Monday, November 16, 2026

Iran dội UAV vào căn cứ Hoa Kỳ, giá dầu vẫn lao dốc

Căng thẳng quân sự tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Iran tuyên bố mở cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào một căn cứ quân sự Hoa Kỳ tại Bahrain. Thế nhưng, giữa lúc nguy cơ chiến tranh lan rộng vẫn còn hiện hữu, thị trường dầu mỏ Á Châu lại chứng kiến một nghịch lý đáng chú ý: giá dầu tiếp tục sụt giảm vì nguồn cung từ Trung Đông đang phục hồi nhanh hơn dự liệu…

Ngày 16/11/2026, tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến căng thẳng khi Iran tuyên bố đã điều động máy bay không người lái tấn công một căn cứ quân sự của Hoa Kỳ tại Bahrain, đồng thời cảnh cáo Washington rằng Tehran sẽ bước vào giai đoạn trả đũa có sức tàn phá nghiêm trọng. Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ Á Châu lại ghi nhận một diễn biến trái chiều: giá dầu tiếp tục giảm mạnh vì nguồn cung từ Trung Đông, thông qua eo biển Hormuz, đang phục hồi nhanh hơn dự trù.

Theo Reuters ngày 15/11/2026, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã triển khai sáu máy bay không người lái nhắm vào hệ thống radar phòng không của Hoa Kỳ tại căn cứ trực thăng Al-Riffa ở Bahrain. Tehran cho biết cuộc tấn công này nhằm đáp trả những hoạt động quân sự mà Iran cáo buộc Washington đã thực hiện chống lại nước này.

Vụ việc xảy ra vào sáng Chủ nhật, ngày 15/11, khi nhiều tiếng nổ được ghi nhận tại Bahrain. Chính quyền nước này đã ban hành cảnh báo an ninh, yêu cầu dân chúng tìm nơi trú ẩn an toàn và theo dõi những thông báo chính thức từ các cơ quan hữu trách.

Tuy nhiên, có một chi tiết quan trọng cần được phân biệt rõ: trong khi IRGC tuyên bố đã tấn công mục tiêu quân sự Hoa Kỳ, Bộ Quốc phòng Bahrain khẳng định hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn nhiều đợt tấn công từ Iran trước khi các mục tiêu ấy tiếp cận nơi dự trù. Phía Bahrain lên án hành động của Tehran và cho rằng những cuộc tấn công như vậy trực tiếp đe dọa nền an ninh quốc gia.

Như vậy, cho đến nay vẫn chưa có sự xác nhận độc lập rằng sáu chiếc máy bay không người lái của Iran đã đánh trúng và gây thiệt hại cho căn cứ Al-Riffa như lời tuyên bố từ Tehran.

Đây cũng không phải lần đầu tiên Bahrain trở thành mục tiêu trong cuộc đối đầu giữa Iran và Hoa Kỳ. Ngày 13/11, IRGC từng tuyên bố đã phá hủy một hệ thống radar cảnh báo sớm của Hoa Kỳ tại Bahrain. Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) đã bác bỏ tin tức này, xác nhận hai máy bay không người lái của Iran bị lực lượng Hoa Kỳ bắn hạ, không gây thương vong hay thiệt hại.

Bahrain có một vị trí đặc biệt quan trọng đối với Washington, bởi quốc gia vùng Vịnh này là nơi đặt căn cứ của Đệ Ngũ Hạm đội Hải quân Hoa Kỳ và Bộ Tư lệnh Trung tâm Hải quân Hoa Kỳ. Đây là một trong những đầu mối quân sự then chốt giúp Washington duy trì sự hiện diện và triển khai các hoạt động tại Trung Đông.

Vì vậy, bất cứ cuộc tấn công nào nhắm vào những cơ sở quân sự Hoa Kỳ tại Bahrain đều có thể kéo theo những phản ứng quân sự nghiêm trọng, nhất là trong bối cảnh cuộc chiến giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran đã kéo dài từ ngày 28/2/2026.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố Tehran sẽ tiếp tục trả đũa mọi hành động quân sự nhắm vào quốc gia này. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Iran vẫn để ngỏ khả năng chấm dứt cuộc xung đột bằng con đường thương thuyết, nhưng Washington phải chấp nhận những điều kiện do Tehran đưa ra.

Về phía Hoa Kỳ, Tổng thống Donald Trump cho rằng Washington chưa nhất thiết phải mở thêm những cuộc tấn công quân sự nếu Iran không có hành động khiêu khích mới. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng nhận định những biện pháp gây áp lực kinh tế đã làm suy yếu đáng kể Iran, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu quan trọng của Washington là ngăn chặn Tehran sở hữu võ khí nguyên tử.

Trong lúc tình hình quân sự chưa có dấu hiệu ổn định, một diễn biến khác đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư là giá dầu thế giới bất ngờ tiếp tục đi xuống.

Theo Reuters ngày 16/11/2026, trong phiên giao dịch đầu tuần tại Á Châu, giá dầu Brent giảm 0,7%, xuống còn 95,15 Mỹ kim một thùng. Dầu WTI của Hoa Kỳ giảm 0,4%, còn 88,19 Mỹ kim một thùng.

