Giữa lúc Biển Đông tiếp tục nóng lên bởi các hoạt động xây dựng và quân sự hóa, lãnh đạo Hải quân của CSVN tuyên bố mục tiêu biến Trường Sa thành trung tâm kinh tế – xã hội trên biển và pháo đài bảo vệ chủ quyền quốc gia…
Ngày 27/ 2/ 2026, tại lễ kỷ niệm và trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang lần thứ ba cho Quân chủng Hải quân CSVN, Tư lệnh Hải quân, Phó đô đốc Trần Thanh Nghiêm đã nhấn mạnh mục tiêu lâu dài của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa. Theo ông này, nhiệm vụ chiến lược của hải quân không chỉ là bảo vệ chủ quyền mà còn từng bước xây dựng Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa và xã hội trên biển của cả nước, đồng thời là pháo đài vững chắc bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc trong bối cảnh tình hình khu vực ngày càng phức tạp.
Phát biểu tại sự kiện, ông Trần Thanh Nghiêm cho biết trong nhiều năm qua, quân chủng hải quân đã triển khai nhiều chương trình cụ thể nhằm hiện thực hóa các chủ trương phát triển bền vững kinh tế biển gắn với củng cố quốc phòng, an ninh. Theo ông, việc xây dựng cơ sở hạ tầng trên các đảo, cải thiện điều kiện sinh hoạt cho lực lượng đồn trú cũng như hỗ trợ ngư dân hoạt động trên biển là những nhiệm vụ được ưu tiên. Các công trình dân sinh, trạm dịch vụ hậu cần nghề cá, hệ thống năng lượng và thông tin liên lạc đã từng bước được hoàn thiện nhằm tạo điều kiện để Trường Sa phát triển không chỉ về mặt quân sự mà còn về kinh tế và đời sống xã hội.
Tuy nhiên, các hoạt động xây dựng của Việt Nam tại quần đảo Trường Sa cũng đang diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Biển Đông. Khu vực này từ lâu đã là điểm nóng địa chính trị khi nhiều quốc gia cùng tuyên bố chủ quyền đối với các thực thể và vùng biển chồng lấn. Ngoài Việt Nam, các bên liên quan còn bao gồm Trung Quốc, Philippines, Malaysia và Brunei. Sự chồng lấn yêu sách chủ quyền khiến Biển Đông trở thành một trong những khu vực tranh chấp phức tạp nhất thế giới hiện nay.
Trong những năm gần đây, các hình ảnh vệ tinh do các tổ chức nghiên cứu quốc tế công bố cho thấy Việt Nam đã mở rộng đáng kể hoạt động xây dựng tại nhiều thực thể thuộc quần đảo Trường Sa. Theo các báo cáo phân tích, kể từ năm 2021, Việt Nam đã tiến hành cải tạo và bồi đắp tại một số đảo và bãi đá mà nước này kiểm soát. Đến đầu năm 2025, hoạt động này tiếp tục được mở rộng tại tám thực thể trước đó chưa từng được cải tạo quy mô lớn. Các công trình mới bao gồm mở rộng đường băng, bến cảng, hệ thống phòng thủ và cơ sở hậu cần phục vụ lực lượng đồn trú.
Các chuyên gia cho rằng, những bước đi này phản ánh xu hướng cạnh tranh ngày càng rõ rệt giữa các quốc gia trong khu vực nhằm củng cố sự hiện diện trên Biển Đông. Trong hơn một thập niên qua, Trung Quốc đã tiến hành chiến dịch bồi đắp đảo quy mô lớn tại một số thực thể ở quần đảo Trường Sa, xây dựng đường băng quân sự, hệ thống radar và các cơ sở quân sự hiện đại. Những hoạt động này khiến nhiều nước trong khu vực lo ngại về nguy cơ quân sự hóa Biển Đông và đã thúc đẩy các quốc gia khác tăng cường năng lực phòng thủ trên các thực thể mà họ kiểm soát.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng đẩy mạnh các chương trình hiện đại hóa hải quân và củng cố cơ sở hạ tầng trên các đảo tiền tiêu. Việc nâng cấp các đảo không chỉ nhằm cải thiện điều kiện sinh hoạt cho lực lượng đóng quân mà còn giúp tăng cường khả năng kiểm soát vùng biển xung quanh, hỗ trợ hoạt động cứu hộ, cứu nạn và bảo vệ ngư dân. Các chuyên gia quốc phòng nhận định rằng sự hiện diện liên tục của lực lượng chấp pháp và quân sự trên các đảo là yếu tố quan trọng trong việc duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với các khu vực tranh chấp.
Tuy nhiên, việc các quốc gia trong khu vực đồng loạt mở rộng hoạt động xây dựng và quân sự hóa các thực thể trên Biển Đông cũng làm gia tăng nguy cơ va chạm và căng thẳng. Những cuộc đối đầu giữa tàu hải cảnh, tàu chấp pháp và tàu cá của các bên liên quan đã nhiều lần xảy ra trong những năm gần đây, khiến khu vực này luôn trong trạng thái nhạy cảm.
Trước tình hình đó, Việt Nam nhiều lần khẳng định chủ trương giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982. Đồng thời, Việt Nam cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định và tự do hàng hải tại Biển Đông, một tuyến hàng hải chiến lược nơi mỗi năm có lượng thương mại trị giá hàng nghìn tỷ USD đi qua.
Phát biểu của Phó đô đốc Trần Thanh Nghiêm vì vậy được xem là sự khẳng định rõ ràng về chiến lược lâu dài của Việt Nam tại Trường Sa: vừa phát triển kinh tế biển, vừa củng cố quốc phòng nhằm bảo vệ chủ quyền trong một môi trường địa chính trị ngày càng cạnh tranh và phức tạp. Trong bối cảnh các quốc gia liên quan tiếp tục chạy đua mở rộng hiện diện trên Biển Đông, tương lai của khu vực này vẫn sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng kiểm soát căng thẳng và thúc đẩy đối thoại giữa các bên liên quan./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp)
