Trần Củng Sơn
Báo chí Mỹ đăng tin tổng thống Trump tiết lộ rằng Hoa Kỳ yêu cầu Iran ngưng chế tạo chất Uranium trong 20 năm; nhưng phía Iran đưa ra con số là 5 năm.
Như vậy là đã có ánh sáng cuối đường hầm, giải quyết sự bế tắc lập trường khác nhau giữa Mỹ và Iran về vấn đề chế tạo vũ khí nguyên tử- còn gọi là vũ khí hạt nhân.
Phía Iran nói rằng họ chỉ làm giàu chất Uranium cho mục đích hòa bình, chứ không để chế tạo vũ khí nguyên tử; nhưng phía Mỹ không tin điều này.
Chính quyền Mỹ tin rằng khi nào Iran có vũ khí nguyên tử trong tay thì họ tha hồ muốn làm gì thì làm, không sợ nước nào cả, và có thể Iran sẽ bắn phi đạn nguyên tử vào Hoa Kỳ. Năm 1979 lính Iran đã xông vào tòa đại sứ Mỹ ở thủ đô Iran bắt nhốt các nhân viên ngoại giao Mỹ. Đây là một điều nhục nhã cho Hoa Kỳ. Iran bắt dân chúng hô hào Death To America ( Giết Bọn Mỹ Đi ), điều mà 2 đế quốc Nga Tàu chưa hề dám làm.
Iran có tự ái dân tộc cho nên không chấp nhận điều khoản mà Hoa Kỳ đưa ra là Vĩnh Viễn không được chế tạo vũ khí nguyên tử. Họ cho rằng tại sao Bắc Hàn làm được mà Iran không thể làm?
Iran kiểm soát eo biển Hormuz không cho tàu chở dầu đi qua, muốn qua phải đóng tiền mãi lộ là 2 triệu mỹ kim cho 1 tàu dầu. Eo biển Hormuz là con bài sáng giá mà Iran có trong tay để thương thuyết với Hoa Kỳ.
Mỹ không thể nào thả bom giết hết dân Iran như Mỹ đã thả 2 trái bom nguyên tử năm 1945 vào nước Nhật khiến Nhật lập tức đầu hàng vô điều kiện.
Mỹ hăm dọa sẽ đánh bom các nhà máy điện của Iran, điều này vi phạm luật chiến tranh quốc tế và sẽ bị quốc tế lên án. Chiến lược của Iran là ráng chịu đựng lâu dài cho dù đất nước bị tàn phá, kinh tế khó khăn. Thiệt hại kinh tế của Mỹ là giá xăng dầu lên cao khắp thế giới trong đó có Mỹ, khiến vật giá leo thang tại Mỹ và người dân Mỹ sẽ không chịu đựng được lâu dài và áp lực chính trị đè nặng lên chính quyền Mỹ do tổng thống Trump điều hành. Điều này làm cho Mỹ phải chấm dứt chiến tranh Mỹ- Iran mau chóng.
Tổng thống Trump đưa ra con số 20 năm, Iran đưa ra con số 5 năm- nghĩa là mở đầu cho một sự thỏa hiệp giống như trong buôn bán, cò kè bớt một thêm hai. Có thể hai phía sẽ đồng ý con số 20+5 = 25 cưa đôi; có thể là 10 năm , có thể là 12 năm. Nghĩa là trong 12 năm Iran không được làm giàu chất Uranium.
Sau đó các đời tổng thống Mỹ tương lai tính tiếp.
Như vậy Hoa Kỳ và Iran không bên nào mất mặt, bên nào cũng có thể nhận mình chiến thắng. Cũng cần nói thêm là nếu hai bên đồng ý thì Hoa Kỳ sẽ bỏ lệnh cấm vận Iran, eo biển Hormuz mở cửa cho tự do tàu thuyền qua lại, có thể Hoa Kỳ yêu cầu các nước Trung Đông viện trợ cho Iran tái thiết.
Nước Do Thái cũng thỏa ý vì thấy Iran bị tàn phá các cơ sở quân sự, các lãnh đạo Iran bị giết. Ít nhất là trong vòng mưới mấy năm, chiến tranh tạm ngừng ở vùng Trung Đông.
Donald Trump là một nhà kinh doanh trước khi làm tổng thống, nghệ thuật đàm phán của ông rất khéo léo. Giống như đánh bài xì phé, giống như buôn bán, thách giá cho cao rồi hạ giá để đối thủ chịu mua với giá hai bên đồng ý. Trước khi bước vào bàn hội nghị thì Trump đánh bom Iran tơi bời, hăm dọa đánh bom tiếp tục để Iran nhượng bộ. Mà Iran cũng không biết được ý nghĩ trong đầu của Trump ra sao- lỡ như ông ta quyết định đánh bom tàn phá các nhà máy điện của Iran- dù sao thì đây cũng là nhiệm kỳ cuối của Trump. Cái lý do mà Trump đưa ra để thuyết phục một nữa dân Mỹ là không chấp nhận Iran có võ khí nguyên tử để sau này Iran bắn vào nước Mỹ. Điều này cũng có thể xảy ra vì chính quyền Hồi Giáo Iran hung dữ, đã tuyên bố rằng Death To America!
Hi vọng đàm phán thành công chấm dứt chiến tranh Mỹ – Iran. Nên nhớ Nhật Bản bị Mỹ thả 2 trái bom nguyên tử rồi bây giờ phát triển và trở thành đồng minh của Mỹ. Nước Iran trước năm 1979 thời vua Palavi là đồng minh của Mỹ. Thời thế sẽ thay đổi!
