SACRAMENTO, California – Thống đốc Gavin Newsom đã chính thức kêu gọi tổ chức bầu cử đặc biệt nhằm lấp chỗ trống tại Hạ viện sau khi Nghị sĩ Eric Swalwell từ chức giữa bão bê bối cáo buộc tấn công tình dục.
Cựu Nghị sĩ Eric Swalwell vốn đại diện cho Địa hạt 14 của California, bao gồm các khu vực thuộc hạt Alameda như Castro Valley, Dublin và Livermore. Ngay cả trước khi từ chức, ông Swalwell đã từ bỏ cơ hội tái tranh cử trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 để tập trung vào chiến dịch tranh cử Thống đốc California. Theo luật tiểu bang, một ứng viên không thể cùng lúc tranh cử vào hai vị trí khác nhau.
Trước tình hình đó, Thống đốc Newsom đã ấn định cuộc bầu cử đặc biệt vào ngày 16/06 để lấp đầy ghế trống sớm nhất có thể. Động thái này được cho là nhằm tránh việc Đảng Dân chủ mất đi một ghế tại Hạ viện, trong bối cảnh Đảng Cộng hòa đang nắm giữ đa số mong manh (218 ghế so với 213 ghế của Đảng Dân chủ).
Dù người thắng cử chỉ tại vị trong 4 tháng ngắn ngủi, họ vẫn có vai trò quan trọng trong các cuộc bỏ phiếu then chốt vào giai đoạn chuyển tiếp sau bầu cử giữa nhiệm kỳ (lame-duck period) trước khi Quốc hội mới tuyên thệ nhậm chức vào tháng 1 năm sau.
“Trong bối cảnh tỷ lệ chênh lệch phiếu tại Hạ viện rất sít sao như hiện nay, mỗi ghế đều có giá trị quyết định. Đó là lý do tại sao áp lực phải tổ chức bầu cử đặc biệt lại lớn đến vậy,” Giáo sư David McCuan từ Đại học Sonoma State nhận định.
Lộ trình bầu cử dồn dập tại Địa hạt 14
Theo Văn phòng Tổng thư ký Tiểu bang California, hiện có 9 ứng viên ghi danh tranh cử cho chiếc ghế tại Địa hạt 14. Cử tri sẽ phải đối mặt với một lịch trình bỏ phiếu dày đặc:
Ngày 02/06: Bầu cử sơ bộ giữa nhiệm kỳ (chọn ra 2 ứng viên dẫn đầu cho nhiệm kỳ chính thức).
Ngày 16/06: Bầu cử sơ bộ đặc biệt (để tìm người lấp chỗ trống của ông Swalwell đến tháng 01/2027).
Ngày 18/08: Bầu cử chung kết đặc biệt (nếu không có ứng viên nào đạt đa số phiếu trong ngày 16/06).
Ngày 03/11: Tổng tuyển cử giữa nhiệm kỳ (bầu đại diện chính thức cho nhiệm kỳ mới).
Danh sách ứng viên tranh cử (Tính đến ngày 03/11)
Đảng Dân chủ:
- Victor Aguilar, Jr.
- Carin Elam
- Melissa Hernandez
- Matt Ortega
- Rakhi Israni Singh
- Aisha Wahab
Đảng Cộng hòa:
- Wendy Huang
- Dena Maldonado
Không thuộc đảng phái nào:
- Suzanne Chenault
Tính toán chiến lược của các ứng viên
Giáo sư David McCuan cho rằng các ứng viên hiện phải cân nhắc kỹ lưỡng việc có nên tham gia cuộc bầu cử đặc biệt hay không.
Một mặt, việc thắng cử đặc biệt sẽ tạo lợi thế “đương kim giả” (incumbency-like quality), giúp cử tri nhận diện gương mặt đó là người đang làm việc thực thụ tại Quốc hội. Mặt khác, các ứng viên phải đối mặt với bài toán M.O.R.E (Tư duy, Tiền bạc, Tổ chức, Nguồn lực và Sự ủng hộ). Nhiều người có thể chọn cách bảo toàn tài chính và nguồn lực cho cuộc tổng tuyển cử quan trọng vào tháng 11 thay vì dồn sức cho một nhiệm kỳ ngắn ngủi chỉ kéo dài 4 tháng.
Tính đến thời điểm hiện tại, bà Dena Maldonado (Đảng Cộng hòa) là người đầu tiên xác nhận tham gia cuộc bầu cử đặc biệt với thông điệp: “Nếu bạn không về nhất, bạn là người về bét”. Trong khi đó, doanh nhân Matt Ortega từ chối tham gia vì không muốn theo đuổi một “nhiệm kỳ phù phiếm” 4 tháng. Các ứng viên khác như Carin Elam và Wendy Huang cho biết vẫn đang cân nhắc các bước đi tiếp theo.
Nguồn ktvu
