Calitoday (20/9/2026): Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ gặp nhau vào Thứ Tư 23/9 sắp tới và đề tài thảo luận chính sẽ là Trí Tuệ Nhân Tạo AI.
Những cảnh báo mang tính tận thế về mối nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo không được kiểm soát đang tạo thêm tính cấp bách cho các cuộc đàm phán giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến diễn ra vào tuần tới.
Trump đã bác bỏ mối đe dọa hiện hữu của AI là một “trò lừa bịp” — một quan điểm mà các nhà phân tích cho rằng phù hợp với quan điểm chung của Trung Quốc. Cuộc cạnh tranh gay gắt để giành vị trí hàng đầu và sự ngờ vực lẫn nhau cho đến nay đã trì hoãn bất kỳ cuộc đối thoại nào giữa Mỹ và Trung Quốc về các biện pháp bảo vệ và quy định đối với AI.
Nhưng những cảnh báo gần đây từ ngành công nghệ Mỹ và lời kêu gọi làm chậm lại quá trình đổi mới đã đưa nhu cầu hợp tác Mỹ-Trung lên hàng đầu trong chương trình nghị sự giữa Trump và Tập Cận Bình khi hai người gặp nhau tại Washington, D.C., vào ngày 24 tháng 9.
Hôm thứ Sáu 18/9, Trump nói với các phóng viên rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là một trong nhiều vấn đề được thảo luận trong tuần tới. Và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói với Axios hôm thứ Tư rằng ông sẵn sàng thảo luận về “những rủi ro chung” liên quan đến AI trong các cuộc đàm phán với Bắc Kinh.
Cũng có những người ủng hộ mạnh mẽ việc thận trọng với AI ở Trung Quốc — mặc dù vì những lý do khác nhau.
Người đứng đầu cơ quan tình báo Trung Quốc đã cảnh báo trong một bài báo được công bố tuần trước rằng AI có thể gây ra mối đe dọa trực tiếp đến quyền lực của Đảng Cộng sản Trung Quốc, một lời kêu gọi hành động thẳng thắn và công khai bất thường trong một môi trường chính trị và truyền thông được kiểm soát chặt chẽ.
“Chúng ta đang ở thời điểm mà cả Hoa Kỳ và Trung Quốc dường như đều đồng ý về một số rủi ro do AI gây ra, đặc biệt là xung quanh các vấn đề về năng lực mạng và mất kiểm soát,” Alison Szalwinski, phó chủ tịch cấp cao tại công ty tư vấn chiến lược và vốn The Asia Group, cho biết.
“Thách thức nằm ở chỗ có những bất đồng đáng kể về cách quản lý những rủi ro đó, và liệu việc quản trị AI có thể tách rời khỏi cuộc cạnh tranh chiến lược rộng lớn hơn giữa Mỹ và Trung Quốc hay không.”
Kỳ vọng về việc ông Trump và ông Tập công bố bất kỳ bước đột phá nào về các vấn đề hàng đầu trong quan hệ song phương: thương mại, Đài Loan và chuyển giao công nghệ là rất thấp. Hội nghị thượng đỉnh được mong đợi giữa hai người tại Bắc Kinh hồi tháng 5 phần lớn được đánh giá là nặng về hình thức mà thiếu nội dung thực chất.
Thậm chí khả năng có một bước đột phá lớn về an ninh hoặc các biện pháp bảo vệ AI lần này còn thấp hơn nữa. Điều mà các nhà phân tích mong chờ nhất là liệu Washington và Bắc Kinh có thể thiết lập một khuôn khổ đối thoại về AI hay không.
“Ở thời điểm này, mục tiêu trước mắt không phải là đàm phán một thỏa thuận lớn về AI, chúng ta vẫn chưa đạt đến giai đoạn đó, mà là thiết lập một kênh bền vững để thảo luận về rủi ro AI tiên tiến,” Szalwinski nói.
Một trong những mối lo ngại chính của Mỹ là sự phát triển AI trong các phòng thí nghiệm tiên tiến, nơi tiềm ẩn rủi ro lớn nhất về việc AI vượt khỏi tầm kiểm soát của con người và thực hiện các hành động thảm khốc liên quan đến việc triển khai vũ khí và làm tê liệt cơ sở hạ tầng, cùng với các mối đe dọa tiềm tàng khác.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 8 tháng 9, một nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo đã cảnh báo rằng các nhà phát triển AI tin rằng công nghệ này có thể tiêu diệt loài người vào cuối thập kỷ này. Vài ngày sau, Dario Amodei, giám đốc điều hành của Anthropic, đã kêu gọi các lãnh đạo của những công ty lớn này cam kết làm chậm quá trình phát triển để các quy định an toàn có thể theo kịp.
