Một vụ án liên quan đến ông Phan Thành Muôn đang gây xôn xao dư luận khi hồ sơ truy tố cho thấy hàng trăm ngàn tấn khoáng sản đã bị khai thác trái phép trong suốt nhiều năm, dưới sự làm ngơ của một số người có trách nhiệm, đổi lại là những khoản tiền “bôi trơn” lên tới hàng tỷ đồng…
Theo cáo trạng ban hành ngày 26 tháng 3 năm 2026 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao của cộng sản Việt Nam, vụ việc không chỉ dừng lại ở hành vi khai thác tài nguyên trái phép quy mô lớn mà còn cho thấy cách thức sai phạm được duy trì qua thời gian dài bằng những thỏa thuận ngầm phía sau.
Kết quả điều tra xác định, trong giai đoạn từ ngày 12 tháng 10 năm 2020 đến ngày 30 tháng 9 năm 2024, ông Phan Thành Muôn, chủ doanh nghiệp Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh, đã chỉ đạo nhân viên tổ chức khai thác quặng titan vượt độ sâu cho phép, vượt công suất quy định và mở rộng ra ngoài phạm vi được cấp phép.
Tổng khối lượng khai thác trái phép được xác định lên tới hơn 459.000 tấn, với giá trị ước tính hơn 1.500 tỷ đồng. Đây được xem là một trong những vụ vi phạm tài nguyên có quy mô rất lớn trong những năm gần đây.
Tại khu vực Bình Thuận, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thành lập Tổ giám sát 117 để theo dõi hoạt động khai thác. Người đứng đầu tổ này là bà Phan Thị Xuân Thu, khi đó giữ chức Phó Giám đốc Sở.
Trong năm 2022, tổ giám sát đã tiến hành ba lần kiểm tra và đều phát hiện các sai phạm nghiêm trọng, đủ cơ sở để đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép khai thác. Tuy nhiên, thay vì xử lý theo quy định, các vi phạm này lại không bị ngăn chặn kịp thời.
Theo nội dung điều tra, sau mỗi lần kiểm tra, phía doanh nghiệp đã tìm cách tiếp cận tổ giám sát để xin giảm nhẹ hoặc bỏ qua sai phạm. Sau biên bản kiểm tra ngày 22 tháng 11 năm 2022, số tiền 410 triệu đồng đã được chuyển cho tổ này, trong đó riêng bà Thu nhận 200 triệu đồng. Tổng cộng qua ba lần, số tiền được xác định lên tới khoảng 1,1 tỷ đồng.
Việc nhận tiền và làm ngơ đã tạo điều kiện để hoạt động khai thác trái phép tiếp tục kéo dài trong nhiều năm, gây thất thoát tài nguyên với quy mô lớn. Không chỉ dừng lại ở đó, cơ quan điều tra còn phát hiện doanh nghiệp có dấu hiệu gian lận kế toán, ghi giá bán thấp hơn thực tế nhằm giảm nghĩa vụ thuế, gây thiệt hại cho ngân sách hàng chục tỷ đồng.
Vụ án được khởi tố từ tháng 11 năm 2024 bởi Cơ quan Cảnh sát điều tra thuộc Bộ Công An, sau quá trình theo dõi và thu thập chứng cứ liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản tại doanh nghiệp này. Đến tháng 3 năm 2026, hồ sơ truy tố đã hoàn tất với tổng cộng 28 người bị đưa ra xét xử, liên quan đến nhiều hành vi vi phạm khác nhau.
Diễn biến vụ việc cho thấy một thực trạng đáng lo ngại: sai phạm không chỉ xuất phát từ phía doanh nghiệp mà còn có sự tiếp tay của những người làm nhiệm vụ giám sát. Khi hoạt động kiểm tra bị chi phối bởi lợi ích vật chất, các quy định trở nên mất hiệu lực trên thực tế.
Đáng nói hơn, các vi phạm đã được phát hiện từ năm 2022 nhưng không được xử lý dứt điểm. Sự buông lỏng có điều kiện đã kéo dài sai phạm thêm nhiều năm, khiến hậu quả ngày càng nặng nề.
Từ góc độ pháp lý, vụ việc đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ hơn trách nhiệm của các cơ quan liên quan, đặc biệt trong lĩnh vực tài nguyên, nơi giá trị kinh tế lớn luôn đi kèm nguy cơ phát sinh tiêu cực. /.
NGƯỜI QUAN SÁT
