CaliToday News — 25 tiểu bang tại Mỹ vừa nộp đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump, cáo buộc đợt thuế quan mới nhất chỉ là “cái cớ” để thay thế các khoản thuế nhập khẩu vừa bị Tòa án Tối cao tuyên bố hủy bỏ vào tháng 2.
Tháng trước, Mỹ áp thuế hai chữ số (từ 10% đến 12,5%) lên 59 quốc gia và Liên minh Châu Âu (EU) với cáo buộc chưa ngăn chặn hiệu quả hàng hóa sản xuất từ lao động cưỡng bức. Đợt thuế mới này ảnh hưởng tới các đối tác cung ứng tới 99% lượng hàng nhập khẩu của Mỹ, và có hiệu lực ngay khi sắc lệnh thuế tạm thời 10% trước đó hết hạn.
“Sau thất bại tại Tòa án Tối cao, chính quyền một lần nữa lại tìm cách tăng thuế bất hợp pháp lên các gia đình và doanh nghiệp,” Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang New York Letitia James nhấn mạnh.
Căn cứ pháp lý và các luồng tranh luận
Sau khi Tòa án Tối cao phán quyết Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) không cho phép Tổng thống tự ý đánh thuế, chính quyền Trump đã chuyển sang khai thác Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 — công cụ từng được ông sử dụng thành công để áp thuế lên Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu.
Người phát ngôn Tòa Bạch Ốc Kush Desai khẳng định:
“Hoa Kỳ đang thực thi quyền hạn hợp pháp. Việc một quốc gia không ngăn chặn hàng hóa từ lao động cưỡng bức là bất hợp lý và làm tổn hại thương mại Mỹ. Thuế quan theo Điều 301 đã và vẫn là một công cụ bền vững về mặt pháp lý.”
Tuy nhiên, ngoài 25 tiểu bang, nhiều doanh nghiệp nhỏ cũng đã đệ đơn kiện lên Tòa án Thương mại Quốc tế. Họ cho rằng chính phủ chưa cung cấp đủ bằng chứng chứng minh vi phạm của từng nền kinh tế riêng biệt, cũng như chưa làm rõ mức thuế mới sẽ giải quyết triệt để vấn đề ra sao theo đúng yêu cầu của Điều 301.
Theo Giáo sư Luật Barry Appleton (Trường Luật New York), việc chính quyền cố gắng áp thuế toàn cầu đến lần thứ ba bằng các văn bản “gần như sao chép” sẽ tạo ra điểm yếu tại tòa. Dù vậy, khác với các căn cứ trước, Điều 301 có tiền lệ pháp lý rất vững chắc. Cuộc tranh tụng tới đây sẽ tập trung vào việc liệu Tổng thống có thực sự hành động đúng trong phạm vi ranh giới mà Quốc hội đã quy định hay không.
Ban tập viên CaliToday
