuộc hội đàm hòa bình. Dự kiến Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ tham gia hỗ trợ vai trò trung gian điều phối.
Về phía quân sự, Ngũ Giác Đài đang chuẩn bị triển khai khoảng 2.000 quân nhân thuộc Sư đoàn Dù 82 của Lục quân Hoa Kỳ đến Trung Đông để sẵn sàng ứng phó với tình hình.
Nguồn The Hill