Nhưng Amodei cũng cảnh báo rằng Mỹ phải duy trì lợi thế so với sự phát triển AI của Trung Quốc, gọi đó là yêu cầu bắt buộc đối với an ninh quốc gia và chỉ trích mạnh mẽ việc các công ty Trung Quốc “chắt lọc” – sử dụng các mô hình AI của Mỹ để đẩy nhanh quá trình phát triển công nghệ của riêng họ.
Bắc Kinh đã phản đối việc bị coi là mối đe dọa.
“Việc gieo rắc nỗi sợ hãi, đối đầu và cạnh tranh khốc liệt sẽ chỉ cản trở những nỗ lực hướng tới quản trị AI toàn cầu lành mạnh, điều này không phục vụ lợi ích của bất kỳ ai,” Guo Jiakun, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết khi trả lời các câu hỏi về tuyên ngôn của Amodei.
Guo nói thêm rằng “Tất cả các bên nên cùng nhau thúc đẩy sự phát triển cởi mở và toàn diện của AI vì lợi ích chung và vì tất cả mọi người.”
Quan điểm đó có lẽ phù hợp hơn với Trump, theo Kyle Chan, một chuyên gia tại Trung tâm John L. Thornton về Trung Quốc thuộc Viện Brookings.
“Tôi không nghĩ rằng Trump đang cảm thấy bất kỳ áp lực nào về vấn đề rủi ro hiện hữu của trí tuệ nhân tạo. Ông ấy gọi đó là một trò lừa bịp nhiều lần. Điều đó khiến tôi nhớ đến cách ông ấy đối xử với biến đổi khí hậu,” Chan nói.
“Tôi nghĩ mối quan tâm chính của ông ấy là duy trì sự bùng nổ của AI, duy trì sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán, duy trì sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu.”
Nhưng sự thận trọng của Bessent về AI và tầm ảnh hưởng của ông trong chính quyền có thể thúc đẩy các cuộc đàm phán với Trung Quốc. Một câu hỏi quan trọng là ông Tập Cận Bình sẽ chỉ định ai làm đối tác của Bessent và điều đó sẽ báo hiệu điều gì.
Các ứng cử viên bao gồm Ding Xuexiang, ông trùm công nghệ của Trung Quốc; người đứng đầu Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc (NDRC), những người chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý nền kinh tế trong nước của Trung Quốc; hoặc các quan chức cấp cao của Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAIC).
“Tùy thuộc vào việc ai trong hai người đó sẽ được cử là người đại diện…”
Điểm kỳ dị AI là gì? Một số chuyên gia cho rằng nó đang đến gần hơn bao giờ hết
Người sáng lập tổ chức phi lợi nhuận về an toàn AI cho rằng cần có luật mới để ngăn chặn những tác hại trong tương lai đối với con người.
Nhà tương lai học về trí tuệ nhân tạo Ray Kurzweil dự đoán AI sẽ đạt đến trí thông minh ngang tầm con người vào năm 2029.
Từ đó, nó có thể bắt đầu tự phát triển nhanh chóng vượt ra ngoài tầm kiểm soát của con người.
Khoảnh khắc này đã được dự đoán trước đây. Nó được gọi là “điểm kỳ dị”, và liệu nó có xảy ra hay không, hay đúng hơn là khi nào nó sẽ xảy ra, đang được các chuyên gia công nghệ tranh luận. Một số người, như CEO của OpenAI, Sam Altman, tuyên bố rằng một “điểm kỳ dị nhẹ nhàng” đã và đang xảy ra. Nhưng nó là gì, và nó sẽ trông như thế nào?
Điểm kỳ dị là gì? “Điểm kỳ dị” mô tả một tương lai giả định trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) trở nên tiên tiến đến mức vượt qua trí thông minh và khả năng kiểm soát của con người, tự phát triển nhanh chóng theo những cách khó lường.
Điều đó khiến việc định nghĩa nó trở nên khó khăn. Điểm kỳ dị sẽ trông như thế nào tùy thuộc vào người bạn hỏi.
Khi nào điểm kỳ dị sẽ xảy ra? Đối với Altman, thời điểm đó đã bắt đầu, điều này có thể được chứng minh bằng những tiết lộ của OpenAI rằng một số mô hình của họ đã trở nên mất kiểm soát và vượt ra khỏi những ràng buộc công nghệ do con người tạo ra trong nhiều trường hợp, thậm chí còn cố gắng tấn công các công ty khác, bao gồm cả công ty khởi nghiệp AI Hugging Face.
Đối với một số người, thời điểm đó về cơ bản tương đương với một kịch bản ngày tận thế đối với nhân loại, hoặc ít nhất là đối với vị thế của chúng ta với tư cách là những sinh vật thông minh nhất trong vũ trụ đã biết.
