Rà soát hàng ngàn hồ sơ thực hiện chánh sách tinh giản biên chế, An Giang phát giác 35 trường hợp lãnh dư hơn 1 tỷ đồng và 26 trường hợp khác lại lãnh thiếu một số tiền tương đương. Số tiền cấp dư đã được thâu hồi, nhưng câu hỏi về trách nhiệm của toàn bộ tiến trình xét duyệt, thẩm định và chi trả vẫn còn nguyên đó…
Ngày 16/9/2026, tại buổi giao ban báo chí định kỳ của tỉnh An Giang (Việt Nam), Sở Nội vụ cùng các cơ quan, đơn vị và địa phương trong tỉnh cho biết, trước đó đã gởi tổng cộng khoảng 3.800 hồ sơ xin giải quyết chánh sách theo Nghị định 178/2024. Sau khi trải qua các bước rà soát và thẩm định, có 3.263 hồ sơ được xác nhận là đủ điều kiện để giải quyết.
Tuy nhiên, khi Sở Nội vụ phối hợp với Sở Tài chánh và Thanh tra tỉnh kiểm tra lại số hồ sơ đã được chi trả, 35 trường hợp được xác định là đã lãnh dư kinh phí với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng. Trái lại, 26 trường hợp bị thiếu kinh phí, với tổng số tiền cũng hơn 1 tỷ đồng.
Điều đáng chú ý là Sở Nội vụ cho rằng một phần nguyên nhân dẫn tới những sai lệch nói trên là do thời gian thực hiện quá gấp. Việc rà soát, thẩm định, phê chuẩn và chi trả diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 1/7 đến ngày 30/8/2025. Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, một khối lượng hồ sơ rất lớn phải được kiểm tra, tính toán rồi phê chuẩn. Đối với một chánh sách có mức trợ cấp tài chánh đáng kể, chỉ cần sai lệch về đối tượng, thời gian công tác, tiền lương hoặc dữ kiện đầu vào cũng có thể làm thay đổi số tiền ngân sách phải xuất ra.
Đối với 35 trường hợp lãnh dư, Sở Tài chánh An Giang đã phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu cho UBND tỉnh điều chỉnh dự toán và cho biết đã hoàn tất việc thâu hồi số tiền cấp dư. Trong khi đó, 26 trường hợp lãnh thiếu vẫn phải chờ chỉ thị của Bộ Tài chánh để có căn cứ cấp bổ túc, bởi thời hạn chi trả theo Kết luận 183 đã chấm dứt sau ngày 30/8/2025.
Câu chuyện tại An Giang xảy ra đúng vào lúc việc thực hiện Nghị định 178 đang được rà soát trên một phạm vi rộng hơn. Trước đó, Kiểm toán Nhà nước đã phát giác những sai sót liên quan tới việc thực hiện chánh sách này tại 10 địa phương và 4 cơ quan Trung ương. Những sai sót được ghi nhận ở nhiều công đoạn, từ việc xây dựng tiêu chuẩn, tuyển chọn người nghỉ, thẩm định hồ sơ cho tới việc tính toán và chi trả chế độ. Một số trường hợp còn được xác định là chưa đủ căn cứ hoặc chưa đúng đối tượng được hưởng chánh sách.
Đáng chú ý hơn, tại cuộc họp báo của Bộ Nội vụ vào chiều 11/9/2026, ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức – Biên chế, cho biết các bộ, ngành và địa phương, sau khi xác định những trường hợp sai, phải chủ động khắc phục, giải quyết và thâu hồi tiền ngân sách. Bộ Nội vụ cũng yêu cầu các đơn vị báo cáo kết quả rà soát trước ngày 15/9.
Như vậy, trường hợp An Giang không phải là một vụ việc hoàn toàn cá biệt. Điều cần được quan tâm không chỉ nằm ở chuyện hơn 1 tỷ đồng đã được thâu hồi, mà còn nằm ở câu hỏi vì sao tiền ngân sách lại có thể được tính sai và chi sai ngay từ đầu. Một chánh sách nhằm hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức trong tiến trình sắp xếp và tinh gọn bộ máy rõ ràng cần được thực hiện nhanh, nhưng nhanh không có nghĩa là được phép sơ suất. Một khi quy trình càng lớn, hồ sơ càng nhiều mà khâu kiểm soát càng lỏng lẻo, nguy cơ sai sót càng dễ gia tăng.
Vấn đề sau cùng vì thế không nên chỉ dừng lại ở câu chuyện “chi dư thì thâu hồi”. Tiền đã thâu hồi là một chuyện; trách nhiệm của người lập hồ sơ, người kiểm tra, người thẩm định và người phê chuẩn lại là một chuyện khác. Báo chí dẫn ý kiến luật sư Diệp Năng Bình cho rằng ngoài việc thâu hồi những khoản chi sai, cần xác định trách nhiệm của từng khâu trong tiến trình, tùy theo tính chất và mức độ sai phạm. Nếu chỉ là sự nhầm lẫn hành chánh thì phải sửa chữa và khắc phục; nhưng nếu có hành vi cố ý làm trái hoặc vụ lợi thì vấn đề cần được xem xét ở mức độ nghiêm trọng hơn.
NGƯỜI QUAN SÁT
