SAN FRANCISCO, California (Calitoday News) – Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) đã lên tiếng giải thích lý do các đặc vụ thuộc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt giữ một nữ sinh viên 23 tuổi của Đại học California, Berkeley (UC Berkeley) ngay tại Sân bay Quốc tế San Francisco (SFO), khi cô đang chuẩn bị lên chuyến bay đi nghỉ cùng bạn trai. Vụ việc gây tranh cãi tại vùng Vịnh San Francisco, đặc biệt khi nữ sinh này đang trong quá trình xin tị nạn tại Mỹ và có giấy phép lao động hợp lệ.
Nữ sinh bị bắt giữ được xác định là Paula Valentina Albornoz Hernandez, 23 tuổi, công dân Colombia, đã sinh sống tại Hoa Kỳ từ năm 2022. Cô hiện theo học ngành quản trị kinh doanh tại UC Berkeley, đồng thời thực tập trong lĩnh vực tiếp thị tại một công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo luật sư đại diện, Hernandez từng tốt nghiệp San Jose City College với thành tích xuất sắc trước khi chuyển tiếp lên UC Berkeley. Ngoài việc học tập và làm việc, cô còn tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng và sinh hoạt tại một nhà thờ ở Hayward.
ICE bắt giữ nữ sinh ngay trước giờ lên máy bay
Vụ bắt giữ xảy ra ngày 30/10, khi Hernandez cùng bạn trai tên Anthony chuẩn bị đáp chuyến bay nội địa từ San Francisco đến Portland, Oregon, để nghỉ ngơi trước kỳ thi giữa học kỳ.
Theo lời kể của bạn trai, khi hai người đang ngồi chờ tại khu vực cổng lên máy bay, một người đàn ông mặc thường phục tiến đến bắt chuyện với Hernandez.
Người này ban đầu không tự giới thiệu là nhân viên ICE mà hỏi cô có phải là một người mang tên khác hay không. Sau vài lần hỏi, người đàn ông cuối cùng gọi đúng tên Hernandez. Khi cô xác nhận danh tính, ông xuất trình phù hiệu ICE và thông báo cô bị bắt giữ.
Bạn trai của Hernandez cho biết anh hoàn toàn bất ngờ và không thể làm gì khi chứng kiến cô bị đưa đi.
Tuy nhiên, giới chức ICE sau đó bác bỏ cáo buộc cho rằng đặc vụ đã không xác định danh tính đúng cách trong quá trình tiếp cận nữ sinh.
Sau khi bị bắt, Hernandez được chuyển qua nhiều cơ sở giam giữ tại Stockton và Sacramento trước khi bị đưa đến Trung tâm Giam giữ California City, thuộc Quận Kern, cách vùng Vịnh San Francisco nhiều giờ lái xe.
DHS nói nữ sinh đã ở quá hạn thị thực
Trong tuyên bố gửi cho KRON4 ngày 4/11, phát ngôn viên Bộ An ninh Nội địa giải thích rằng Hernandez nhập cảnh Hoa Kỳ ngày 6/9/2022 và được phép lưu trú hợp pháp đến ngày 6/3/2023.
Theo DHS, sau khi thời hạn lưu trú kết thúc, Hernandez không rời khỏi Hoa Kỳ và vì vậy không còn tình trạng di trú hợp pháp theo quan điểm của cơ quan này.
DHS khẳng định cô sẽ được thực hiện các thủ tục pháp lý theo quy định, nhưng phải tiếp tục bị giam giữ trong khi chờ tiến trình trục xuất.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh rằng việc một người có giấy phép lao động hoặc đang chờ giải quyết đơn xin tình trạng di trú không tự động đồng nghĩa với việc người đó có tình trạng cư trú hợp pháp.
Trong tuyên bố, DHS cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thay đổi chính sách thời chính quyền Biden, vốn theo DHS đã cho phép những người không có tình trạng di trú hợp pháp di chuyển bằng đường hàng không trong nội địa Hoa Kỳ.
DHS tuyên bố chính quyền hiện nay đang tìm cách ngăn chặn những người cư trú bất hợp pháp sử dụng các chuyến bay nội địa, ngoại trừ trường hợp rời Hoa Kỳ để tự nguyện hồi hương.
Tuy nhiên, tuyên bố về chính sách của DHS không có nghĩa mọi người đang chờ xét đơn tị nạn đều bị pháp luật cấm bay nội địa. Tình trạng pháp lý và khả năng bị ICE bắt giữ còn phụ thuộc vào hoàn cảnh của từng người.
Luật sư khẳng định vụ bắt giữ vi phạm Hiến pháp
Trong khi DHS cho rằng việc bắt giữ là hợp pháp, các luật sư đại diện Hernandez lại đưa ra lập luận hoàn toàn trái ngược.
Luật sư Nikolas De Bremaeker, thuộc tổ chức hỗ trợ pháp lý Centro Legal de la Raza có trụ sở tại Oakland, cho biết Hernandez đã rời Colombia vì từng bị bạo lực và ngược đãi dựa trên giới tính.