Năm 1965, nhà toán học người Anh I. J. Good đã suy đoán rằng trí thông minh siêu phàm có thể kích hoạt một “vụ nổ trí tuệ”, có khả năng tạo ra những phiên bản thông minh hơn nữa của chính nó, nhanh chóng khiến con người trở nên kém cỏi về mặt trí tuệ và không còn phù hợp.
Ngay cả khi con người sống sót qua giai đoạn chuyển đổi và tiếp tục tồn tại như những sinh vật kém thông minh hơn trong khi trí tuệ nhân tạo phát triển vượt xa khả năng hiểu biết của chúng ta, nhà toán học Vernor Vinge đã gọi thời điểm đó là “sự kết thúc của kỷ nguyên loài người”.
Tầm nhìn lạc quan hơn của Kurzweil về điểm kỳ dị bao gồm cả nhân loại. Ông dự đoán sự tích hợp hoàn toàn giữa con người và trí tuệ nhân tạo vào năm 2045, dẫn đến những đổi mới như tuổi thọ dài hơn và trí tuệ siêu việt được mở rộng.
Khanna kêu gọi thành lập cơ quan chính phủ giám sát AI “giống như FDA”
Dân biểu Ro Khanna (Đảng Dân chủ – California) hôm Chủ nhật cho biết chính phủ liên bang nên thành lập một cơ quan quản lý để giám sát sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, tương tự như Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA).
“Chúng ta cần thành lập một cơ quan về AI giống như FDA,” Khanna nói với người dẫn chương trình Margaret Brennan trên chương trình “Face the Nation” của CBS News.
“Ý tôi là, tôi không biết tầm nhìn của Tổng thống Trump là gì, tôi không biết liệu ông ấy có sử dụng AI với mục đích tấn công hay không, điều đó sẽ khiến tôi rất băn khoăn,” ông nói thêm.
Dân biểu Khanna đã trích dẫn lời của nhà khoa học đoạt giải Nobel Geoffrey Hinton, người được mệnh danh là “Cha đẻ của trí tuệ nhân tạo”, để nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo cần được quản lý “giống như cách chúng ta quản lý năng lượng hạt nhân, điện lực, hàng không; cần có các chuyên gia kỹ thuật độc lập đảm bảo trí tuệ nhân tạo an toàn”.
“Một trong những điều thực sự làm tôi khó chịu là khi các CEO công nghệ nói rằng, ‘Ồ, điều này quá phức tạp. Người ở Washington không hiểu điều này.’ Thôi nào. Chúng ta đã quản lý những thứ rất phức tạp. Chúng ta biết rằng chúng ta có thể bổ nhiệm những người thông minh độc lập từ các trường đại học. Điều này không phức tạp.”
Brennan đáp lại rằng Quốc hội “chưa quản lý nhiều thứ hoặc đưa ra nhiều luật lệ gần đây”.
Brennan chỉ ra rằng Khanna đã gửi thư cho các công ty trí tuệ nhân tạo như DeepSeek và Alibaba để họ noi theo sự dẫn dắt của Mỹ trong việc làm chậm sự phát triển của công nghệ này cho đến khi có các biện pháp bảo vệ.
“Giành chiến thắng trong cuộc chiến trí tuệ nhân tạo cũng giống như giành chiến thắng trong một cuộc chiến hạt nhân”, Khanna đáp lại. “Điều đó sẽ gây thảm họa cho nền văn minh. Và điều chúng tôi yêu cầu là họ đồng ý với một số điều khoản cơ bản. Hãy nhìn xem, có hai mối nguy hiểm đối với trí tuệ nhân tạo — hoặc là mất kiểm soát hoặc là lạm dụng. Và các công ty Trung Quốc đã không có bất kỳ hành động nào đối với cả hai mối nguy hiểm đó.”
Dân biểu đảng Dân chủ California nhấn mạnh rằng cần phải có một “thỏa thuận quốc tế” với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “để có các tiêu chuẩn cơ bản, bao gồm cả việc giám sát quốc tế” và kiểm tra thông qua các trung tâm dữ liệu.
Ông Tập dự kiến sẽ gặp Tổng thống Trump tại Căn cứ Liên hợp Andrews trong một chuyến thăm cấp nhà nước vào thứ Tư 23/9 sắp tới.
“Rõ ràng là bạn không thể chỉ tin tưởng người Trung Quốc, nhưng giống như bất kỳ thỏa thuận nào, giống như một thỏa thuận kiểm soát vũ khí, như cố Tổng thống Reagan đã nói, bạn cần phải tin tưởng và xác minh, và thế giới đã từng làm điều này trước đây,” Khanna nói thêm.
