CHÂU ÂU (Calitoday News) – Hàng loạt chuyến bay thương mại tại nhiều quốc gia châu Âu đã phải chuyển hướng, hạ cánh khẩn cấp hoặc được chiến đấu cơ hộ tống sau khi các hãng hàng không và sân bay nhận được những lời đe dọa đánh bom. Các sự việc xảy ra liên tiếp trong tuần này, gây gián đoạn hoạt động hàng không và làm dấy lên lo ngại về khả năng có một chiến dịch phá hoại có phối hợp.
Theo hãng tin Reuters, Associated Press và AFP, khoảng 20 chuyến bay đã bị ảnh hưởng trong ngày thứ Năm, 5/11. Các vụ việc trải rộng từ Pháp, Ý, Bỉ, Ba Lan đến Bulgaria, Cộng hòa Czech và nhiều quốc gia khác.
Mặc dù những lời đe dọa khiến lực lượng an ninh phải triển khai các biện pháp khẩn cấp, nhà chức trách cho biết chưa phát hiện chất nổ trên các máy bay được kiểm tra. Tất cả những chuyến bay bị ảnh hưởng được báo cáo đã hạ cánh an toàn.
Máy bay từ Ireland đến Ý phải hạ cánh tại căn cứ quân sự Pháp
Một trong những sự việc đáng chú ý nhất liên quan đến chuyến bay EI402 của hãng Aer Lingus, khởi hành từ Dublin, Ireland, đến Rome, Ý.
Trong lúc máy bay đang trên hành trình, giới chức hàng không nhận được thông tin cảnh báo có bom trên chuyến bay.
Chính quyền Ý lập tức thông báo cho phía Pháp, yêu cầu hỗ trợ xử lý tình huống. Một chiến đấu cơ của Không quân Pháp được điều động để hộ tống chiếc Airbus A320 đến căn cứ quân sự Évreux, cách Paris khoảng 100 km về phía Tây.
Theo Văn phòng Thủ tướng Pháp, phi công ban đầu không hợp tác như yêu cầu với chỉ thị chuyển hướng hạ cánh, khiến chính quyền phải triển khai chiến đấu cơ can thiệp.
Máy bay cuối cùng hạ cánh an toàn tại căn cứ quân sự. Toàn bộ 151 hành khách và sáu thành viên phi hành đoàn được đưa đến nơi an toàn, trong khi lực lượng chuyên trách xử lý bom mìn tiến hành kiểm tra phương tiện.
Cơ quan an ninh hàng không Pháp đã mở cuộc điều tra để xác định nguồn gốc lời đe dọa và làm rõ các tình tiết liên quan đến quá trình chuyển hướng chuyến bay.
Bulgaria điều động chiến đấu cơ hộ tống ba máy bay
Tại Bulgaria, ba chuyến bay của hãng hàng không giá rẻ Ryanair cũng phải thực hiện các thủ tục hạ cánh khẩn cấp sau khi nhận được cảnh báo có bom.
Hai chuyến bay khởi hành từ Copenhagen, Đan Mạch, và Madrid, Tây Ban Nha, đã hạ cánh an toàn tại sân bay quốc tế Sofia.
Chuyến bay thứ ba, xuất phát từ sân bay London Stansted của Anh và dự kiến đến Sofia, phải chuyển hướng sang sân bay Plovdiv, thành phố lớn thứ hai của Bulgaria.
Bộ Quốc phòng Bulgaria xác nhận đã điều động chiến đấu cơ hộ tống cả ba máy bay khi chúng đi vào không phận nước này.
Sau khi hạ cánh, các lực lượng an ninh tiến hành kiểm tra toàn bộ máy bay theo quy trình phòng chống khủng bố. Kết quả không phát hiện chất nổ hoặc vật dụng nguy hiểm.
Hoạt động tại các sân bay Sofia và Plovdiv sau đó đã trở lại bình thường.
Nhiều hãng hàng không lớn cũng bị đe dọa
Không chỉ Ryanair và Aer Lingus, nhiều hãng hàng không khác cũng bị ảnh hưởng trong cùng ngày.
Tại Ý, một chuyến bay của Finnair từ Helsinki, Phần Lan, đến Rome đã được các chiến đấu cơ hộ tống sau khi giới chức nhận được thư điện tử đe dọa đánh bom.
Máy bay hạ cánh an toàn tại sân bay Leonardo da Vinci ở Rome vào khoảng 9 giờ 30 phút sáng, giờ địa phương. Lực lượng cảnh sát kiểm tra và xác nhận không có chất nổ trên máy bay.
Một chuyến bay khác của Finnair, do hãng Jettime khai thác từ Helsinki đến Vienna, Áo, cũng nhận được lời đe dọa tương tự nhưng vẫn hạ cánh an toàn.
Hãng Aegean Airlines của Hy Lạp xác nhận hai chuyến bay từ Thessaloniki đến Milan và từ Athens đến Vienna cũng bị đe dọa đánh bom. Sau khi kiểm tra, giới chức kết luận những cảnh báo này không có cơ sở.
Tại Cộng hòa Czech, cảnh sát kiểm tra bốn máy bay đáp xuống sân bay Prague sau khi nhận được cảnh báo an ninh. Không có vật dụng đáng ngờ nào được tìm thấy.
Một chuyến bay của LOT Polish Airlines từ Warsaw đến Brussels cũng bị kiểm tra sau khi hạ cánh. Trong khi đó, một chuyến bay khác của Wizz Air từ Milan đến Bucharest, Romania, tiếp tục hạ cánh an toàn sau khi nhận cảnh báo.
