Đây là bước đi đầu tiên của chính quyền Trump nhằm xóa bỏ vai trò quản lý tín dụng giáo dục của Bộ Giáo dục liên bang, hướng tới mục tiêu đóng cửa hoàn toàn cơ quan này.
(AP) — Bộ Giáo dục Hoa Kỳ đang bàn giao một phần danh mục nợ sinh viên (student loans) cho Bộ Tài chính. Đây là động thái khởi đầu trong kế hoạch thoái vốn quản lý toàn bộ các khoản vay sinh viên, giữa bối cảnh các quan chức chính quyền Tổng thống Trump đang ráo riết thực hiện lộ trình giải thể cơ quan giáo dục liên bang.
Bước đầu tiếp quản 180 tỷ Mỹ kim nợ xấu
Theo thỏa thuận vừa được công bố hôm thứ Năm, Bộ Tài chính sẽ tiếp quản việc quản lý các khoản nợ sinh viên đã rơi vào tình trạng quỵ nợ (default) — nghĩa là người vay đã trễ hạn thanh toán nhiều tháng. Nhóm nợ này chiếm khoảng 180 tỷ Mỹ kim, tương đương 11% trong tổng số 1,700 tỷ Mỹ kim dư nợ sinh viên của chính phủ.
Lộ trình tiếp theo dự kiến Bộ Tài chính sẽ chịu trách nhiệm cho toàn bộ các khoản nợ sinh viên. Giai đoạn hai của kế hoạch (chưa ấn định thời điểm cụ thể) nêu rõ Bộ Tài chính sẽ “đảm nhận trách nhiệm vận hành” đối với cả những khoản nợ đang thanh toán tốt, trong phạm vi khả thi.
Thay đổi lịch sử sau 40 năm
Việc tách rời mảng tín dụng sinh viên được xem là bước tiến lớn nhất từ trước đến nay trong việc đóng cửa Bộ Giáo dục — một mệnh lệnh mà Tổng thống Donald Trump đã đưa ra gần đúng một năm trước. Thỏa thuận dài 17 trang này đánh dấu sự tái cấu trúc gây chấn động đối với chương trình tín dụng sinh viên liên bang, vốn do Bộ Giáo dục quản lý kể từ khi cơ quan này được thành lập hơn 40 năm trước.
Chính quyền cho biết người vay nợ không cần phải làm gì trong quá trình chuyển đổi này. Họ vẫn sẽ làm việc với bên dịch vụ nợ (loan servicer) cũ và hoàn trả tiền theo cách thức như trước đây.
Lý do của sự thay đổi
Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon tuyên bố đây là “bước đi lịch sử nhằm phá vỡ bộ máy quan liêu giáo dục liên bang”. Các quan chức chính quyền Trump lập luận rằng Bộ Giáo dục “không đủ năng lực” để điều hành một danh mục cho vay khổng lồ như vậy. Họ đổ lỗi cho chính quyền tiền nhiệm đã quá tập trung vào việc xóa nợ (cancel student loans) thay vì giúp người dân quay lại lộ trình trả nợ đúng hạn.
Dữ liệu gần đây cho thấy:
- Dưới 50% người vay hiện đang thực hiện thanh toán.
- Gần 25% người vay đang trong tình trạng quỵ nợ (default).
- Hiện có khoảng 9.2 triệu người Mỹ đang quỵ nợ sinh viên.
Những lo ngại về pháp lý và quyền lợi người vay
Động thái này đang đối mặt với nguy cơ bị kiện tụng. Một số ý kiến phản đối chỉ ra rằng luật liên bang quy định nợ sinh viên phải do Bộ Giáo dục giám sát. Tuy nhiên, các quan chức của ông Trump tin rằng họ đã tìm ra kẽ hở bằng cách gọi đây là một “mối quan hệ đối tác” giữa hai bộ.
Các nhóm bảo vệ quyền lợi người vay lo ngại sự thay đổi này sẽ gây thêm nhầm lẫn. Bà Kyra Taylor, luật sư tại Trung tâm Luật Tiêu dùng Quốc gia, cảnh báo: “Bất kỳ sai sót nào trong việc thu nợ cũng sẽ gây ra hậu quả tàn khốc cho các gia đình.”
Việc giải thể Bộ Giáo dục là một phần trong chiến dịch của ông Trump nhằm xóa bỏ một cơ quan mà ông cho là bị chi phối quá mức bởi tư tưởng cấp tiến. Mặc dù chỉ Quốc hội mới có quyền đóng cửa hoàn toàn một bộ, nhưng chính quyền Trump đang thực hiện chiến thuật “xẻ nhỏ” thông qua các thỏa thuận liên cơ quan để chuyển giao dần các chức năng sang các văn phòng liên bang khác.