Các nhà lập pháp lưỡng đảng đã lên tiếng cảnh báo về việc hạn chế trí tuệ nhân tạo sau khi một cựu nhà nghiên cứu của Anthropic cho rằng công nghệ này có thể trở thành mối đe dọa hiện hữu đối với cuộc sống con người.
Ông Trump bác bỏ điều này là một trò lừa bịp nhưng nói rằng ông sẽ thành lập một “Lực lượng Trí tuệ Nhân tạo”, tương tự như Lực lượng Không gian, và một “ông trùm Trí tuệ Nhân tạo” mà “chỉ những người có chỉ số IQ cao mới cần ứng tuyển!”, mà không cung cấp thêm chi tiết.
Những người chỉ trích khác cho rằng tổng thống Trump không làm đủ để giải quyết vấn đề trí tuệ nhân tạo. Cựu Tổng thống Obama cho biết đề xuất từ một cố vấn Tòa Bạch Ốc rằng thị trường sẽ “tự giải quyết” vấn đề trí tuệ nhân tạo đi ngược lại các quy định hiện hành đối với các hãng hàng không, công ty dược phẩm và công ty thực phẩm.
Ông Obama nói thêm rằng việc “tự nguyện kiềm chế ngành công nghiệp” để làm chậm sự phát triển của trí tuệ nhân tạo cho đến khi Tòa Bạch Ốc và Quốc hội có thể đưa ra giải pháp là “điều tốt nhất chúng ta có thể làm hiện nay”.
Dân biểu Cộng hòa Florida gọi tổng thống lâm thời Venezuela là “ác quỷ cần thiết”
Dân biểu Maria Elvira Salazar (Đảng Cộng hòa – Florida) hôm Chủ nhật đã gọi tổng thống lâm thời của Venezuela, Delcy Rodríguez, là “ác quỷ cần thiết” cho đến khi quốc gia Mỹ Latinh này có thể tổ chức các cuộc bầu cử tự do và công bằng.
Bà Salazar bảo vệ quyết định của Trump gặp gỡ Rodríguez tại thành phố New York, trong khi Trump đang tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thường niên. Bà nói với Margaret Brennan của CBS News trên chương trình “Face the Nation” rằng ông Trump đã tạo ra một “kế hoạch mới” về “cách đối phó với các nhà độc tài”.
“Giống như Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio đã nói gần đây, rằng đã có xu hướng phục hồi và sau đó là quá trình chuyển đổi,” bà Salazar nói. “Tôi biết rằng Hoa Kỳ đang nỗ lực mang lại tự do và dân chủ cho các nước láng giềng và quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra. Vì vậy, Delcy chỉ là một điều ác cần thiết, tạm thời, để ổn định tình hình.”
Bà nói thêm rằng Trump đã “giải phóng” người dân Venezuela “khỏi chủ nghĩa xã hội, khỏi thảm họa, khỏi sự khốn khổ.”
“Giờ đây, tôi chắc chắn rằng, chẳng bao lâu nữa, chúng ta sẽ có thể tổ chức các cuộc bầu cử mới và công bằng,” nữ Dân biểu đảng Cộng hòa bang Florida tiếp tục. “Những quan sát viên quốc tế này – và một lần nữa, chúng ta sẽ hoàn thành nhiệm vụ của mình, mang lại dân chủ và tự do cho Tây bán cầu.”
Bà Rodríguez, trước đây là phó tổng thống Venezuela, được bổ nhiệm vào vị trí lâm thời sau cuộc đột kích bất ngờ của quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro vào tháng Giêng để đối mặt với cáo buộc buôn bán ma túy tại Mỹ.
Bà đã lên án Trump và Mỹ về việc bắt giữ Maduro nhưng đã ca ngợi mối quan hệ đã phát triển về việc xuất khẩu dầu từ đất nước giàu dầu mỏ của bà, được quy định trong một thỏa thuận lớn gần đây.
Trump đã ca ngợi bà Rodríguez là người muốn “làm cho Venezuela vĩ đại trở lại.” Vào tháng Tư, chính quyền đã dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với bà, loại bỏ bà Rodríguez khỏi Danh sách các cá nhân bị chỉ định đặc biệt của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC). Bà bị đưa vào danh sách này năm 2018 vì bị cáo buộc làm suy yếu nền dân chủ của Venezuela.
Bà Salazar đã từng chỉ trích bà Rodríguez trước đây, nhưng gần đây bà lên tiếng phản đối việc chính phủ liên bang bắt giữ nhà báo Venezuela lưu vong Luis Galeano ở Miami. Chính phủ Venezuela đã tước quốc tịch của Galeano vì những lời chỉ trích của ông đối với chế độ, và đơn xin tị nạn chính trị của ông đã bị trì hoãn suốt bảy năm.
