(AP) — Giá nhiên liệu máy bay đang tăng do cuộc chiến ở Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, gây áp lực chi phí lên các hãng hàng không khi mùa du lịch hè bận rộn đang đến gần.
Các chuyên gia cho rằng vấn đề không phải là liệu giá vé máy bay có tăng hay không, mà là khi nào, trong bao lâu và tăng bao nhiêu. Tác động có thể sẽ rõ rệt nhất trên các tuyến bay quốc tế đường dài, vốn tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn đáng kể so với các chuyến bay ngắn hơn.
Một số hãng hàng không ngoài Hoa Kỳ đã thông báo tăng giá vé hoặc phụ phí nhiên liệu nhằm bù đắp chi phí ngày càng tăng. Tại Hoa Kỳ, Giám đốc điều hành của United Airlines, Scott Kirby, gần đây đã cảnh báo rằng việc tăng giá vé máy bay “có thể sẽ bắt đầu nhanh chóng” khi chi phí nhiên liệu tăng cao ảnh hưởng đến toàn ngành.
Tại sao giá nhiên liệu máy bay lại tăng?
Cuộc chiến đang hạn chế xuất khẩu dầu mỏ và khiến các nhà sản xuất lớn như Kuwait, Ả Rập Xê Út và Iraq phải cắt giảm sản lượng do các chuyến hàng gặp phải nhiều trở ngại ngày càng tăng.
Iran đã tấn công các tàu thương mại trên khắp Vịnh Ba Tư và nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ ở các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Các cuộc tấn công này đã làm gián đoạn hiệu quả giao thông qua eo biển Hormuz , một tuyến đường hẹp vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới.
Giá dầu thô biến động mạnh khiến giá xăng bán lẻ tăng vọt, và điều tương tự cũng ảnh hưởng đến giá nhiên liệu máy bay. Theo chỉ số Argus US Jet Fuel Index, giá trung bình tại Mỹ đã đạt 3,99 đô la/gallon vào thứ Sáu, tăng từ 2,50 đô la một ngày trước khi chiến tranh bắt đầu hai tuần trước đó. Chỉ số này theo dõi giá trung bình mà các hãng hàng không phải trả cho nhiên liệu máy bay tại các sân bay lớn của Mỹ.
Số liệu từ Cục Thống kê Giao thông vận tải thuộc Bộ Giao thông vận tải Hoa Kỳ cho thấy các hãng hàng không Mỹ đã trả khoảng 2,36 đô la mỗi gallon nhiên liệu trong tháng Giêng, theo dữ liệu mới nhất hiện có.
Điều này có ý nghĩa gì đối với các hãng hàng không?
Một số hãng hàng không được bảo vệ một phần khỏi sự tăng giá đột ngột thông qua việc phòng ngừa rủi ro nhiên liệu, một chiến lược cho phép họ cố định giá nhiên liệu trước nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm. Nhưng không phải tất cả các hãng hàng không đều phòng ngừa rủi ro, và những hãng làm vậy thường chỉ được bảo vệ cho một phần nhu cầu nhiên liệu của họ, có nghĩa là sự tăng giá kéo dài có thể khiến nhiều hãng vận tải tăng giá vé.
“Hiện nay không ai còn phòng ngừa rủi ro nữa, và ngay cả khi có, việc phòng ngừa rủi ro chênh lệch giá giữa dầu thô và các sản phẩm chế biến từ nó cũng rất khó,” Kirby phát biểu tại một sự kiện ở Harvard tuần trước. Chênh lệch giá này là sự khác biệt giữa giá dầu thô và giá các sản phẩm được sản xuất từ nó, chẳng hạn như xăng.
Một yếu tố khác đối với các hãng hàng không: Việc đóng cửa không phận đã buộc các hãng phải chuyển hướng các chuyến bay vòng qua một số khu vực ở Trung Đông, điều này có thể dẫn đến các tuyến bay dài hơn, tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn và chi phí vận hành cao hơn.
Điều này có ý nghĩa gì đối với du khách?
Du khách có thể cảm nhận tác động theo nhiều cách khác nhau.
Các hãng hàng không có thể thêm hoặc tăng phụ phí nhiên liệu, một khoản phí bổ sung phổ biến giữa các hãng vận tải ngoài Hoa Kỳ, được cộng thêm vào giá vé cơ bản.
Tuy nhiên, các hãng hàng không lớn của Mỹ không tính phụ phí nhiên liệu riêng. Thay vào đó, họ tính chi phí nhiên liệu vào giá vé tổng thể, có nghĩa là bất kỳ sự tăng giá nào cũng có nhiều khả năng sẽ được thể hiện dưới dạng giá vé cơ bản cao hơn đối với hành khách, theo Tyler Hosford, giám đốc an ninh tại công ty quản lý rủi ro toàn cầu International SOS.