Sau khi đến Hoa Kỳ, cô nộp đơn xin tị nạn trong thời hạn luật định, tham dự các cuộc hẹn lấy dữ liệu sinh trắc học và được chính phủ cấp giấy phép lao động.
Theo luật sư, Hernandez đã tuân thủ những yêu cầu liên quan đến hồ sơ xin tị nạn và không có tiền án hình sự.
Ngày 2/11, nhóm luật sư đã nộp đơn habeas corpus lên tòa án liên bang, yêu cầu xem xét tính hợp pháp của việc giam giữ và trả tự do cho Hernandez.
Đơn kiện lập luận rằng các đặc vụ ICE không xuất trình lệnh bắt giữ hợp lệ, đồng thời không chứng minh được nữ sinh là mối nguy hiểm đối với cộng đồng hoặc có nguy cơ bỏ trốn.
Phía luật sư cho rằng việc giam giữ một người đang theo đuổi hồ sơ xin tị nạn, có công việc, đang đi học và có nhiều mối liên hệ với cộng đồng là hành động vi phạm các quyền được Hiến pháp Hoa Kỳ bảo vệ.
Đây là những lập luận từ phía luật sư, chưa phải kết luận cuối cùng của tòa án.
UC Berkeley lên tiếng bảo vệ sinh viên
Vụ bắt giữ đã khiến cộng đồng UC Berkeley lo lắng, đặc biệt đối với các sinh viên quốc tế và những người đang trong quá trình giải quyết tình trạng di trú.
Ngày 2/11, Hiệu trưởng UC Berkeley Richard Lyons gửi thông báo đến toàn thể sinh viên, giảng viên và nhân viên nhà trường, xác nhận trường đại học đang tích cực hỗ trợ Hernandez.
Ông Lyons cho biết nhà trường đã huy động các nguồn lực pháp lý, phối hợp với gia đình và các tổ chức liên quan nhằm giúp nữ sinh được tiếp cận luật sư và sớm trở lại trường.
Ông nhấn mạnh Hernandez là một thành viên được trân trọng của cộng đồng UC Berkeley và nhà trường đang làm tất cả những gì có thể để cô tiếp tục việc học.
UC Berkeley cũng nhắc lại rằng trường đã thành lập chương trình hỗ trợ sinh viên không có giấy tờ di trú, gọi là Undocumented Student Program, từ năm 2012 nhằm cung cấp các nguồn lực và sự hỗ trợ cần thiết.
Nhà trường khuyến khích sinh viên tìm hiểu quyền lợi pháp lý của mình trong bối cảnh các hoạt động thực thi luật di trú liên bang đang gia tăng.
Thị trưởng Berkeley yêu cầu ICE trả tự do cho nữ sinh
Thị trưởng Berkeley, Adena Ishii, cũng công khai bày tỏ lo ngại về vụ bắt giữ.
Bà cho rằng việc giam giữ một sinh viên không có tiền án, đang chờ xét đơn xin tị nạn, không giúp cộng đồng trở nên an toàn hơn mà còn tạo ra tâm lý bất an trong các gia đình nhập cư và sinh viên.
Bà Ishii kêu gọi ICE trả tự do cho Hernandez để cô có thể trở lại trường trong khi hồ sơ di trú tiếp tục được giải quyết.
Thị trưởng đồng thời nhấn mạnh Berkeley là một thành phố có chính sách bảo vệ người nhập cư, thường được gọi là sanctuary city, và chính quyền địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ cộng đồng này.
Vụ bắt giữ làm dấy lên lo ngại về các chuyến bay nội địa
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump tăng cường các hoạt động thực thi luật di trú trên toàn quốc, bao gồm chiến dịch mang tên Operation Safe California, được ICE công bố là một đợt thực thi kéo dài 45 ngày tại California.
Theo các luật sư di trú, trường hợp của Hernandez cho thấy ngay cả những người đã nộp đơn xin tị nạn và được cấp giấy phép lao động vẫn có thể đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ nếu tình trạng cư trú của họ chưa được giải quyết.
Các chuyên gia pháp lý khuyến cáo những người đang có hồ sơ di trú chưa hoàn tất nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi thực hiện các chuyến bay, kể cả trong nội địa Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc được phép di chuyển bằng đường hàng không và việc có tình trạng di trú hợp pháp. Giấy phép lao động, đơn xin tị nạn đang chờ giải quyết và quyền lưu trú là những vấn đề pháp lý khác nhau.
Tính đến ngày 5/11, Hernandez vẫn đang bị giam giữ tại California City Detention Facility. Các luật sư tiếp tục yêu cầu tòa án liên bang can thiệp để cô được trả tự do và quay trở lại UC Berkeley.
Vụ việc đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng nhập cư tại vùng Vịnh San Francisco, đồng thời đặt ra những câu hỏi về phạm vi quyền hạn của ICE tại các sân bay, quyền lợi của người xin tị nạn và cách chính quyền liên bang thực thi chính sách di trú đối với những người đang học tập, làm việc tại Hoa Kỳ.
Calitoday tổng hợp