Bà kêu gọi chính quyền rằng Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) “thực thi pháp luật và trục xuất những cá nhân nguy hiểm, nhưng đừng đối xử với những người lưu vong chính trị như tội phạm”.
Bà Salazar đang tranh cử với ứng cử viên đảng Dân chủ Eliott Rodriguez tại khu vực bầu cử Quốc hội thứ 27 của tiểu bang, nơi bà được bầu lần đầu tiên vào năm 2020. Khu vực này bao gồm một phần của Miami và là nơi có tỷ lệ người nước ngoài sinh sống cao nhất trong số các khu vực bầu cử Hạ viện.
Hassett nói về cuộc chiến với Iran: ‘Tổng thống buộc phải hành động’
Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett hôm Chủ nhật 20/9 đã bảo vệ cách xử lý cuộc chiến với Iran của Tổng thống Trump và nói rằng tổng thống “buộc phải hành động”, ám chỉ rằng nếu không thì hậu quả có thể rất thảm khốc.
“Toàn bộ sự việc bắt đầu vì người Iran nói với chúng tôi rằng họ không cần phải nói chuyện với chúng tôi nữa, bởi vì họ chỉ còn hai tuần nữa là có vũ khí hạt nhân”, Hassett nói với Peter Doocy của Fox News trên chương trình “The Sunday Briefing”. “Và bạn thấy rằng họ đang bắn phá tàu thuyền một cách điên cuồng ở eo biển và mọi thứ nên tổng thống buộc phải hành động.”
Hassett nói thêm rằng nếu “bạn nghĩ về những gì sẽ xảy ra nếu ông ấy không hành động, thì điều đó sẽ thực sự rất tồi tệ đối với nền kinh tế toàn cầu, đối với nền văn minh nhân loại.”
Giám đốc cho biết Hải quân Hoa Kỳ đang vận chuyển tới 1 tỷ thùng dầu qua eo biển Hormuz, một tuyến đường quan trọng cho hàng hóa xuất khẩu như dầu thô. Ông cho rằng điều này đang giữ giá dầu “ở mức thấp nhất có thể, trong bối cảnh gián đoạn hiện nay”.
“Khi điều này bắt đầu, mọi người nói rằng, ‘Chúng ta sẽ có dầu với giá 150 đô la, 200 đô la’, nhưng chúng ta đã không có được điều đó vì Tổng thống Trump đã tổ chức mọi người để vận chuyển dầu thân thiện ra khỏi eo biển”, Hassett tiếp tục. “Trong khi đó, Iran không nhận được bất kỳ lượng dầu nào từ eo biển, và họ đang cạn kiệt tiền, họ đang phải đối mặt với siêu lạm phát và nền kinh tế của họ đang hoàn toàn suy yếu.”
Theo Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (Centcom) của Hoa Kỳ, hôm thứ Bảy 19/9, lực lượng Hoa Kỳ đã hỗ trợ vận chuyển hơn 1 tỷ thùng dầu thô qua eo biển “trong vài tháng qua”.
Eo biển này, nơi vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ tiêu thụ hàng ngày của thế giới trong điều kiện bình thường, đã bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc xung đột với Iran vào 28/2.
Giá xăng đã tăng kể từ đó, với mức trung bình toàn quốc tại Mỹ đạt 4,48 đô la vào thứ Bảy, tăng 17 cent so với tuần trước, theo AAA. Giá dầu diesel trung bình đạt 6,50 đô la, cũng vào thứ Bảy.
Tổng thống Trump và chính quyền của ông đã hạ thấp tác động của cuộc xung đột đối với giá xăng. Tổng thống nói hôm thứ Tư tại một cuộc mít tinh tranh cử ở Bắc Carolina rằng chi phí xăng tăng cao là “một cái giá rất rẻ phải trả cho những gì chúng ta đã làm. Hãy nhớ điều đó.” Ông Trump cũng tìm cách đổ lỗi cho các cơ sở năng lượng bị tấn công trong cuộc chiến Nga-Ukraine.
Nhưng chi phí xăng và dầu diesel cao đang trở thành vấn đề kinh tế nan giải mới nhất đối với đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 11/2026. Họ đã phải vật lộn để giải quyết vấn đề giá xăng, nhưng dầu diesel có thể khó khăn hơn, vì chi phí tăng cao ảnh hưởng đến các thành viên chủ chốt trong cơ sở cử tri của đảng Cộng hòa như cử tri nông thôn.
