Thủ đô Riyadh bất ngờ trở thành mục tiêu trong đợt tấn công mới của Houthi, khi hỏa tiễn và phi cơ không người lái được tuyên bố sử dụng nhằm vào những mục tiêu tại Saudi Arabia. Vụ việc làm dấy lên mối lo ngại rằng chiến sự Trung Đông có thể tiếp tục lan rộng, đẩy khu vực vốn đã căng thẳng vào một vòng xoáy xung đột mới…
Ngày 19/9/2026, thủ đô Riyadh của Saudi Arabia bất ngờ trở thành tâm điểm mới của cuộc xung đột Trung Đông, khi lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố phóng hỏa tiễn và phi cơ không người lái nhằm vào những mục tiêu “nhạy cảm” trong thủ đô. Cùng thời điểm, nhiều tiếng nổ được nghe thấy tại Riyadh, trong khi hình ảnh do Reuters ghi nhận cho thấy một cột khói đen lớn bốc lên gần phi trường quốc tế King Khalid và lửa xuất hiện tại khu vực được cho là có những bồn chứa nhiên liệu. Đây được xem là một bước leo thang đáng chú ý, bởi đây là lần đầu tiên kể từ khi đợt xung đột hiện nay leo thang hồi tháng 7, Riyadh trở thành mục tiêu được Houthi công khai tuyên bố tấn công.
Theo Reuters ngày 20/9, Houthi tuyên bố đã sử dụng nhiều loại võ khí, trong đó có hỏa tiễn hành trình, hỏa tiễn đạn đạo và UAV, nhằm vào những mục tiêu tại Riyadh. Người phát ngôn quân sự của Houthi, Chuẩn tướng Yahya Saree, cho biết cuộc tấn công nhằm đáp trả những cuộc không kích của Saudi Arabia vào thủ đô Sanaa do Houthi kiểm soát. Houthi đồng thời tuyên bố đã tấn công một cơ sở của tập đoàn dầu khí Saudi Aramco tại Yanbu, thành phố cảng quan trọng trên bờ Biển Đỏ. Tuy nhiên, những tuyên bố về thiệt hại đối với các cơ sở dầu khí hiện chưa được kiểm chứng độc lập.
Phía Saudi Arabia đưa ra một diễn biến khác. Liên minh quân sự do Saudi Arabia dẫn đầu cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn một hỏa tiễn đạn đạo được phóng về phía Riyadh vào sáng sớm ngày 19/9. Chánh quyền Saudi Arabia cũng phát cảnh báo trên điện thoại cho dân chúng tại Riyadh và khu vực Al-Kharj, sau đó ban bố tín hiệu an toàn. Theo AP, Saudi Arabia cho biết không có thương vong hay thiệt hại nào được xác nhận tại thủ đô sau khi hỏa tiễn bị đánh chặn. Tuy nhiên, những hình ảnh về khói và lửa gần khu vực phi trường khiến vụ việc trở nên đặc biệt đáng chú ý.
Điểm đáng lo ngại nằm ở chỗ Riyadh không phải là một khu vực biên giới xa xôi mà là trung tâm chính trị, kinh tế và tài chánh của Saudi Arabia. Phi trường King Khalid cũng là một đầu mối hàng không quan trọng. Reuters cho biết những cảnh báo an ninh và vụ tấn công đã tác động tới hoạt động hàng không, trong khi dữ liệu theo dõi chuyến bay ghi nhận tình trạng gián đoạn đáng kể tại phi trường. Hoa Kỳ sau đó đưa ra cảnh báo an ninh mới đối với công dân của mình tại Trung Đông, yêu cầu tăng cường cảnh giác và khuyến cáo những người đang ở ngoài khu vực nên cân nhắc nghiêm túc việc đi lại tới hoặc quá cảnh qua Trung Đông.
Thị trường tài chánh vùng Vịnh cũng lập tức phản ứng. Reuters đưa tin chỉ số Tadawul All Share của Saudi Arabia giảm 0,5% trong ngày 20/9. Cổ phiếu Saudi Aramco giảm khoảng 0,6%, trong khi Saudi National Bank giảm 0,5%. Một số thị trường khác trong vùng cũng đi xuống, trong đó chỉ số chứng khoán Qatar giảm khoảng 0,9%. Những biến động này phản ảnh mối quan tâm của giới đầu tư trước nguy cơ xung đột lan rộng tới hạ tầng dầu khí và những tuyến vận tải chiến lược.
Đáng chú ý hơn, vụ Riyadh xảy ra sau nhiều ngày Saudi Arabia liên tục phải đối phó với những cuộc tấn công bằng UAV và hỏa tiễn. Ngày 15/9, chánh quyền Saudi Arabia từng phát cảnh báo an ninh tại nhiều khu vực, trong đó có Mecca, Jeddah và Yanbu, sau một tuần các lực lượng thân Iran gia tăng hoạt động chống lại Saudi Arabia. Reuters cho biết những cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến rộng lớn hơn tại Trung Đông đang kéo Saudi Arabia ngày càng sâu vào vòng xoáy xung đột.
