Giá nhiên liệu bay đang trên đà tăng mạnh khi cuộc xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, tạo áp lực chi phí đè nặng lên các hãng hàng không ngay trước thềm mùa du lịch hè cao điểm.
Các chuyên gia nhận định, vấn đề không phải là giá vé máy bay có tăng hay không, mà là thời điểm nào, mức tăng bao nhiêu và kéo dài trong bao lâu. Ảnh hưởng này có thể cảm nhận rõ rệt nhất trên các đường bay quốc tế dài, nơi tiêu tốn nhiên liệu hơn đáng kể so với các chặng bay ngắn.
Một số hãng hàng không ngoài phạm vi Hoa Kỳ đã thông báo tăng giá vé hoặc áp dụng phụ phí nhiên liệu nhằm bù đắp chi phí đang leo thang. Tại Hoa Kỳ, ông Scott Kirby, Giám đốc điều hành của United Airlines, mới đây đã cảnh báo rằng việc tăng giá vé máy bay “có thể diễn ra nhanh chóng” khi chi phí nhiên liệu tăng cao bắt đầu thấm vào toàn bộ ngành công nghiệp.
Vì sao giá nhiên liệu bay tăng mạnh?
Cuộc xung đột đang kìm hãm hoạt động xuất khẩu dầu mỏ, buộc các nhà sản xuất lớn như Kuwait, Saudi Arabia và Iraq phải cắt giảm sản lượng do các chuyến hàng đối mặt với nhiều rào cản.
Sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, Iran đã tấn công tàu thương mại trên khắp Vịnh Ba Tư và nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu khí của các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh. Những vụ tấn công này đã thực sự làm đình trệ giao thông qua eo biển Hormuz – tuyến đường thủy hẹp vốn vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu mỏ thế giới.
Sự biến động khó lường của giá dầu thô – nguyên nhân khiến giá xăng bán lẻ tăng vọt – cũng gây tác động tương tự lên giá nhiên liệu bay. Theo Chỉ số Nhiên liệu bay Argus của Hoa Kỳ (theo dõi giá trung bình các hãng trả tại các sân bay lớn), giá trung bình đã đạt 3,99 USD/gallon vào thứ Sáu, tăng từ mức 2,50 USD trước khi chiến sự nổ ra hai tuần trước. Số liệu từ Cục Thống kê Giao thông vận tải Hoa Kỳ cho thấy, trong tháng 1 – thời điểm dữ liệu gần nhất, các hãng hàng không Hoa Kỳ đã chi khoảng 2,36 USD cho mỗi gallon nhiên liệu.
Điều này có ý nghĩa gì đối với các hãng hàng không?
Nhiều hãng hàng không từng có chiến lược “khóa giá” nhiên liệu trước vài tháng, thậm chí cả năm, để tránh bị sốc khi giá dầu tăng đột ngột. Tuy nhiên, không phải hãng nào cũng áp dụng cách này, và ngay cả những hãng có làm cũng chỉ giữ được mức giá cũ cho một phần nhỏ lượng dầu cần dùng. Vì vậy, nếu giá dầu cứ duy trì ở mức cao kéo dài, việc tăng giá vé máy bay là điều khó tránh khỏi.
Ông Scott Kirby, Giám đốc điều hành của United Airlines, chia sẻ tại một sự kiện ở Harvard tuần trước: “Hiện nay rất ít hãng còn duy trì việc ‘khóa giá’ này. Ngay cả khi có làm, thì việc kiểm soát khoảng cách giữa giá dầu thô và giá nhiên liệu thực tế sau khi đã lọc cũng cực kỳ phức tạp và rủi ro”.
Bên cạnh đó, việc các hãng phải bay vòng để tránh những khu vực không phận bị đóng cửa tại Trung Đông cũng khiến các chuyến bay kéo dài hơn, làm tốn thêm nhiều nhiên liệu và đẩy chi phí vận hành lên cao.
Hành khách cần chuẩn bị gì?
Hành khách có thể cảm nhận ảnh hưởng theo nhiều cách. Các hãng hàng không ngoài Hoa Kỳ thường thêm phụ phí nhiên liệu vào giá vé cơ bản. Tuy nhiên, các hãng lớn của Mỹ thường không thu tách biệt mà tính gộp chi phí này vào giá vé tổng thể, khiến mức tăng hiển thị dưới dạng giá vé cơ bản cao hơn, theo ông Tyler Hosford từ công ty quản trị rủi ro International SOS.
Các hãng cũng có thể điều chỉnh giá cho các dịch vụ bổ trợ (premium add-ons) – như nâng hạng ghế, chỗ để chân rộng hơn, hành lý ký gửi hoặc ưu tiên lên máy bay – để bù đắp chi phí. Điều này có nghĩa là ngay cả khi giá vé cơ bản chưa tăng ngay lập tức, tổng chi phí cho một chuyến đi vẫn có thể cao hơn. Ngoài ra, nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao, các hãng có thể điều chỉnh lịch bay hoặc cắt giảm một số tuyến đường.
Giá vé có thể tăng đến mức nào?
Khó có thể dự đoán chính xác mức tăng do phụ thuộc vào từng chặng bay, hãng hàng không và nhu cầu thị trường. Nhiên liệu thường chiếm từ 20% đến 25% chi phí vận hành của một hãng bay, là chi phí lớn thứ hai sau nhân sự. Do đó, bất kỳ sự tăng vọt nào cũng gây ảnh hưởng lớn đến ngân sách.
Những hãng nào đã thông báo tăng giá?
Cho đến nay, hầu hết các đợt tăng giá vé và phụ phí đều đến từ các hãng hàng không tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Một số hãng tiêu biểu đã áp dụng điều chỉnh hoặc thu thêm phụ phí bao gồm: Cathay Pacific (Hong Kong), Air France-KLM, Air India, Hong Kong Airlines và FlySafair (Nam Phi).
Lời khuyên cho hành khách: Các chuyên gia gợi ý những người dự định du lịch hè nên đặt vé sớm thay vì chờ đợi các ưu đãi phút chót. Việc chốt giá vé sớm – đặc biệt là các tùy chọn có thể thay đổi ngày bay – sẽ giúp bảo đảm mức giá tốt hơn. Ngoài ra, hãy linh hoạt về ngày khởi hành, kiểm tra giá tại các sân bay lân cận, đặt thông báo theo dõi giá và tận dụng dặm bay tích lũy hoặc điểm thẻ tín dụng để đặt vé thay vì chờ đợi một “giao dịch hoàn hảo”.
Nguon AP
