Bầu trời Trung Đông tê liệt khi hàng loạt quốc gia đóng cửa không phận giữa lúc căng thẳng Israel và Iran leo thang dữ dội. Hơn 700 chuyến bay bị hủy, một cuộc khủng hoảng đang lan rộng khắp khu vực, thậm chí báo hiệu là toàn thế giới…
Rạng sáng ngày 2/ 3/ 2026, ngành hàng không ở Trung Đông trở nên hỗn loạn chưa từng thấy trong nhiều năm qua khi hàng loạt quốc gia buộc phải đóng cửa không phận vì nguy cơ tên lửa và máy bay không người lái bay qua khu vực. Tình hình căng thẳng quân sự giữa Israel và Iran đã tạo ra hiệu ứng domino, kéo theo nhiều nước khác phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp nhằm đảm bảo an toàn hàng không. Chỉ trong vòng chưa đầy 24 giờ, hơn 700 chuyến bay quốc tế bị hủy hoặc đổi lộ trình, khiến mạng lưới giao thông hàng không toàn cầu rơi vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng.
Theo dữ liệu theo dõi hàng không quốc tế được công bố sáng 2/3, nhiều hãng bay lớn trên thế giới đã đồng loạt tạm dừng các chuyến bay đến và đi từ những điểm nóng trong khu vực. Các tuyến bay đến Israel, Iran, United Arab Emirates, Qatar và Lebanon bị ảnh hưởng trực tiếp khi nhiều quốc gia đóng cửa hoặc hạn chế không phận để tránh rủi ro từ các hoạt động quân sự đang leo thang.
Tại Dubai, một trong những trung tâm hàng không lớn nhất thế giới, các chuyến bay liên tục bị chậm hoặc buộc phải chuyển hướng. Phi trường quốc tế Dubai, vốn là điểm trung chuyển quan trọng giữa châu Âu và châu Á, đã phải điều chỉnh lịch bay khẩn cấp sau khi nhiều tuyến hàng không qua khu vực Trung Đông trở nên không an toàn.
Tình hình tương tự cũng diễn ra tại Doha, nơi đặt trụ sở của hãng hàng không quốc gia Qatar Airways. Các chuyến bay đến và đi từ phi trường quốc tế Hamad phải thay đổi đường bay hoặc tạm hoãn do lo ngại nguy cơ tên lửa và drone bay qua các hành lang hàng không. Tại Abu Dhabi, nhiều chuyến bay quốc tế cũng bị gián đoạn, khiến hàng nghìn hành khách mắc kẹt tại phi trường.
Các tuyến bay quan trọng nối châu Âu với châu Á, vốn thường đi qua Trung Đông, gần như bị bỏ trống. Nhiều hãng hàng không buộc phải chuyển sang các lộ trình vòng qua khu vực Trung Á hoặc bay xuống phía nam qua Ấn Độ Dương. Điều này khiến thời gian bay tăng thêm từ một đến ba giờ, đồng thời chi phí nhiên liệu cũng tăng mạnh trong bối cảnh giá dầu thế giới đang có dấu hiệu biến động.
Ông Willie Walsh, Tổng giám đốc của International Air Transport Association, cho biết trong một tuyên bố ngày 2/3 đã chia sẻ với truyền thông quốc tế rằng, tình hình an ninh tại Trung Đông đang tạo ra một trong những cú sốc lớn nhất đối với ngành hàng không kể từ sau các cuộc xung đột lớn trước đây trong khu vực. Theo ông, khi không phận của nhiều quốc gia bị hạn chế hoặc đóng cửa, mạng lưới bay toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng dây chuyền.
Trong khi ngành hàng không chao đảo, tình hình quân sự tại Trung Đông vẫn tiếp tục leo thang. Cuộc đối đầu giữa Israel và Iran đã vượt xa phạm vi của một cuộc đối đầu song phương, khi ngày càng có nhiều lực lượng và quốc gia bị cuốn vào vòng xoáy căng thẳng.
Ngày 1/3/2026, lực lượng vũ trang Hezbollah tại Lebanon đã phóng hàng loạt rocket và máy bay không người lái vào khu vực miền bắc Israel. Động thái này được xem là một phần trong chuỗi phản ứng của các lực lượng thân Iran trong khu vực sau các cuộc tấn công gần đây.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng Israel sẽ đáp trả mạnh mẽ mọi mối đe dọa từ các lực lượng vũ trang được Iran hậu thuẫn. Trong một cuộc họp nội các an ninh tại Tel Aviv ngày 2/3, ông nhấn mạnh rằng Israel sẽ sử dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia.
Trong khi đó, các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq và Syria cũng bắt đầu gia tăng hoạt động quân sự, làm dấy lên lo ngại rằng xung đột có thể lan rộng ra toàn khu vực Trung Đông.
Một điểm nóng khác khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt lo lắng là tình hình an ninh tại Strait of Hormuz. Đây là tuyến hàng hải chiến lược nơi khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới được vận chuyển mỗi ngày. Trong những ngày gần đây, một số vụ tấn công bằng drone và các sự cố an ninh đã được ghi nhận gần khu vực này.
Các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng nếu chiến sự lan rộng hoặc nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa, thị trường năng lượng toàn cầu có thể rơi vào một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Giá dầu đã bắt đầu có dấu hiệu biến động mạnh khi các nhà đầu tư lo ngại nguồn cung dầu từ Trung Đông có thể bị gián đoạn.
Theo nhà phân tích an ninh Trung Đông Firas Maksad thuộc Middle East Institute, cuộc khủng hoảng hiện nay đang mang nhiều dấu hiệu của một cuộc đối đầu khu vực hơn là một xung đột đơn lẻ. Ông cho rằng khi nhiều lực lượng vũ trang và các quốc gia cùng tham gia vào vòng xoáy trả đũa, nguy cơ mất kiểm soát sẽ tăng lên rất nhanh.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế đang kêu gọi các bên kiềm chế để tránh một cuộc chiến toàn diện. Tuy nhiên, khi tên lửa vẫn tiếp tục được phóng đi và các cuộc không kích chưa có dấu hiệu dừng lại, nhiều người lo ngại rằng Trung Đông đang tiến gần hơn bao giờ hết tới một cuộc khủng hoảng có thể làm rung chuyển cả trật tự an ninh và kinh tế toàn cầu./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp…)