Đảng này đã khuyến khích các đương nhiệm và ứng cử viên thảo luận về việc thông qua Đạo luật “Một Dự luật Tuyệt vời”, còn được gọi là Đạo luật Giảm thuế cho Gia đình Lao động, cũng như các nỗ lực nhằm giảm giá thuốc kê đơn.
Tổng thống Trump và Thị trưởng Mamdani sẽ gặp nhau tại New York vào thứ Hai 21/9
Tổng thống Trump và Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani (Đảng Dân chủ) dự kiến sẽ gặp nhau vào thứ Hai ngày mai tại nhà riêng của thị trưởng, Gracie Mansion, ở thành phố New York, một quan chức Tòa Bạch Ốc và văn phòng báo chí của thị trưởng cho biết hôm Chủ nhật.
Trong một tuyên bố gửi qua email, văn phòng báo chí của Mamdani cho biết rằng “cuộc gặp sẽ tập trung vào các vấn đề ảnh hưởng đến thành phố New York và người dân New York.”
Mamdani và Trump, dù ở hai phía đối lập của phổ chính trị, nhưng lại có mối quan hệ khá thân thiện.
Đầu năm nay, Mamdani đã ca ngợi cuộc gặp “hiệu quả” với tổng thống tại Tòa Bạch Ốc, trong đó thị trưởng cho biết họ đã thảo luận về khả năng xây dựng thêm nhà ở tại quê hương của hai chính trị gia.
Ông Trump cũng đã ca ngợi thị trưởng đắc cử khi đó sau một cuộc gặp khác vào tháng 11 năm ngoái tại Tòa Bạch Ốc. Trước đó, tổng thống đã chỉ trích nhà xã hội chủ nghĩa dân chủ, người đã tiến hành một chiến dịch tranh cử chống lại cựu Thống đốc New York Andrew Cuomo, và gọi Mamdani là một “người cộng sản”.
“Tôi nghĩ các bạn sẽ có, hy vọng là vậy, một thị trưởng thực sự tuyệt vời. Ông ấy càng làm tốt, tôi càng vui”, ông Trump nói vào thời điểm đó trong Phòng Bầu dục, với Mamdani ngay bên cạnh ông.
“Không có sự khác biệt về đảng phái, không có sự khác biệt về bất cứ điều gì. Và chúng ta sẽ giúp ông ấy biến giấc mơ của mọi người thành hiện thực. Có một New York mạnh mẽ và rất an toàn.”
Sau chiến thắng của Mamdani năm ngoái, các nhà xã hội chủ nghĩa dân chủ và các ứng cử viên cánh tả đã giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ trên khắp đất nước. Thị trưởng thành phố New York cũng nhanh chóng trở thành một trong những đảng viên Dân chủ nổi bật nhất trong nước và là mục tiêu của cánh hữu.
Giá dầu diesel tăng vọt gây ra vấn đề kinh tế mới nhất cho đảng Cộng hòa
Giá dầu diesel tăng cao đang trở thành vấn đề đặc biệt nan giải đối với đảng Cộng hòa khi chi phí năng lượng tăng vọt làm ảnh hưởng xấu đến tâm lý kinh tế chỉ còn 45 ngày nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sắp tới.
Giá trung bình toàn quốc của dầu diesel đã tăng 42 cent trong tuần qua, phần lớn là do cuộc chiến đang diễn ra của Mỹ ở Iran, mặc dù Tổng thống Trump đã tìm cách đổ lỗi cho các cơ sở năng lượng bị tấn công trong cuộc chiến Nga-Ukraine.
Giá trung bình 6,27 đô la cho một gallon dầu diesel vào thứ Ba là mức cao nhất từ trước đến nay, và không có dấu hiệu giảm bớt khi mùa sưởi ấm mùa đông đến gần.
Trong khi đảng Cộng hòa đang chật vật giải quyết vấn đề giá xăng tăng cao trên diện rộng, thì giá dầu diesel lại có tác động đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cử tri nông thôn và các bộ phận quan trọng khác trong cơ sở cử tri của đảng Cộng hòa.
Ông Trump đang hạ thấp những lo ngại ngày càng tăng về chi phí năng lượng leo thang khi ngày bầu cử đến gần, nói với cử tri ở bang chiến trường Bắc Carolina rằng giá xăng tăng cao là “cái giá rất rẻ phải trả” cho cuộc chiến với Iran.
“Nhưng giá xăng sẽ giảm mạnh thôi,” tổng thống nói hôm thứ Tư. “Nó sẽ giống như tên lửa quay ngược vậy.”
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng họ không dự đoán giá sẽ giảm trong những tuần tới.
“Tôi nghĩ giá sẽ vẫn ở mức trên 6 đô la, và 7 đô la cũng không phải là điều không thể xảy ra,” Tom Kloza, nhà phân tích dầu mỏ chính tại Gulf Oil, nói về giá dầu diesel. “Tôi nghĩ giá xăng sẽ vẫn ở mức trên bốn đô la.”
