The Hill — Hải quân Hoa Kỳ đang cân nhắc một cuộc cải tổ lớn về thiết kế đối với thế hệ hàng không mẫu hạm mới, nhằm đáp ứng tốt hơn những mong muốn mà Tổng thống Donald Trump đã bày tỏ, trong bối cảnh Tòa Bạch Ốc tiếp tục can thiệp sâu hơn vào thiết kế các chiến hạm của Hải quân.
Một cựu quan chức cấp cao của Mỹ, am hiểu vấn đề và yêu cầu giấu tên vì đang bàn về những cuộc thảo luận nội bộ, nói với The Hill hôm Chủ nhật rằng Hải quân đang tiến hành một cuộc đánh giá nội bộ. Trong đó, Hải quân cân nhắc khả năng di chuyển tháp chỉ huy nhiều tầng của hàng không mẫu hạm — được gọi là “island” (đảo) — về gần giữa thân tàu hơn, nhằm tạo diện mạo giống với những chiến hạm thế hệ cũ.
Theo vị cựu quan chức, cuộc đánh giá này được khởi động một phần do những quan ngại của ông Trump về diện mạo của các hàng không mẫu hạm lớp Ford, và dự kiến sẽ hoàn tất trong “vài” tuần tới.
The Hill đã liên lạc với Bộ Quốc phòng và Hải quân Mỹ để xin bình luận.
“Island” là phần tháp nhô cao hơn toàn bộ boong tàu và thường được đặt ở phía bên phải của hàng không mẫu hạm. Đây là trung tâm điều hành các hoạt động trên boong phi cơ, chỉ huy chiến thuật và điều hướng con tàu.
Hunter Stires, người từng giữ chức Chiến lược gia Hàng hải cho Bộ trưởng Hải quân cho đến năm ngoái, cho rằng chiến hạm được thiết kế để chiến thắng trong chiến đấu, chứ không phải để giành chiến thắng trong một “cuộc thi sắc đẹp”.
Stires, hiện là thành viên cao cấp không thường trú tại Trung tâm Chiến lược Hàng hải thuộc Navy League, nói với The Hill:
“Vị trí của ‘island’ trên lớp Ford được lựa chọn nhằm phục vụ mục tiêu thiết kế của con tàu là tối đa hóa số lượng phi vụ máy bay — điều mà đối với một hàng không mẫu hạm sẽ trực tiếp chuyển thành sức mạnh chiến đấu.”
Ông cho rằng việc nghiên cứu nghiêm túc những thiết kế hàng không mẫu hạm trong tương lai dựa trên những yêu cầu hoạt động thực tế là một chuyện.
Nhưng ông chỉ trích việc sử dụng hàng triệu Mỹ kim tiền thuế cùng thời gian và công sức của các cơ quan kỹ thuật Hải quân để thiết kế lại loại chiến hạm chủ lực hàng đầu của quốc gia chỉ nhằm chiều theo sở thích thẩm mỹ của tổng thống.
Theo Stires, điều này “không chỉ lãng phí và lạm dụng nguồn lực”, mà còn cho thấy điều ông gọi là sự coi thường rõ ràng của Tổng thống Trump đối với những thủy thủ Mỹ đang phục vụ chiến đấu.
Bốn năm trước, Đại tá Hải quân Paul “Paulie” Lanzilotta, khi đó là hạm trưởng tàu USS Gerald R. Ford, hàng không mẫu hạm lớn nhất thế giới, từng giải thích rằng khoảng không gian rộng hơn phía trước “island” giúp máy bay trên boong có nhiều chỗ hơn để xếp hàng trước khi cất cánh.
Lanzilotta nói với The War Zone vào năm 2022 rằng nếu một chiếc máy bay bị chậm một chút và cần kiểm tra hoặc khởi động lại một hệ thống, phi công có thể thực hiện việc đó rồi nhanh chóng di chuyển máy bay đến máy phóng.
Trong khi đó, nếu máy bay đậu phía sau “island” như trên các tàu cũ, hoạt động thu hồi máy bay phải tạm ngưng để thực hiện việc này, bởi mọi hoạt động trên hàng không mẫu hạm đều diễn ra rất nhanh và rất hiệu quả.
Đây có thể là thay đổi thiết kế lớn thứ hai theo chỉ đạo của Trump
Việc Hải quân xem xét di chuyển “island” trên các hàng không mẫu hạm lớp Ford về phía trước hơn có thể trở thành thay đổi thiết kế quan trọng thứ hai chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Tổng tư lệnh Donald Trump.
Hôm thứ Năm, ông Trump đã chỉ thị Hải quân loại bỏ hệ thống máy phóng điện từ dùng để phóng chiến đấu cơ trên hàng không mẫu hạm và quay trở lại sử dụng hệ thống máy phóng hơi nước.
Các quan chức và chuyên gia cho rằng sự thay đổi này có thể tốn hàng tỷ Mỹ kim và làm giảm hiệu quả hoạt động của các hàng không mẫu hạm.
Trong một bản ghi nhớ về an ninh quốc gia, Tổng thống Trump yêu cầu Hải quân bảo đảm các hàng không mẫu hạm lớp Ford, trong đó có USS Doris Miller hiện đang được đóng, được trang bị máy phóng chạy bằng hơi nước và hệ thống nâng thủy lực, thay vì các công nghệ mới hơn là Hệ thống Phóng Máy bay Điện từ (EMALS) và Thang nâng Vũ khí Tiên tiến.
Cuộc đánh giá nội bộ của Hải quân lần đầu tiên được The Washington Post đưa tin hôm thứ Bảy.
Ngoài USS Doris Miller, hiện còn hai hàng không mẫu hạm lớp Ford khác đang được đóng. Hải quân Mỹ hiện có 11 hàng không mẫu hạm lớp Nimitz.
Chiếc USS Enterprise, hàng không mẫu hạm chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Ford thứ ba, đang được công ty Huntington Ingalls Industries đóng tại xưởng Newport News Shipbuilding.
Theo một ước tính được Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), một cơ quan phi đảng phái, công bố hồi tháng 8, chi phí đóng mỗi hàng không mẫu hạm lớp Ford dự kiến vào khoảng 22 tỷ Mỹ kim.
Theo The Hill