Các hãng hàng không cũng có thể điều chỉnh giá cho các dịch vụ bổ sung cao cấp — chẳng hạn như nâng cấp chỗ ngồi, chỗ ngồi có chỗ để chân rộng hơn, hành lý ký gửi hoặc ưu tiên lên máy bay — như một cách khác để bù đắp chi phí hoạt động cao hơn. Đối với người tiêu dùng, điều đó có nghĩa là ngay cả khi giá vé cơ bản không tăng ngay lập tức, tổng chi phí của một chuyến đi vẫn có thể tăng lên khi tính thêm các khoản phí và nâng cấp bổ sung.
Nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng cao, các hãng hàng không cũng có thể điều chỉnh lịch trình hoặc giảm một số tuyến bay, theo Christopher Anderson, giáo sư tại trường kinh doanh của Đại học Cornell, người có nghiên cứu bao gồm quản lý hoạt động và thông tin trong ngành khách sạn và hàng không.
Giá vé máy bay có thể tăng cao đến mức nào?
Rất khó để dự đoán chính xác giá vé máy bay sẽ tăng bao nhiêu do giá dầu và nhiên liệu tăng cao. Các nhà phân tích trong ngành cho biết tác động của việc tăng giá nhiên liệu máy bay có thể khác nhau tùy thuộc vào tuyến bay, hãng hàng không và nhu cầu đi lại.
Theo Rob Britton, giáo sư thỉnh giảng về marketing tại Đại học Georgetown và cựu giám đốc điều hành của American Airlines, nhiên liệu thường chiếm từ 20% đến 25% chi phí hoạt động của một hãng hàng không, trở thành khoản chi phí lớn thứ hai sau chi phí nhân công. Do đó, việc giá nhiên liệu tăng mạnh có thể ảnh hưởng lớn đến ngân sách của các hãng hàng không.
Những hãng hàng không nào đã thông báo tăng giá vé?
Cho đến nay, hầu hết các đợt tăng giá vé và phụ phí nhiên liệu đều đến từ các hãng hàng không có trụ sở tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nhưng các chuyên gia dự đoán sẽ có thêm nhiều hãng hàng không khác – đặc biệt là những hãng không có hoạt động phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu – làm theo nếu giá nhiên liệu máy bay tiếp tục ở mức cao.
Hãng hàng không quốc gia Hồng Kông, Cathay Pacific, cho biết sẽ tăng phụ phí nhiên liệu bắt đầu từ thứ Tư.
“Giá nhiên liệu máy bay đã tăng gấp đôi kể từ tháng 3 trong bối cảnh những diễn biến mới nhất ở Trung Đông”, hãng hàng không cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Năm.
Các hãng hàng không khác cũng tăng giá hoặc áp dụng phụ phí mới bao gồm:
— Hãng hàng không Air France-KLM cho biết giá vé hạng phổ thông khứ hồi trên các chuyến bay đường dài có thể tăng khoảng 50 euro (khoảng 57 đô la).
— Hãng hàng không Air India hôm thứ Năm đã áp dụng phụ phí nhiên liệu trên một số tuyến bay nhất định. Sau ngày 18 tháng 3, hãng cho biết phụ phí sẽ tăng lên tới 50 đô la cho tất cả các vé đến châu Âu, Bắc Mỹ và Úc.
— Hãng hàng không Hong Kong Airlines đã tăng phụ phí nhiên liệu trên một số tuyến bay kể từ thứ Năm.
— Hãng hàng không FlySafair tại Nam Phi thông báo áp dụng phụ phí nhiên liệu tạm thời.
Du khách có thể làm gì để tiết kiệm chi phí?
Các chuyên gia cho rằng những du khách lên kế hoạch cho các chuyến đi mùa hè có thể hạn chế tác động của việc tăng giá vé máy bay bằng cách đặt vé sớm thay vì chờ đợi các ưu đãi vào phút cuối.
Việc chốt giá vé sớm hơn — đặc biệt là với các tùy chọn đặt chỗ linh hoạt cho phép thay đổi — có thể giúp bạn đảm bảo giá vé thấp hơn trước khi các hãng hàng không điều chỉnh giá thêm.
Hosford, giám đốc an ninh tại International SOS, khuyên du khách nên linh hoạt về ngày đi, kiểm tra giá vé tại các sân bay gần đó và thiết lập thông báo khi giá giảm. Ông cũng khuyên nên sử dụng dặm bay tích lũy hoặc điểm thưởng thẻ tín dụng để đặt vé máy bay thay vì chờ đợi một “mức giá hoàn hảo”.
“Nếu trước đây bạn định trả tiền mặt cho chuyến bay nhưng giờ thì không, thì đây là một giao dịch quy đổi điểm thưởng tốt,” ông nói.
Ny (Theo AP)