Nguyên nhân chính xuất phát từ việc nguồn cung dầu mỏ Trung Đông đang phục hồi nhanh chóng, đặc biệt là hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tuyến hàng hải chiến lược này vốn là cửa ngõ xuất cảng dầu mỏ quan trọng của những quốc gia vùng Vịnh, với khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ trên toàn thế giới trước đây được chuyên chở qua khu vực này.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nguồn cung dầu mỏ toàn cầu trong tam cá nguyệt thứ tư năm 2026 được dự báo đạt khoảng 105 triệu thùng mỗi ngày, cao hơn nhu cầu khoảng 1,7 triệu thùng mỗi ngày. Đây là một thay đổi đáng kể so với những dự báo trước đó, khi thị trường từng lo ngại tình trạng thiếu hụt dầu mỏ vì chiến tranh và nguy cơ gián đoạn vận tải tại Trung Đông.

Đặc biệt, sản lượng dầu của Saudi Arabia đã gia tăng mạnh trong tháng 10, đạt khoảng 10,56 triệu thùng mỗi ngày, so với mức 8,37 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 9. Điều này cho thấy những quốc gia xuất cảng dầu mỏ lớn đang từng bước khôi phục hoạt động khai thác và cung ứng.

Một yếu tố khác đang gây áp lực lên giá dầu là nhu cầu tiêu thụ suy yếu tại Trung Quốc. Theo thống kê của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, sản lượng chế biến dầu tại các nhà máy lọc dầu trong tháng 10 giảm 2% so với tháng trước và giảm 8,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Trung Quốc vốn là quốc gia nhập cảng dầu thô lớn nhất thế giới, do đó sự suy giảm nhu cầu tại nền kinh tế này có ảnh hưởng đáng kể đến thị trường năng lượng quốc tế.

Ngoài ra, IEA cho biết khoảng 71 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp của các quốc gia thành viên sẽ được đưa ra thị trường cho đến cuối tháng 2/2027, trong đó có khoảng 15 triệu thùng dầu diesel. Biện pháp này tiếp tục góp phần làm giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung trên thị trường.

Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ vẫn chưa thể hoàn toàn yên tâm. Trong hai ngày 15 và 16/11, IRGC tuyên bố có hai chiếc tàu chở dầu đã va phải thủy lôi tại eo biển Hormuz, gây ra những vụ nổ lớn và hỏa hoạn. Tehran còn loan báo một siêu tàu chở hơn 2 triệu thùng dầu thô đã bị chìm. Tuy nhiên, tin tức này chưa được kiểm chứng độc lập. Cơ quan Giám sát Hàng hải Anh UKMTO cho biết đã tiếp nhận báo cáo về một vụ việc liên quan đến tàu chở dầu trong khu vực, nhưng mức độ thiệt hại vẫn chưa được xác định đầy đủ.

Các chuyên gia nhận định hoạt động xuất cảng dầu mỏ từ Trung Đông vẫn rất dễ bị tổn thương trước những biến động quân sự mới. Chỉ cần eo biển Hormuz bị phong tỏa hoặc hoạt động chuyên chở dầu bị gián đoạn nghiêm trọng, giá dầu có thể lập tức đảo chiều và tăng vọt trở lại.

Theo dự báo của Goldman Sachs, giá dầu Brent có thể đạt mức bình quân khoảng 88 Mỹ kim một thùng trong năm 2027 và giảm xuống khoảng 78 Mỹ kim một thùng vào cuối năm, nếu tình trạng dư cung xuất hiện trở lại.

Nhìn toàn cảnh, Trung Đông đang đứng trước một nghịch lý đáng chú ý. Một mặt, Iran tiếp tục phô diễn khả năng tấn công bằng máy bay không người lái, đe dọa các cơ sở quân sự Hoa Kỳ và gây sức ép lên một trong những tuyến hàng hải chiến lược quan trọng nhất thế giới. Mặt khác, nguồn cung dầu mỏ đang phục hồi, khiến thị trường bắt đầu nghĩ đến tình trạng dư thừa thay vì thiếu hụt.

Điều đáng lo ngại là giá dầu sụt giảm không có nghĩa nguy cơ chiến tranh đã chấm dứt. Một cuộc tấn công mới, một chiếc tàu chở dầu bị đánh chìm hoặc một quyết định phong tỏa eo biển Hormuz đều có thể làm đảo lộn toàn bộ những dự báo của giới đầu tư.

Và trong cuộc đối đầu này, không chỉ Iran, Hoa Kỳ hay các quốc gia vùng Vịnh phải gánh chịu hậu quả. Bất cứ sự gián đoạn nghiêm trọng nào đối với nguồn cung năng lượng cũng có thể tác động trực tiếp đến giá xăng dầu, phí tổn chuyên chở, hoạt động sản xuất và đời sống của hàng tỷ người trên thế giới. Sau cùng, những quyết định quân sự được đưa ra tại các trung tâm quyền lực có thể cách xa hàng ngàn cây số, nhưng hóa đơn chiến tranh lại có thể được chuyển đến từng gia đình, từng doanh nghiệp và từng người dân bình thường.

NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

MỚI CẬP NHẬT

spot_img