Những sự việc liên tiếp khiến nhiều sân bay phải tăng cường kiểm tra hành khách, hành lý và phương tiện, gây chậm trễ đối với một số chuyến bay.
Các vụ đe dọa xuất hiện liên tiếp trong nhiều ngày
Đợt cảnh báo ngày 5/11 không phải sự việc riêng lẻ mà là diễn biến mới nhất trong một chuỗi đe dọa đánh bom nhắm vào ngành hàng không châu Âu.
Trước đó, ngày 2/11, một chuyến bay của Wizz Air từ London đến Sofia đã phải chuyển hướng sang Budapest, Hungary, sau khi nhận được lời đe dọa có bom.
Ngày 3/11, nhiều chuyến bay khác tại Ba Lan, Tây Ban Nha, Ý và Bulgaria cũng bị ảnh hưởng.
Đặc biệt, một chuyến bay của LOT từ London đến Warsaw phải chuyển hướng đến sân bay Modlin. Sân bay này tạm thời đình chỉ hoạt động trong lúc lực lượng an ninh kiểm tra máy bay.
Một chuyến bay của Ryanair từ Manchester đến Murcia, Tây Ban Nha, cũng khiến một phần sân bay bị phong tỏa để kiểm tra an ninh.
Tuy nhiên, không có thiết bị nổ nào được phát hiện trong các trường hợp này.
Giới chức Anh mô tả những lời đe dọa là hành động báo động giả có chủ đích, nhằm gây gián đoạn hoạt động hàng không và tạo tâm lý lo sợ trong công chúng.
Nghi vấn về chiến dịch phá hoại có tổ chức
Việc hàng loạt chuyến bay tại nhiều quốc gia đồng loạt nhận được những lời đe dọa tương tự đang khiến các cơ quan an ninh châu Âu đặt câu hỏi liệu những vụ việc có liên quan đến nhau hay không.
Theo AFP, một số thư điện tử đe dọa được gửi đến các sân bay tại Rome và Sofia có nội dung cực đoan, mang tính thù ghét phụ nữ và tự nhận xuất phát từ một nhóm có tên Male State.
Đây cũng là tên của một phong trào cực hữu từng xuất hiện tại Nga và bị chính quyền Nga liệt vào danh sách tổ chức cực đoan năm 2021.
Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng xác nhận những người gửi thư đe dọa thực sự có liên hệ với tổ chức này.
Các chuyên gia an ninh cũng đặt vấn đề liệu những vụ đe dọa có thể thuộc một hình thức chiến tranh hỗn hợp, sử dụng các hoạt động phá hoại, tấn công mạng và gây rối nhằm làm suy yếu hoạt động của các quốc gia đối phương.
Trong những năm gần đây, một số chính phủ châu Âu từng cáo buộc Nga và Iran có liên quan đến các hoạt động phá hoại hoặc gây bất ổn trên lãnh thổ châu Âu. Cả Moscow và Tehran đều bác bỏ những cáo buộc này.
Tuy nhiên, giới chức Liên minh châu Âu nhấn mạnh hiện còn quá sớm để kết luận các vụ đe dọa đánh bom hàng không có liên quan đến nhau hoặc do một chính phủ nước ngoài đứng sau.
Ủy viên Giao thông Liên minh châu Âu Apostolos Tzitzikostas cho biết các cơ quan chức năng đang theo dõi tình hình và chưa thể xác định trách nhiệm đối với những vụ việc.
Ngành hàng không đối mặt nguy cơ gián đoạn
Các chuyên gia hàng không cho rằng ngay cả khi những lời đe dọa là giả, hậu quả kinh tế và hoạt động vẫn có thể rất đáng kể.
Mỗi lần một máy bay phải chuyển hướng, hãng hàng không có thể phải chịu thêm chi phí nhiên liệu, phí hạ cánh, kiểm tra an ninh, sắp xếp lại lịch trình và hỗ trợ hành khách.
Ngoài ra, việc điều động chiến đấu cơ hộ tống máy bay dân dụng còn đòi hỏi sự phối hợp giữa lực lượng quân sự, kiểm soát không lưu và các cơ quan an ninh quốc gia.
Theo các chuyên gia, những kẻ gửi cảnh báo giả có thể lợi dụng chính quy trình bảo đảm an toàn hàng không để gây gián đoạn với chi phí rất thấp.
Tuy nhiên, các hãng hàng không không thể xem nhẹ những lời đe dọa, bởi bất kỳ cảnh báo nào có dấu hiệu đáng tin cậy đều phải được đánh giá và xử lý theo quy trình an ninh.
Mặc dù khoảng 20 chuyến bay bị ảnh hưởng trong ngày 5/11, con số này vẫn chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ so với hơn 25.000 chuyến bay dự kiến hoạt động trên toàn châu Âu trong cùng ngày, theo cơ quan quản lý không lưu Eurocontrol.
Đến chiều ngày 5/11, các cơ quan chức năng châu Âu tiếp tục điều tra nguồn gốc những thư điện tử đe dọa và khả năng tồn tại một chiến dịch gây rối có phối hợp.
Cho đến thời điểm này, chưa có vụ nổ nào được xác nhận và không có báo cáo về thương vong liên quan trực tiếp đến các chuyến bay bị đe dọa.
Dù các cảnh báo ban đầu đều không phát hiện nguy hiểm thực tế, chuỗi sự việc vẫn cho thấy những thách thức đối với an ninh hàng không châu Âu, khi chỉ một lời đe dọa gửi qua thư điện tử cũng có thể khiến máy bay phải chuyển hướng, sân bay tạm ngừng hoạt động và quân đội phải điều động chiến đấu cơ.
Calitoday tổng hợp
