WASHINGTON (AP) — Toàn bộ sáu thành viên phi hành đoàn của chiếc máy bay tiếp nhiên liệu trên không của Mỹ bị rơi khi đang hỗ trợ các hoạt động chống lại Iran đều đã thiệt mạng, quân đội Mỹ cho biết hôm thứ Sáu.
Cuộc điều tra về vụ việc đang được tiến hành, nhưng Centcom cho biết vụ rơi máy bay “không phải do hỏa lực địch hay hỏa lực đồng minh gây ra”.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ , cơ quan giám sát khu vực Trung Đông, cho biết vụ rơi máy bay ở miền tây Iraq hôm thứ Năm là kết quả của một sự cố không xác định liên quan đến hai máy bay trong “không phận thân thiện” và chiếc máy bay còn lại đã hạ cánh an toàn.
Vụ tai nạn này nâng tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong Chiến dịch Epic Fury lên ít nhất 13 người, trong đó 7 người khác thiệt mạng trong chiến đấu. Khoảng 140 binh sĩ Mỹ bị thương, trong đó có 8 người bị thương nặng, Lầu Năm Góc cho biết hồi đầu tuần này.
Vụ tai nạn xảy ra trong bối cảnh chính quyền Trump cùng Israel đang tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Chiến dịch quân sự chung, mang tên Chiến dịch Epic Fury, đã oanh tạc Tehran kể từ khi bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. Chế độ Iran đã đáp trả bằng các cuộc phản công vào các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông.
Máy bay KC-135 đã phục vụ hơn 60 năm và từng liên quan đến một số vụ tai nạn chết người, gần đây nhất là vào năm 2013.
Dưới đây là những thông tin đã được biết cho đến nay về chiếc máy bay chở dầu này, đây là chiếc máy bay quân sự thứ tư của Mỹ được công khai thừa nhận đã rơi kể từ khi cuộc chiến chống Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2:
Nguyên nhân vụ tai nạn chưa được xác định ngay lập tức.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết các tình tiết của vụ tai nạn đang được điều tra nhưng khẳng định việc mất máy bay “không phải do hỏa lực của đối phương hay đồng minh”.
Một quan chức Mỹ, giấu tên khi thảo luận về tình hình đang diễn biến, cho biết chiếc máy bay còn lại liên quan cũng là một chiếc KC-135. Yechiel Leiter, Đại sứ Israel tại Mỹ, viết trên X rằng chiếc máy bay kia đã hạ cánh an toàn tại Israel.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, nói với các phóng viên tại Lầu Năm Góc sáng thứ Sáu rằng vụ tai nạn xảy ra “trên lãnh thổ an toàn ở phía tây Iraq, trong khi phi hành đoàn đang thực hiện nhiệm vụ chiến đấu” và nhắc lại rằng hỏa lực thù địch hoặc hỏa lực đồng minh không phải là nguyên nhân.
Cũng tại cuộc họp báo đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gọi phi hành đoàn là những người hùng.
“Chiến tranh là địa ngục. Chiến tranh là hỗn loạn,” Hegseth nói. “Và như chúng ta đã thấy ngày hôm qua với vụ tai nạn bi thảm của máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, những điều tồi tệ có thể xảy ra. Tất cả họ đều là những anh hùng nước Mỹ.”
Hegseth và Caine đã nói chuyện với các phóng viên trước khi thông tin về cái chết của sáu thành viên phi hành đoàn được công bố.
Yang Uk, một chuyên gia an ninh tại Viện Nghiên cứu Chính sách Asan của Hàn Quốc, cho biết việc một máy bay tiếp nhiên liệu bị bắn hạ bởi hỏa lực địch là rất hiếm vì các hoạt động như vậy thường được tiến hành ở phía sau các khu vực chiến sự.
Tuần trước, ba máy bay chiến đấu F-15E của Mỹ đã bị bắn nhầm bởi hỏa lực của quân đội Kuwait thân thiện . Cả sáu thành viên phi hành đoàn đều nhảy dù an toàn.
KC-135 là một loại máy bay tiếp nhiên liệu đã phục vụ lâu năm.
Máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker là loại máy bay của Không quân Hoa Kỳ được sử dụng để tiếp nhiên liệu cho các máy bay khác trên không, cho phép chúng bay quãng đường dài hơn và duy trì hoạt động lâu hơn mà không cần hạ cánh. Theo các chuyên gia quân sự, máy bay này cũng được sử dụng để vận chuyển người bị thương trong các cuộc sơ tán y tế hoặc thực hiện các nhiệm vụ giám sát.
Dựa trên cùng thiết kế với máy bay chở khách Boeing 707, máy bay tiếp nhiên liệu này đã phục vụ hơn 60 năm, hỗ trợ Không quân, Hải quân và Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ cũng như các máy bay đồng minh, theo mô tả của Không quân. Loại máy bay đã cũ này dự kiến sẽ được loại bỏ dần khi các máy bay tiếp nhiên liệu thế hệ mới KC-46A Pegasus đi vào hoạt động.
Mặc dù đã được nâng cấp qua nhiều năm, tuổi đời của các máy bay KC-135 đã làm dấy lên những lo ngại về độ tin cậy và độ bền của chúng.
“Những chiếc máy bay cuối cùng thuộc loại này được sản xuất vào những năm 1960,” ông Yang cho biết. Ông nói thêm rằng quá trình chuyển đổi sang KC-46A diễn ra chậm hơn dự kiến.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, năm ngoái Không quân Mỹ có 376 máy bay KC-135, bao gồm 151 chiếc đang hoạt động, 163 chiếc thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia và 62 chiếc thuộc Lực lượng Dự bị Không quân.
Phi hành đoàn cơ bản của máy bay KC-135 gồm ba người: phi công, phi công phụ và người điều khiển cần cẩu tiếp tế. Y tá và kỹ thuật viên y tế được bổ sung trong các nhiệm vụ vận chuyển bệnh nhân bằng đường hàng không.
Việc tiếp nhiên liệu thường diễn ra ở phía sau máy bay, nơi người điều khiển cần tiếp nhiên liệu đứng. Cần tiếp nhiên liệu được hạ xuống để kết nối với máy bay chiến đấu, máy bay ném bom hoặc các máy bay khác. Trên nhiều máy bay, người điều khiển cần tiếp nhiên liệu làm việc trong tư thế nằm sấp, nhìn ra ngoài qua cửa sổ ở phía dưới thân máy bay.
Một số máy bay KC-135 cũng có thể tiếp nhiên liệu cho máy bay khác từ các thùng chứa trên cánh. Các máy bay tiếp nhiên liệu này có không gian để chở hàng hóa hoặc hành khách nếu cần.
Ông Yang cho biết, các máy bay tiếp nhiên liệu có thể đóng vai trò ngày càng quan trọng nếu chiến tranh Iran kéo dài, vì máy bay Mỹ có thể cần thực hiện các nhiệm vụ dài hơn để truy đuổi lực lượng Iran đang rút lui sâu vào trong nước.
Tai nạn trong quá khứ
Máy bay KC-135 trước đây đã từng liên quan đến một số vụ tai nạn chết người. Vụ gần đây nhất xảy ra vào ngày 3 tháng 5 năm 2013, khi một chiếc KC-135R bị rơi sau khi cất cánh ở phía nam Chaldovar, Kyrgyzstan, trong khi đang hỗ trợ chiến tranh ở Afghanistan.
Theo điều tra của Không quân Mỹ, trong vụ tai nạn đó, phi hành đoàn gặp sự cố với bánh lái của máy bay. Trong khi phi hành đoàn cố gắng ổn định máy bay, phần đuôi bị gãy rời và máy bay phát nổ giữa không trung, khiến cả ba người trên máy bay thiệt mạng.
Vụ va chạm trên không nghiêm trọng nhất liên quan đến loại máy bay này xảy ra vào năm 1966, khi một máy bay ném bom B-52 chở bom hạt nhân đâm vào một máy bay chở dầu gần Palomares, Tây Ban Nha.
Vụ tai nạn khiến tàu chở dầu bị rơi, làm bốn người trên tàu thiệt mạng. Thảm họa này đã dẫn đến một nỗ lực khử nhiễm quy mô lớn để làm sạch vật liệu hạt nhân bị phát tán khi chất nổ thông thường trong bom hydro phát nổ sau khi rơi xuống đất.
Ny (Theo AP)