Dầu diesel là nguồn nhiên liệu chính cho giao thông công cộng và ngành vận tải đường bộ. Nhiên liệu này cũng được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực nông nghiệp, ảnh hưởng đến các vùng nông thôn của đất nước.
Kloza lưu ý rằng những kịch bản cụ thể, chẳng hạn như một cơn bão ở Vịnh Mexico, có thể khiến giá dầu diesel và dầu sưởi tăng cao hơn nữa.
“Tổng thống cũng không thể làm gì nhiều về điều này,” ông nói. “Tôi ngạc nhiên là ông ấy vẫn chưa sử dụng mối đe dọa về việc hạn chế xuất khẩu hoặc… thuế lợi nhuận bất ngờ để xua đuổi một số dòng tiền nóng ra khỏi xăng và dầu diesel, nhưng họ vẫn chưa làm điều đó.”
Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune (R-S.D.) cho biết đầu tuần này rằng ông “sẵn sàng xem xét” lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu diesel nếu điều đó “có thể giảm bớt áp lực lên giá cả.”
Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum nói với các phóng viên tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Houston tuần này rằng lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu hoặc dầu của Mỹ có thể sẽ không làm giảm giá.
“Chúng tôi sẽ xem xét lệnh cấm xuất khẩu nếu chúng tôi nghĩ rằng điều đó thực sự có thể làm giảm giá, nhưng đó không phải là trường hợp,” bộ trưởng nói.
Việc giá dầu diesel tăng cao là tin tức kinh tế tiêu cực mới nhất mà đảng Cộng hòa và chính quyền Trump phải đối mặt trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Mặc dù ông Trump kêu gọi giảm lãi suất, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hôm thứ Tư đã thông báo tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, một động thái được xem là sự thừa nhận về tình trạng lạm phát tiếp tục gây khó khăn cho người dân Mỹ.
“Tôi không nghĩ rằng cuối cùng cử tri sẽ đưa ra quyết định dựa trên giá dầu diesel. Tôi nghĩ đó chỉ là một phần của bức tranh lớn hơn,” một chiến lược gia của đảng Cộng hòa nói với tờ The Hill.
Nhưng đảng Dân chủ đã sử dụng việc giá năng lượng tăng cao để công kích các đối thủ đảng Cộng hòa trong chiến dịch tranh cử.
“Người dân Michigan hiện đang phải trả tới 5 đô la một gallon cho xăng và 6,79 đô la một gallon cho dầu diesel — làm tăng giá thực phẩm và mọi thứ khác,” Abdul El-Sayed, ứng cử viên Thượng Nghị sĩ của đảng Dân chủ tại Michigan, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Năm. “Trong khi người dân Michigan phải chịu đựng sự tăng giá mạnh do cuộc chiến tranh bất hợp pháp của Donald Trump ở Iran gây ra, Mike Rogers lại đang kiếm lời từ những người ủng hộ dầu mỏ lớn của mình tại Trumpapalooza ở Dallas.”
Cựu dân biểu Mike Rogers (Đảng Cộng hòa, bang Michigan), ứng cử viên Thượng Nghị sĩ của bang Michigan thuộc đảng Cộng hòa, đã đưa ra phản hồi riêng của mình về giá xăng tăng cao hôm thứ Năm, kêu gọi đình chỉ thuế xăng của tiểu bang và liên bang.
“Các đảng viên Dân chủ ở Lansing đã nói rõ rằng họ muốn lấy thêm tiền từ túi của bạn và vào ngân sách chính phủ. Chỉ riêng năm ngoái, họ đã tăng thuế xăng của chúng ta từ 31 xu/gallon lên 51 xu/gallon. Điều đó là không thể chấp nhận được,” Rogers nói trong một tuyên bố.
Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự kiên nhẫn của cử tri đối với nền kinh tế, ngay cả trong số những người thuộc đảng Cộng hòa, đang cạn kiệt.
Một cuộc thăm dò của New York Times/Siena College được công bố đầu tuần này cho thấy chỉ có 29% người thuộc đảng Cộng hòa cho rằng nền kinh tế tốt hơn so với một năm trước, giảm từ 72% vào tháng Giêng.
“Đó chỉ là tiết kiệm vài xu/gallon. Không phải vài đô la/gallon, và đó là điều chúng ta đang phải đối mặt trong tâm trí mọi người hiện nay,” một chiến lược gia giấu tên của đảng Cộng hòa nói với tờ The Hill.
Các đồng minh của tổng thống Trump lập luận rằng những người ủng hộ ông hiểu lý do tại sao giá năng lượng cao, viện dẫn lý do chiến tranh.
