Trong khi các phái đoàn ngoại giao bước vào phòng họp tại Geneva, bom đạn và tên lửa của Nga vẫn trút xuống các thành phố của Ukraine, phơi bày sự tàn khốc: đàm phán hòa bình đang mở và chiến tranh vẫn tiếp diễn ác liệt…
Rạng sáng ngày 17/ 2/ 2026, giữa lúc nhiều phái đoàn ngoại giao của các cường quốc trên thế giới đã có mặt tại Geneva (Thụy Sĩ) để đàm phán kết thúc chiến tranh Nga – Ukrainae, thì có một thực tế nghiệt ngã vẫn diễn ra cách đó hơn 2.000 km về phía đông. Tại thành phố Kharkiv của Ukraine, còi báo động phòng không vang lên ngay sau khi các hệ thống radar phát hiện tên lửa mới từ phía Nga.
Cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Hoa Kỳ chính thức khai mạc vào lúc 09 giờ sáng cùng ngày tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở Geneva. Phái đoàn Nga do Ngoại trưởng Sergey Lavrov dẫn đầu, trong khi phía Ukraine do Chánh văn phòng Tổng thống Andriy Yermak đại diện. Phía Mỹ cử Ngoại trưởng Marco Rubio tham dự, đánh dấu lần đầu tiên ba bên cùng ngồi vào bàn đàm phán cấp cao kể từ cuối năm 2024.
Phát biểu trước báo giới lúc 08 giờ 45 phút, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cảnh báo: “Đây là thời điểm then chốt. Mỗi giờ trôi qua mà chiến sự chưa dừng lại là thêm sinh mạng bị đe dọa.” Nhưng những lời kêu gọi đó gần như bị át đi bởi thực tế chiến trường.
Chỉ vài giờ trước khi đàm phán bắt đầu, Bộ Quốc phòng Ukraine xác nhận một loạt cơ sở năng lượng tại Dnipro và Zaporizhzhia đã bị tấn công bằng tên lửa hành trình Kalibr. Ít nhất 3 trạm biến áp bị phá hủy, khiến hơn 200.000 hộ dân mất điện giữa mùa đông lạnh giá. Thống đốc vùng Dnipro, ông Serhiy Lysak, tuyên bố lúc 06 giờ 20 phút rằng hệ thống phòng không đã bắn hạ một số tên lửa, nhưng không thể ngăn chặn toàn bộ đợt tấn công.
Ở phía bên kia, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố chiến dịch nhằm vào “các mục tiêu quân sự và hậu cần quan trọng”, đồng thời cáo buộc Ukraine tiếp tục sử dụng cơ sở hạ tầng dân sự cho mục đích quân sự. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu tại Moscow vào trưa ngày 17/ 2 rằng Nga “vẫn cam kết với tiến trình đàm phán, nhưng sẽ không dừng các hoạt động quân sự cho đến khi đạt được các đảm bảo an ninh cụ thể”.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, phát biểu từ Kyiv đầu giờ chiều cùng ngày, đã lên án các cuộc tấn công mới nhất là “bằng chứng cho thấy Nga đang đàm phán bằng một tay, và tấn công bằng tay còn lại”. Ông nhấn mạnh Ukraine sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào làm suy yếu chủ quyền lãnh thổ.
Cùng lúc, tại trụ sở NATO ở Brussels, Tổng Thư ký Jens Stoltenberg triệu tập một cuộc họp khẩn. Sau cuộc họp, ông tuyên bố NATO sẽ tiếp tục tăng cường năng lực phòng thủ tại sườn phía đông châu Âu. Theo các nguồn tin quân sự, NATO đã triển khai thêm các hệ thống phòng không Patriot tới Ba Lan và Romania, đồng thời tăng cường các cuộc tuần tra trên không dọc biên giới Ukraine.
Một quan chức quốc phòng châu Âu giấu tên tiết lộ rằng NATO không tin tưởng vào khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình nhanh chóng. “Chúng tôi đang chuẩn bị cho cả hai kịch bản: hòa bình hoặc leo thang. Và hiện tại, các dấu hiệu trên chiến trường cho thấy leo thang vẫn là nguy cơ rất thực tế,” vị quan chức nói.
Tình hình chiến sự trên thực địa tiếp tục phản ánh sự bế tắc. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Washington, các lực lượng Nga vẫn duy trì áp lực mạnh tại khu vực Donetsk, nơi các trận giao tranh ác liệt diễn ra gần thành phố Avdiivka. Các đơn vị cơ giới và pháo binh Nga đã tiến hành nhiều đợt tấn công nhằm phá vỡ tuyến phòng thủ của Ukraine, trong khi quân đội Ukraine cố gắng giữ vững vị trí bằng các hệ thống pháo phản lực HIMARS do Mỹ cung cấp.
Trong khi các nhà ngoại giao trao đổi những lời lẽ thận trọng tại Geneva, thực tế chiến tranh vẫn được quyết định bởi những hỏa lực trên chiến trường. Các chuyên gia nhận định rằng cả hai bên đang cố gắng cải thiện vị thế quân sự của mình trước khi bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết. Điều này khiến các cuộc đàm phán trở thành một phần của chiến lược rộng lớn hơn, thay vì là con đường trực tiếp dẫn đến hòa bình.
Người dân Ukraine, đã sống gần ba năm trong chiến tranh, theo dõi các cuộc đàm phán với hy vọng pha lẫn hoài nghi. Tại Kyiv, bà Olena Kovalenko, một giáo viên 42 tuổi, nói với báo chí địa phương rằng bà không còn tin vào các tuyên bố ngoại giao. “Chúng tôi đã nghe nói về hòa bình nhiều lần. Nhưng mỗi lần như vậy, tên lửa vẫn rơi,” bà nói.
Tại Moscow, truyền thông nhà nước Nga nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán là bằng chứng cho thấy phương Tây đang phải công nhận thực tế mới trên chiến trường. Trong khi đó, tại Washington, các quan chức Mỹ cho biết mục tiêu của họ là tìm kiếm một giải pháp bền vững, nhưng thừa nhận rằng con đường phía trước sẽ rất khó khăn ./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp: Reddit, Reuters…)
