CaliToday News – Người dân Mỹ đang kiệt sức vì lạm phát, như kết quả bầu cử giữa kỳ tuần trước đã phản ánh, nhưng áp lực có thể đã được giải tỏa phần nào trong tháng qua khi giá xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay bắt đầu hạ nhiệt. Báo cáo Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI) dự kiến công bố vào sáng thứ Ba sẽ là bức tranh đầu tiên về đà tăng giá tại Mỹ sau làn sóng cử tri bỏ phiếu giúp đảng Dân chủ giành chiến thắng áp đảo.
Theo cuộc khảo sát các nhà kinh tế do Bloomberg thực hiện, chỉ số CPI dự kiến tăng 0,3% so với tháng trước. Lạm phát cốt lõi (không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng) được dự báo tăng 0,2%. Trước đó vào tháng 9, CPI ghi nhận mức tăng 0,6% so với tháng 8 và tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước. Dữ liệu tháng 10 này sẽ không có số liệu so sánh cùng kỳ năm ngoái do đợt đóng cửa chính phủ Mỹ trước đó đã làm gián đoạn việc thu thập dữ liệu, khiến cơ quan thống kê phải bỏ qua hoàn toàn báo cáo CPI tháng 10 năm 2025.
Dù có dấu hiệu hạ nhiệt, số liệu tháng 10 vẫn cho thấy áp lực giá cả đè nặng lên người tiêu dùng – yếu tố then chốt dẫn đến thắng lợi của đảng Dân chủ. Thăm dò ngoài phòng bỏ phiếu của NBC News cho thấy 84% cử tri tin rằng vật giá leo thang là hệ quả từ các chính sách của Tổng thống Donald Trump, và 39% coi kinh tế là mối quan tâm hàng đầu khi bỏ phiếu. Các chính sách này bao gồm thuế quan toàn cầu làm tăng chi phí hàng nhập khẩu vào Mỹ, cùng với cuộc chiến tại Iran bùng nổ từ tháng 2 khiến giá xăng thông thường tăng 40% và giá dầu diesel tăng 70% so với đầu năm. Việc giá dầu diesel tăng vọt đã nhanh chóng lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, bởi đây là chi phí đầu vào trọng yếu của ngành vận tải đưa hàng hóa và thực phẩm lên kệ.
Tuy nhiên, giá nhiên liệu đã đảo chiều giảm trong tháng qua. Theo AAA, giá xăng trung bình toàn quốc giảm hơn 5%, từ 4,41 USD/gallon vào ngày 1 tháng 10 xuống 4,18 USD/gallon vào cuối tháng, và tiếp tục giảm xuống mốc 4 USD vào hôm thứ Hai. Các nhà kinh tế tại Citigroup dự báo dữ liệu mới sẽ phản ánh giá vé máy bay ổn định và giảm xuống, chi phí năng lượng ít tác động hơn đến giá hàng hóa, đồng thời chi phí nhà ở và dịch vụ cũng có dấu hiệu chậm lại. Các chuyên gia của Bank of America cũng đồng tình rằng báo cáo này sẽ mở ra sự khởi đầu hạ nhiệt cho mùa thu sau nhiều tháng lạm phát tăng cao.
Dù vậy, sự hạ nhiệt này có thể không kéo dài. Trong suốt cuộc chiến ở Iran, các quốc gia thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã xuất kho 400 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm liên quan như diesel ra thị trường thế giới. Diane Swonk, kinh tế trưởng tại KPMG, nhận định việc tái tích trữ các kho dự trữ này sẽ tạo ra một mức giá sàn vững chắc một khi xung đột Trung Đông lắng dịu.
Trước tình trạng lạm phát nhìn chung vẫn dai dẳng, giới chuyên gia nhận định Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vẫn đang trên lộ trình tăng lãi suất lần thứ hai trong năm nay tại cuộc họp ngày 8-9 tháng 12, với tỷ lệ cược thị trường cho đợt tăng lãi suất này lên tới 85% vào chiều thứ Hai. Ngoài ra, làn sóng đầu tư vào AI cũng đang thổi bùng lạm phát ở các mảng khác. Hồi tháng 8, JPMorgan ước tính chi phí bộ nhớ đang trên đà tăng hơn 400% từ cuối năm 2024 đến cuối năm 2026 do các tập đoàn công nghệ chi hàng trăm tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu, buộc các công ty công nghệ tiêu dùng như Apple phải tăng giá sản phẩm bán cho khách hàng.
Ban tập viên CaliToday
