WASHINGTON (Calitoday News): Tổng thống Donald Trump đang đối mặt với một trong những thất bại chính trị nghiêm trọng nhất trong nhiệm kỳ thứ hai, sau khi đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Tuy nhiên, giữa lúc các đồng minh lo ngại về tương lai chính trị của đảng, ông Trump vẫn dành sự chú ý cho những dự án xây dựng mang dấu ấn cá nhân, đặc biệt là phòng khiêu vũ mới tại Tòa Bạch Ốc.
Theo Associated Press, trong ngày 4/11, ông Trump đã xuất hiện tại khu vực xây dựng phòng khiêu vũ của Tòa Bạch Ốc, bất chấp kết quả bầu cử vừa cho thấy sự bất mãn đáng kể của cử tri đối với chính quyền. Hình ảnh này tạo ra sự tương phản giữa những ưu tiên công khai của Tổng thống và các thách thức chính trị đang chờ đợi ông trong hai năm cuối nhiệm kỳ.
Đảng Cộng hòa chịu thất bại trên toàn quốc
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 chứng kiến đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, đồng thời chiến thắng tại nhiều tiểu bang vốn được xem là thành trì của đảng Cộng hòa.
Tại Texas, ứng cử viên Dân chủ James Talarico đánh bại Tổng chưởng lý Ken Paxton trong cuộc đua Thượng viện, đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 1988 đảng Dân chủ giành được một ghế Thượng viện liên bang tại tiểu bang này.
Đảng Dân chủ cũng giành được những ghế Thượng viện quan trọng tại Kansas, Iowa, Ohio, North Carolina và South Carolina.
Đặc biệt, tại Kansas, chiến thắng của ứng cử viên Dân chủ Adam Hamilton đã chấm dứt chuỗi nhiều thập niên mà đảng này không giành được ghế Thượng viện liên bang tại tiểu bang.
Ở Texas, Thống đốc Cộng hòa Greg Abbott cũng thất bại trước ứng cử viên Dân chủ Gina Hinojosa, kết thúc hơn ba thập niên đảng Cộng hòa liên tục kiểm soát chức vụ thống đốc.
Theo Axios, những kết quả này phản ánh sự thay đổi đáng kể trong xu hướng bỏ phiếu tại nhiều khu vực từng ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Ông Trump không nhận trách nhiệm về thất bại
Trong các cuộc phỏng vấn sau bầu cử, ông Trump tìm cách tách mình khỏi những thất bại của đảng Cộng hòa.
Trao đổi với Fox News, Tổng thống cho rằng kết quả không nên được xem là thất bại cá nhân vì tên ông không xuất hiện trên lá phiếu.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông khẳng định nếu chính mình tham gia tranh cử, đảng Cộng hòa sẽ giành chiến thắng áp đảo.
Tuy nhiên, lập luận này trái ngược với thông điệp mà ông liên tục đưa ra trong những tuần vận động trước ngày bầu cử.
Theo phân tích của Associated Press, trong 39 bài phát biểu và cuộc vận động kể từ ngày 1/9, ông Trump đã ít nhất 40 lần kêu gọi cử tri hành động như thể chính ông đang tranh cử.
Tại nhiều cuộc vận động, Tổng thống nhấn mạnh rằng việc bầu cho các ứng cử viên Cộng hòa cũng đồng nghĩa với việc ủng hộ chương trình nghị sự của ông.
Sau khi kết quả bất lợi được công bố, ông Trump chuyển sang chỉ trích một số ứng cử viên mà ông từng hậu thuẫn.
Trong đó, ông đổ lỗi cho Thống đốc Texas Greg Abbott vì đã không duy trì đường lối chính trị mà Tổng thống mong muốn. Ông cũng cho rằng nhiều ứng cử viên Cộng hòa không đủ sức thu hút cử tri.
Dù vậy, ông Trump tuyên bố sẽ chấp nhận kết quả bầu cử và sẵn sàng hợp tác với đảng Dân chủ về một số vấn đề.
Cử tri bất mãn về kinh tế và chi phí sinh hoạt
Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa là sự bất mãn của cử tri đối với tình hình kinh tế.
Theo cuộc khảo sát cử tri toàn quốc của Associated Press, chỉ khoảng 40% người tham gia khảo sát tán thành cách ông Trump điều hành đất nước.
Tại nhiều tiểu bang mà đảng Cộng hòa thất bại, đa số cử tri được khảo sát cho rằng các ứng cử viên Cộng hòa quá gắn bó với một vị tổng thống đang không được lòng dân.
Giá xăng dầu tăng cao, chi phí sinh hoạt, chính sách thuế quan và cuộc chiến với Iran là những vấn đề được cử tri đặc biệt quan tâm.
Ông Trump thừa nhận giá dầu tăng do chiến tranh Iran có thể đã ảnh hưởng đến kết quả bầu cử. Tuy nhiên, Tổng thống tiếp tục bảo vệ các quyết định của mình và khẳng định ông sẽ không thay đổi thành phần Nội các.
Theo Associated Press, khoảng hai phần ba cử tri được khảo sát cho rằng các chính sách của ông Trump đã khiến tình hình kinh tế trở nên tồi tệ hơn. Đây là nhận định của những người tham gia khảo sát, không phải kết luận độc lập về tác động kinh tế của từng chính sách.
Dự án phòng khiêu vũ trở thành tâm điểm chú ý
Trong bối cảnh đó, việc ông Trump tiếp tục quan tâm đến dự án xây dựng phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông.
Dự án này là một phần trong những kế hoạch cải tạo các công trình mang tính biểu tượng tại Washington mà Tổng thống theo đuổi trong nhiệm kỳ thứ hai.
