(AP) — Một thẩm phán liên bang hôm thứ Hai đã ra phán quyết bác bỏ luật của bang Arkansas yêu cầu các trường công lập phải niêm yết công khai “Mười điều răn” trong lớp học, đánh dấu một bước lùi đối với nỗ lực đưa tôn giáo vào giáo dục của phe bảo thủ.
Phán quyết đanh thép của tòa án
Thẩm phán Timothy L. Brooks thuộc Tòa án khu vực Hoa Kỳ nhận định trong văn bản phán quyết rằng: “Không có lý do gì có thể biện minh cho việc treo ‘Mười điều răn’ — dù có hay không có bối cảnh lịch sử — trong các lớp Giải tích, Hóa học, tiếng Pháp hay xưởng mộc.”
Thẩm phán Brooks, người được cựu Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm, khẳng định thêm rằng đạo luật năm 2025 này hoàn toàn không có cơ sở hiến pháp. “Không cần phải cố gắng tưởng tượng ra một cách hiển thị nào hợp hiến theo luật này; đơn giản là nó không tồn tại,” ông viết.
Cuộc chiến pháp lý lan rộng
Arkansas là một trong ba bang (cùng với Louisiana và Texas) đã thông qua các đạo luật tương tự dưới sự thúc đẩy của các chính trị gia đảng Cộng hòa, bao gồm cả Tổng thống Donald Trump. Những người ủng hộ cho rằng “Mười điều răn” có ý nghĩa lịch sử và là một phần nền tảng của nước Mỹ. Ngược lại, những người chỉ trích khẳng định đây là hành vi vi phạm nguyên tắc tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước.
Tại Arkansas, vụ kiện được khởi xướng bởi 7 gia đình có nguồn gốc tôn giáo khác nhau. Dù phán quyết của Thẩm phán Brooks đã chặn đứng yêu cầu này, hiện vẫn chưa rõ phạm vi áp dụng của nó sẽ chỉ giới hạn trong 6 học khu bị kiện hay sẽ có hiệu lực trên toàn bang.
Bà Megan Bailey, người phát ngôn của Hiệp hội Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) tại Arkansas, cho biết: “Phán quyết đã làm rõ rằng luật này là vi hiến. Bất kỳ học khu nào tại Arkansas tiếp tục triển khai việc treo ‘Mười điều răn’ lúc này đều là hành động thiếu khôn ngoan.”
Phản ứng từ chính quyền bang
Ngay sau phán quyết, Thống đốc Arkansas Sarah Huckabee Sanders tuyên bố sẽ kháng cáo để “bảo vệ các giá trị của tiểu bang”.
Trong khi đó, tại các bang lân cận, tình hình đang diễn biến trái chiều:
Tại Louisiana: Một phán quyết vào tháng trước đã dỡ bỏ lệnh ngăn chặn trước đó, mở đường cho việc lắp đặt các tấm áp phích “Mười điều răn” kích thước lớn tại mọi lớp học từ mẫu giáo đến đại học.
Tại Texas: Luật tương tự đã có hiệu lực từ năm ngoái. Tuy nhiên, khoảng 24 học khu trong tổng số 1.200 học khu của bang này hiện vẫn đang bị tòa án cấm treo các áp phích này do các vụ kiện đang chờ xử lý.
Giới quan sát dự báo, với những phán quyết trái ngược nhau giữa các bang, cuộc chiến pháp lý này cuối cùng sẽ phải nhờ đến sự phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.
Nguồn abc news