Ngày 17/9, một diễn biến khác cho thấy tình hình Yemen cũng đang thay đổi nhanh chóng. Reuters dẫn các nguồn tin cho biết những viên chức Hoa Kỳ đã gặp đại diện Houthi tại Oman trong một cuộc tiếp xúc bí mật do phía Oman hỗ trợ. Những người tham dự phía Houthi được cho là gồm Mohammad Abdulsalam và Abdelmalik al-Ajri. Theo các nguồn tin, Houthi nói với phía Hoa Kỳ rằng họ không có ý định tấn công tàu chiến hoặc tàu thương mại của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cuộc tiếp xúc ngoại giao này diễn ra trong lúc Houthi đồng thời mở rộng hoạt động quân sự trên bờ Biển Đỏ, cho thấy đường dây thương thuyết và chiến sự vẫn đang tồn tại song song.
Một yếu tố đặc biệt quan trọng là dầu hỏa. Yanbu là một trung tâm xuất cảng dầu quan trọng của Saudi Arabia và là nơi kết thúc tuyến ống dẫn dầu East-West, cho phép Saudi Arabia vận chuyển dầu từ những khu vực sản xuất ở phía đông tới Biển Đỏ mà không hoàn toàn lệ thuộc vào tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz. Vì vậy, nếu các cuộc tấn công tiếp tục nhắm vào những cơ sở năng lượng này, ảnh hưởng không chỉ giới hạn trong phạm vi Saudi Arabia mà còn có thể lan sang giá dầu, phí tổn vận tải và tâm lý của thị trường toàn cầu. Reuters trong những ngày qua đã ghi nhận những lo ngại ngày càng lớn về nguồn cung năng lượng khi chiến sự đồng thời gây sức ép lên những tuyến vận tải tại Trung Đông.
Về mặt quân sự, nguy cơ hiện nay không chỉ nằm ở những hỏa tiễn nhắm vào Riyadh. Theo AP, giao tranh giữa Houthi và lực lượng được Saudi Arabia hậu thuẫn bên trong Yemen cũng đang gia tăng mạnh. Houthi được cho là đã tiến xuống khu vực duyên hải Biển Đỏ, chiếm thành phố cảng Mokha cùng một số đảo gần eo biển Bab el-Mandeb. Điều này đáng chú ý vì Bab el-Mandeb là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nối Biển Đỏ với vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Nếu chiến sự lan rộng tại khu vực này, tàu buôn quốc tế có thể phải đối mặt với nguy cơ cao hơn hoặc buộc phải thay đổi hải trình.
Trong khi đó, phản ứng của các quốc gia trong khu vực cũng đang trở nên đáng chú ý. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan ngày 19/9 tuyên bố Ankara sẵn sàng đáp ứng những nhu cầu quân sự của Saudi Arabia trong khuôn khổ một thỏa thuận phòng thủ ba bên mới với Pakistan. Reuters cho biết thỏa thuận này quy định cuộc tấn công vào một thành viên có thể được xem là cuộc tấn công vào cả khối. Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ cũng nhấn mạnh rằng thỏa thuận không nhằm thay thế những liên minh hiện hữu.
Trong bối cảnh đó, Saudi Arabia được cho là đang tìm kiếm thêm sự hỗ trợ về phòng không. AP dẫn những nguồn tin trong khu vực cho biết Riyadh đã đề nghị Pháp, Anh, Pakistan và Ai Cập hỗ trợ năng lực đánh chặn hỏa tiễn, trong lúc nguồn dự trữ hỏa tiễn phòng không được cho là đang chịu áp lực. Đây là vấn đề quan trọng bởi những hệ thống phòng thủ hiện đại phải đồng thời đối phó với nhiều loại mục tiêu, từ UAV giá rẻ cho tới hỏa tiễn đạn đạo có tốc độ cao.
Điều đáng chú ý nhất lúc này là cuộc xung đột Trung Đông đang có dấu hiệu mở thêm nhiều mặt trận. Từ Iran, Yemen, Saudi Arabia cho tới những tuyến hàng hải tại Biển Đỏ và Bab el-Mandeb, các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng và hạ tầng dân sự đang khiến chiến sự có khả năng tác động trực tiếp tới nền kinh tế toàn cầu. Vụ Riyadh ngày 19/9 chưa gây ra thương vong lớn được xác nhận, nhưng việc hỏa tiễn bay tới thủ đô Saudi Arabia và Houthi tuyên bố nhắm vào những mục tiêu nhạy cảm cho thấy khoảng cách giữa chiến trường Yemen và trung tâm quyền lực của Saudi Arabia đang ngày càng thu hẹp.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
