CaliToday News – California hiện có mức giá điện cao thứ hai tại Mỹ, chỉ xếp sau Hawaii, theo phân tích từ hai tổ chức thị trường tự do đánh giá tác động của chính sách năng lượng đối với người tiêu dùng. Ngay lập tức, đại diện của Thống đốc bang Gavin Newsom đã bác bỏ và cho rằng đây là sản phẩm của các nhóm bảo vệ lợi ích nhiên liệu hóa thạch.
Viện Nghiên cứu Năng lượng (Institute for Energy Research – IER) và Tổ chức Nghiên cứu Năng lượng Luôn bật (Always On Energy Research) vừa ra mắt trang web mang tên “Blue States, High Rates” (Các bang Xanh, Giá điện cao). Trang web cung cấp bản đồ tương tác của toàn bộ 50 tiểu bang, Đặc khu Columbia cùng 10 tổ chức truyền tải điện khu vực trên cả nước.
Theo báo cáo, giá bán lẻ điện trung bình năm 2025 tại California là 27,63 cent/kWh, cao hơn gấp đôi mức trung bình toàn quốc (13,63 cent/kWh). Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, giá điện tại bang đã tăng 29,9% kể từ năm 2018 — mức tăng tuyệt đối lớn nhất cả nước. Hawaii ghi nhận mức cao nhất với 35,72 cent/kWh; ngược lại, North Dakota thấp nhất (8,2 cent/kWh), kế tiếp là Oklahoma (9,5 cent/kWh).
Chủ tịch IER Tom Pyle nhận định trong buổi hội thảo trực tuyến vào ngày thứ Tư: “Phần lớn các bang xanh có giá điện cao hơn mức trung bình toàn quốc, còn phần lớn các bang đỏ lại có giá điện thấp hơn”. Phân tích dựa trên sáu tiêu chí:
- Quy chuẩn danh mục năng lượng tái tạo;
- Chính sách bù trừ điện mặt trời áp mái (như đo đếm điện năng ròng);
- Định giá carbon hoặc cơ chế trần phát thải và giao dịch (tại California gọi là Cap and Invest);
- Quy định bảo vệ người tiêu dùng trước các trung tâm dữ liệu;
- Khả năng tiếp cận khí đốt tự nhiên;
- Mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (net-zero) của các công ty tiện ích.
Alex Stevens, Giám đốc chính sách và truyền thông của IER, khẳng định các mục tiêu net-zero là những lựa chọn tự nguyện gây ảnh hưởng đến cơ cấu nguồn điện, quy mô đường dây truyền tải và cuối cùng phản ánh thẳng vào hóa đơn của người dân. California đã áp dụng gần như toàn bộ các chính sách trên, bao gồm lộ trình bắt buộc 100% điện năng từ nguồn không phát thải carbon vào năm 2045 hoặc sớm hơn. Bà Amy Cooke, CEO của Always On Energy, tuyên bố: “Chính sách năng lượng tồi tệ dẫn đến giá điện cao hơn”.
Ngược lại, các nhà hoạch định chính sách California kiên quyết bảo vệ định hướng năng lượng sạch. Họ viện dẫn mức sụt giảm ô nhiễm không khí và khói mù (đặc biệt tại Los Angeles), cùng vị trí dẫn đầu cả nước về xe điện (khoảng 1/5 xe mới bán ra trong quý II năm nay là xe không phát thải). Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) cũng ghi nhận trong 5 tháng đầu năm nay, sản lượng điện mặt trời quy mô lớn đã vượt sản lượng điện khí đốt tại CAISO (đơn vị điều hành lưới điện cho khoảng 80% diện tích bang).
Khi tờ San Diego Union-Tribune yêu cầu phản hồi, Ủy ban Năng lượng California chuyển câu hỏi sang Văn phòng Thống đốc. Người phát ngôn của ông Newsom đã dẫn lại cuộc tranh luận trên mạng xã hội X giữa Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Thống đốc vào tháng 3. Khi ông Wright cho rằng chính sách của California bóp nghẹt sản xuất dầu khí và đẩy giá năng lượng cao hơn 40% so với cả nước, ông Newsom đáp trả: “Nhóm vận động hành lang dầu khí do người nộp thuế tài trợ của chính quyền Trump đã lên tiếng: được vũ trang bằng nghiên cứu giả tạo từ một nhóm bình phong nhiên liệu hóa thạch do Koch tài trợ”.
Mạng lưới Koch là liên minh các tổ chức chính trị bảo thủ do tỷ phú Charles Koch và người anh em quá cố David Koch tài trợ. Cơ sở dữ liệu LegiStorm ghi nhận ông Tom Pyle từng là người vận động hành lang cho Koch Inc. từ năm 2001 đến 2008. Trong buổi hội thảo trực tuyến, ông Pyle giải thích số liệu lấy từ các nguồn chính phủ như EIA và khẳng định nhóm chỉ phản ánh dữ liệu trung lập, dù có lúc ông nhắc tới “người bạn tốt than đá”.
Tại California, hóa đơn điện tăng vọt đang là vấn đề nóng. Báo cáo gần đây của Văn phòng Vận động Công chúng (thuộc Ủy ban Tiện ích Công cộng California) cho thấy trong thập kỷ qua, giá điện trung bình của khách hàng dân cư thuộc hãng San Diego Gas & Electric đã tăng 97%, Southern California Edison tăng 101% và Pacific Gas & Electric tăng 69%.
Ban tập viên CaliToday
