CaliToday News — Chính quyền Trump đang đưa ra lập luận rằng cuộc chiến tại Iran thực tế đã kết thúc nhờ thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu từ đầu tháng 4. Đây là một cách giải thích cho phép Tòa Bạch Ốc tránh được việc phải xin phê chuẩn từ Quốc hội.
Tuyên bố này củng cố lập luận được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đưa ra trong buổi điều trần tại Thượng viện sáng thứ Năm, khi ông cho rằng thỏa thuận ngừng bắn đã tạm dừng cuộc chiến một cách hiệu quả. Theo lý lẽ đó, chính quyền vẫn chưa chạm ngưỡng yêu cầu của luật năm 1973—đạo luật buộc chính phủ phải xin phê duyệt chính thức từ Quốc hội đối với các hoạt động quân sự kéo dài quá 60 ngày.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền, yêu cầu giấu tên khi thảo luận về lập trường của chính phủ, cho biết theo mục đích của luật trên, “các hành động thù địch bắt đầu từ thứ Bảy, ngày 28 tháng 2 đã chấm dứt”. Quan chức này nói thêm rằng quân đội Hoa Kỳ và Iran đã không còn đấu súng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần bắt đầu vào ngày 7 tháng 4.
Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được gia hạn, Iran vẫn duy trì sự kiểm soát chặt chẽ đối với eo biển Hormuz, trong khi Hải quân Hoa Kỳ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa để ngăn các tàu chở dầu của Iran ra khơi.
Áp lực từ Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh
Theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh (War Powers Resolution)—đạo luật được thiết kế nhằm hạn chế quyền quân sự của tổng thống—Tổng thống Donald Trump có thời hạn đến thứ Sáu để xin phép Quốc hội hoặc phải chấm dứt chiến sự. Luật cũng cho phép chính quyền gia hạn thời hạn đó thêm 30 ngày.
Đảng Dân chủ đã liên tục hối thúc chính quyền xin phê chuẩn chính thức cho cuộc chiến tại Iran. Cột mốc 60 ngày này được xem là điểm mấu chốt đối với một bộ phận các nghị sĩ Đảng Cộng hòa—những người ủng hộ hành động tạm thời chống lại Tehran nhưng nhấn mạnh rằng Quốc hội phải có tiếng nói nếu xung đột kéo dài.
“Thời hạn đó không phải là một lời gợi ý; đó là một yêu cầu bắt buộc,” Thượng nghị sĩ Susan Collins (Cộng hòa, bang Maine) khẳng định. Bà đã bỏ phiếu ủng hộ biện pháp chấm dứt hành động quân sự tại Iran vào thứ Năm do thiếu sự phê chuẩn của Quốc hội. Bà nói thêm: “Các hành động quân sự tiếp theo chống lại Iran phải có sứ mệnh rõ ràng, mục tiêu khả thi và một chiến lược xác định để kết thúc xung đột.”
Những “lách luật” về mặt pháp lý
Richard Goldberg, cựu giám đốc chống vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iran thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cho biết ông đã khuyến nghị các quan chức chính quyền chuyển đổi sang một chiến dịch mới. Ông gợi ý có thể đặt tên là “Epic Passage” (Hành lang Hiển hách), phần tiếp theo của Chiến dịch “Epic Fury”.
Ông Goldberg nhận định sứ mệnh mới này “về bản chất sẽ là một sứ mệnh tự vệ tập trung vào việc mở lại eo biển, đồng thời bảo lưu quyền tấn công để hỗ trợ khôi phục tự do hàng hải.” Hiện là cố vấn cấp cao tại Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD), ông nói thêm: “Đối với tôi, điều đó sẽ giải quyết được tất cả.”
Trong buổi điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện hôm thứ Năm, Bộ trưởng Hegseth cho biết “cách hiểu” của chính quyền là đồng hồ 60 ngày sẽ tạm dừng khi hai quốc gia đang trong trạng thái ngừng bắn. Thượng nghị sĩ Tim Kaine (Dân chủ, bang Virginia) phản bác rằng đây là một “lập luận rất kỳ lạ chưa từng thấy” và “chắc chắn không có cơ sở pháp lý”.
Katherine Yon Ebright, cố vấn tại Chương trình Tự do và An ninh Quốc gia thuộc Trung tâm Brennan, chuyên gia về quyền hạn chiến tranh, cho rằng cách giải thích này là một “sự leo thang đáng kể của những chiêu trò pháp lý” liên quan đến đạo luật năm 1973.
“Để khẳng định một cách rõ ràng và không mơ hồ: không có bất kỳ nội dung nào trong văn bản hay thiết kế của Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh cho thấy đồng hồ 60 ngày có thể được tạm dừng hoặc chấm dứt,” bà Ebright nhấn mạnh.
Bà lưu ý rằng dù các tổng thống khác từng lập luận rằng hành động quân sự của họ không đủ cường độ hoặc diễn ra ngắt quãng để bị áp đặt bởi Nghị quyết, nhưng cuộc chiến của ông Trump tại Iran chắc chắn không thuộc trường hợp đó. Bà cho rằng các nhà lập pháp cần phải quyết liệt phản đối cách lập luận này từ phía chính quyền.
Nguồn Tổng Hợp
