Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết hôm thứ Hai rằng Hải quân Mỹ đã ngăn chặn 27 con tàu đang cố gắng ra vào các cảng của Iran, kể từ khi lệnh phong tỏa tại khu vực tranh chấp ngoài khơi Eo biển Hormuz bắt đầu khoảng một tuần trước.
Cùng ngày, một quan chức quân sự Mỹ tiết lộ rằng một đội Thủy quân lục chiến đang tiến hành kiểm tra và quét lượng lớn container trên tàu Touska. Đây là tàu vận tải của Iran bị Hải quân Mỹ vô hiệu hóa và bắt giữ trên Vịnh Oman vào Chủ nhật sau khi cố gắng vượt qua hàng rào phong tỏa.
Đây là trường hợp đầu tiên được ghi nhận về một con tàu tìm cách né tránh lệnh phong tỏa do Tòa Bạch Ốc áp đặt đối với tất cả các phương tiện đường thủy ra vào các cảng của Iran kể từ tuần trước.
Vị quan chức này — yêu cầu giấu tên khi thảo luận về các vấn đề tác chiến — cho biết các nhà chức trách Mỹ sẽ quyết định phương án xử lý con tàu bị hư hại sau khi quá trình khám xét hoàn tất. Theo các chuyên gia độc lập, một lựa chọn là lai dắt con tàu về Oman. Một phương án khác là cho phép tàu Touska tự hành trình về cảng của Iran nếu tình trạng kỹ thuật cho phép.
Một quan chức quân sự thứ hai của Mỹ cho biết thủy thủ đoàn của tàu sẽ sớm được hồi hương về Iran.
“Thông điệp đã được phát đi rõ ràng, khiến hầu hết các tàu đều không muốn mạo hiểm tiến vào khu vực đó,” ông Kevin Donegan, cựu Phó Đô đốc và từng là chỉ huy cấp cao của Hải quân Mỹ tại Trung Đông, nhận định trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Hai.
Trước đó, thuyền trưởng tàu Touska đã phớt lờ nhiều cảnh báo qua đài vô tuyến của phía Mỹ yêu cầu dừng lại.
Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance — một trong hơn 10 chiến hạm của Hải quân Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa — đã ra lệnh cho thủy thủ đoàn tàu Touska sơ tán khỏi buồng máy. Theo thông cáo từ Bộ Chỉ huy Trung tâm kèm video ghi lại sự việc, tàu Spruance sau đó đã bắn nhiều loạt đạn từ pháo Mk-45 vào hệ thống động lực của con tàu khi nó đang hướng về cảng Bandar Abbas của Iran.
Pháo hạm Mk-45, đặt tại mũi tàu Spruance, có tốc độ bắn từ 16 đến 20 phát mỗi phút. Các đầu đạn đường kính 5 inch nặng khoảng 70 pound và chứa lượng thuốc nổ tương đương 10 pound TNT.
Theo truyền thông nhà nước Iran, người phát ngôn quân đội nước này hôm thứ Hai đã nhắc lại lời đe dọa sẽ “có những hành động cần thiết chống lại quân đội Mỹ” để đáp trả việc bắt giữ tàu. Ông cho biết Iran trì hoãn hành động cho đến nay là nhằm bảo vệ an toàn cho thủy thủ đoàn và một số thân nhân của họ có mặt trên tàu.
Các tài khoản mạng xã hội tại Iran lan truyền thông tin rằng Tehran đã thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái để trả đũa nhằm vào tàu chiến Mỹ trong khu vực. Tuy nhiên, Ngũ Giác Đài đã bác bỏ và khẳng định vụ tấn công này chưa từng xảy ra.
Quan chức quân sự Mỹ cho biết tàu Touska là một trong số “nhiều tàu nằm trong diện theo dõi” mà các nhà phân tích tình báo Mỹ đã giám sát chặt chẽ những ngày gần đây, cả bên trong và bên ngoài ranh giới phong tỏa.
“Chúng tôi để mắt đến từng con tàu một,” Đô đốc Brad Cooper, lãnh đạo Bộ Chỉ huy Trung tâm, phát biểu với báo giới hôm thứ Sáu.
Trước đó vào thứ Năm, Đại tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, tuyên bố rằng các chỉ huy quân sự Mỹ trên toàn cầu, đặc biệt là tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, sẽ “tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào treo cờ Iran hoặc bất kỳ tàu nào có ý định hỗ trợ vật chất cho Iran.”
Nguồn nytimes
