CaliToday News – Một dự luật sắp được cử tri California bỏ phiếu vào tháng 11 có thể khiến các chính quyền và cơ quan địa phương gặp khó khăn hơn trong việc tìm kiếm nguồn tài trợ từ các biện pháp thuế, thông qua việc nâng cao ngưỡng tỷ lệ phê chuẩn của cử tri.
Dự luật 43 (Proposition 43) yêu cầu tỷ lệ đa số 2/3 số phiếu ủng hộ đối với các sáng kiến do công dân khởi xướng liên quan đến thuế mua bán — chẳng hạn như bất động sản, tiện ích và giao thông công cộng — thay vì chỉ cần tỷ lệ đa số quá bán (trên 50%) như luật hiện hành. Khả năng dự luật này được thông qua đang tạo ra nhiều lo ngại cho giới lãnh đạo chính quyền địa phương và ngành giao thông, những người lo sợ các kênh huy động ngân sách sẽ bị ảnh hưởng giữa bối cảnh tài chính vốn đã eo hẹp.
Mối lo ngại cụ thể tập trung vào những biện pháp như Dự luật Thượng viện 63 (SB 63) trên lá phiếu ngày 3 tháng 11. Đây là đề xuất tăng 0,5% thuế mua bán cấp khu vực nhằm gây quỹ 1 tỷ USD mỗi năm cho giao thông công cộng tại 5 quận thuộc Vùng Vịnh. SB 63 chỉ cần đa số quá bán để thông qua và được xem là nguồn cứu cánh cho các cơ quan như VTA — nơi dự kiến nhận khoảng 264 triệu USD cho đến khi mức thuế hết hiệu lực sau 14 năm.
Chủ tịch Hội đồng Quản trị VTA kiêm Nghị viên Campbell, ông Sergio Lopez, chia sẻ với tư cách cá nhân: “Nếu Dự luật 43 có hiệu lực từ trước, chúng tôi đã phải theo đuổi một chiến lược khác.” Ông Lopez phản đối yêu cầu tỷ lệ 2/3 dưới góc độ dân chủ: “Nó sẽ trao quyền cho một nhóm thiểu số siêu quyền lực quyền phủ quyết ý chí của đa số… Điều này chắc chắn sẽ buộc các cơ quan phải tìm kiếm những cơ chế gây quỹ khác.”
Trước đây, chính quyền địa phương từng thông qua các mức thuế nhờ ngưỡng đa số quá bán. Đứng trước khoản thâm hụt 50 triệu USD, San Jose đã đưa mức tăng thuế khách sạn 2% vào cuộc bầu cử sơ bộ tháng 6 và được phê chuẩn với tỷ lệ quá bán, mang lại 10 triệu USD mỗi năm cho các dịch vụ cốt lõi như an toàn công cộng và thư viện. Tháng 11 năm 2025, cử tri cũng thông qua Biện pháp A của quận Santa Clara để tăng 5/8 cent thuế mua bán, đem về 330 triệu USD mỗi năm cho bệnh viện và y tế. Biện pháp này chỉ đạt 57% phiếu bầu, đồng nghĩa sẽ thất bại nếu bị áp ngưỡng 2/3 (66,7%).
Ở chiều ngược lại, bà Susan Shelley, phát ngôn viên của Hiệp hội Người nộp thuế Howard Jarvis, giải thích rằng cử tri California từng quy định trong hiến pháp tiểu bang vào năm 1978 và 1996 rằng mọi khoản thuế đặc biệt đều phải đạt 2/3 phiếu thuận. Tuy nhiên, năm 2017, Tòa án Tối cao California lại ra phán quyết cho rằng nếu tăng thuế từ sáng kiến công dân thì không cần thiết phải đạt tỷ lệ 2/3. Bà Shelley khẳng định tổ chức đang nỗ lực lấp “lỗ hổng” này từ năm 2017 đến nay.
Dự luật 43 nhận được sự ủng hộ từ Hiệp hội Người nộp thuế California, Hiệp hội Doanh nghiệp Gia đình California và Phòng Thương mại gốc Tây Ban Nha California. Ngược lại, các nhóm phản đối gồm Lực lượng Lính cứu hỏa Chuyên nghiệp California, Liên đoàn Giáo viên California và Liên minh Y tá thuộc SEIU CA.
Tổng Giám đốc điều hành Quận Santa Clara, ông James Williams, nhấn mạnh phán quyết năm 2017 nhằm trao quyền sáng kiến và nguyên tắc đa số cho công dân: “Dự luật này sẽ tước bỏ quyền lực đó… Câu hỏi chính trị lớn hơn ở đây là liệu quý vị có để cho một nhóm thiểu số nhỏ ngăn chặn điều mà đa số rõ ràng muốn làm hay không?”
Ban biên tập CaliToday