Ông Trump nhiều lần nhấn mạnh mong muốn để lại những công trình có giá trị lâu dài, gắn liền với nhiệm kỳ tổng thống của mình.
Tuy nhiên, việc Tổng thống xuất hiện tại công trường xây dựng ngay sau thất bại bầu cử đã làm nổi bật câu hỏi về những ưu tiên của chính quyền trong giai đoạn còn lại.
Đối với những người chỉ trích, sự chú ý dành cho các dự án xây dựng có thể tạo ấn tượng rằng Tổng thống chưa tập trung đầy đủ vào những lo ngại kinh tế của cử tri.
Ngược lại, những người ủng hộ có thể xem các dự án này là một phần trong chương trình cải tạo cơ sở hạ tầng và bảo tồn các công trình quốc gia mà ông Trump đã cam kết thực hiện.
Hiện chưa có cơ sở để kết luận việc ông Trump thăm công trường đồng nghĩa với việc ông bỏ qua những vấn đề chính sách khác. Tuy nhiên, thời điểm diễn ra sự kiện khiến hoạt động này trở thành một hình ảnh đáng chú ý sau cuộc bầu cử.
Nguy cơ bị Quốc hội điều tra trong hai năm cuối nhiệm kỳ
Thách thức lớn nhất đối với ông Trump không chỉ là thất bại của đảng Cộng hòa tại phòng phiếu, mà còn là sự thay đổi quyền lực tại Quốc hội.
Khi đảng Dân chủ chính thức nắm quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện vào tháng 1/2027, các nhà lập pháp đối lập sẽ có thêm khả năng tổ chức điều trần, yêu cầu tài liệu và điều tra những hoạt động của chính quyền.
Theo Associated Press, các nghị sĩ Dân chủ đang chuẩn bị xem xét nhiều vấn đề, bao gồm chính sách của chính quyền Trump, hoạt động kinh doanh của gia đình Tổng thống, cách xử lý hồ sơ liên quan đến Jeffrey Epstein và những cáo buộc tham nhũng.
Các cuộc điều tra cũng có thể liên quan đến những quyết định nhân sự, hợp đồng chính phủ và các hoạt động của cơ quan liên bang.
Một số nghị sĩ Dân chủ đã đề cập khả năng tiến hành các thủ tục luận tội. Tuy nhiên, việc mở điều tra không đồng nghĩa với việc có đủ bằng chứng để kết luận sai phạm, và bất kỳ tiến trình luận tội nào cũng phải tuân theo thủ tục hiến định.
Với quyền kiểm soát Quốc hội, đảng Dân chủ còn có thể ngăn chặn hoặc sửa đổi nhiều đề xuất lập pháp của Tổng thống.
Về phía ông Trump, quyền phủ quyết vẫn là một công cụ quan trọng để ngăn những dự luật mà ông phản đối. Tổng thống đã đăng hình ảnh chiếc nón đỏ mang dòng chữ “VETO” trên Truth Social để nhấn mạnh quyền hạn này.
Tương lai phong trào MAGA và cuộc bầu cử năm 2028
Những thất bại của đảng Cộng hòa cũng làm dấy lên câu hỏi về tương lai phong trào Make America Great Again (MAGA), vốn gắn chặt với vai trò lãnh đạo của ông Trump trong hơn một thập niên qua.
Tại một số tiểu bang, những ứng cử viên được Tổng thống trực tiếp hậu thuẫn đã không giành chiến thắng.
Trong cuộc đua Thượng viện Texas, ông Trump lựa chọn ủng hộ Ken Paxton thay vì Thượng nghị sĩ đương nhiệm John Cornyn. Paxton sau đó thất bại trước ứng cử viên Dân chủ James Talarico.
Tại North Carolina, ứng cử viên Michael Whatley, một đồng minh thân cận của Tổng thống, cũng thất bại trước cựu Thống đốc Roy Cooper.
Những kết quả này đặt ra câu hỏi liệu sự ủng hộ của ông Trump có còn đủ sức giúp các ứng cử viên Cộng hòa giành chiến thắng tại những khu vực cạnh tranh gay gắt hay không.
Đồng thời, các nhân vật hàng đầu của đảng Cộng hòa, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance, sẽ phải đối mặt với những cuộc thảo luận nội bộ về định hướng chính sách và chiến lược vận động trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.
Theo The Washington Post, trước ngày bầu cử, ông Trump đã thực hiện 30 sự kiện vận động trong 32 ngày, cho thấy ông vẫn giữ vai trò trung tâm trong chiến dịch tranh cử của đảng Cộng hòa.
Hai năm cuối nhiệm kỳ đầy thách thức
Kết quả bầu cử ngày 3/11 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump.
Sau hai năm đầu được hưởng lợi từ sự kiểm soát của đảng Cộng hòa tại Quốc hội, ông sẽ phải đối mặt với một cơ quan lập pháp do đảng Dân chủ lãnh đạo, có khả năng hạn chế chương trình nghị sự của chính quyền và tăng cường giám sát hoạt động của Tòa Bạch Ốc.
Bên cạnh đó, những lo ngại của cử tri về kinh tế, lạm phát và chính sách đối ngoại tiếp tục tạo áp lực đối với Tổng thống.
Trong khi ông Trump dành sự quan tâm cho các công trình xây dựng và những dự án mà ông muốn để lại dấu ấn, các cuộc tranh luận về di sản chính trị của ông đang bước sang giai đoạn mới.
Hai năm cuối nhiệm kỳ sẽ là thời gian để Tổng thống tìm cách thực hiện các mục tiêu còn lại, đồng thời ứng phó với sự giám sát chặt chẽ hơn từ Quốc hội và những thay đổi trong chính đảng của mình.
Calitoday tổng hợp