“Tôi nghĩ tổng thống hiểu rằng người dân Mỹ đang phải chịu khó khăn về giá xăng,” một nhà hoạt động của đảng Cộng hòa nói. “Nhưng tôi cũng nghĩ rằng một phần lớn cử tri của chúng ta hiểu lý do tại sao ông ấy lại làm những gì ông ấy đang làm ở Iran.”
Ông Moore nói ông Trump dùng Hiến pháp như một “hộp góp ý” khi cấm các phóng viên của CNN, Politico và MS NOW đến Tòa Bạch Ốc
Thống đốc Maryland Wes Moore (Đảng Dân chủ) hôm Chủ nhật đã cáo buộc Tổng thống Trump sử dụng Hiến pháp như một “hộp góp ý” khi cấm các phóng viên của CNN, Politico và MS NOW đưa tin về Tòa Bạch Ốc.
Ông Moore nói trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình “State of the Union” với Dana Bash của CNN rằng ông Trump “dường như có vấn đề thực sự” với tự do ngôn luận, quyền bầu cử và quyền của các tiểu bang như được định nghĩa trong Hiến pháp.
“Và, một lần nữa, không chỉ được nêu rõ ràng, mà ngay từ khi thành lập quốc gia này, các vị Cha lập quốc đã nhận thấy tầm quan trọng của tự do báo chí, tự do ngôn luận và tự do hội họp đến mức họ đã đưa chúng vào Tu chính án thứ nhất, điều đầu tiên họ muốn thực hiện ở đất nước này,” Moore tiếp tục.
Dân biểu đảng Dân chủ bang Maryland nói thêm rằng Trump “tiếp tục sử dụng Hiến pháp như thể đó là một hộp góp ý chỉ vì ông ta không thích cách đưa tin.”
“Vì vậy, tôi chỉ hy vọng rằng chính quyền này sẽ dành một chút thời gian để đọc, thay vì chỉ nói suông,” ông nói.
Mike Waltz, Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc, đã bảo vệ quyết định của tổng thống Trump về việc cấm các phóng viên đưa tin trực tiếp trong chương trình phát sóng trước đó. Ông nói với Bash rằng tổng thống “hoàn toàn có quyền” cấm các phóng viên Tòa Bạch Ốc của ba hãng truyền thông đưa tin về ông trực tiếp.
“Tôi hy vọng giới truyền thông sẽ tự nhìn nhận lại bản thân và các hoạt động của mình, bởi vì họ tung tin ra rồi lại sửa chữa những điều nhỏ nhặt mà chẳng ai để ý, và điều đó cứ bám lấy mọi người như bom napalm,” Waltz nói, sau đó gây ra phản ứng trái chiều từ Bash.
Trump thông báo lệnh cấm thông qua Truth Social vào thứ Sáu 18/9, đăng tải rằng lệnh cấm có hiệu lực ngay lập tức “do họ liên tục ‘đưa tin’ TIN GIẢ!”. Sau đó, ông cảnh báo rằng các hãng truyền thông khác có thể bị cấm trong tương lai.
Các phóng viên của CNN, Politico và MS NOW đã bị từ chối vào khuôn viên Tòa Bạch Ốc hôm thứ Bảy 19/9. Cả ba hãng truyền thông đều lên án lệnh cấm, và MS NOW cho biết họ sẽ “thực hiện mọi biện pháp cần thiết” để bảo vệ quyền tự do ngôn luận của các phóng viên trong việc đưa tin về tổng thống.
Weijia Jiang, cựu chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc và phóng viên cấp cao của CBS News tại Tòa Bạch Ốc, nói với Bash rằng phản ứng của giới truyền thông đối với lệnh cấm “không phải là sự giận dỗi của ba hãng truyền thông vì các nhà báo đang khó chịu”.
“Đây là sự hạn chế thông tin mà chúng tôi đã nỗ lực không ngừng để thu thập và cung cấp cho công chúng,” bà nói. “Và một cuộc tấn công vào một tổ chức truyền thông cũng chính là một cuộc tấn công vào tất cả các tổ chức truyền thông, bởi vì chúng tôi có thể là mục tiêu tiếp theo. Các cơ quan truyền thông riêng lẻ không quan trọng bằng những gì tổng thống đang cố gắng thực hiện. Ông ấy đã nói rất rõ ràng về điều đó.”
Trump nói về Iran: ‘Câu hỏi của tôi là, liệu và khi nào tôi sẽ cho nổ tung toàn bộ quốc gia này?’
Tổng thống Trump hôm Chủ nhật đã suy đoán về tương lai của cuộc chiến với Iran, đặt câu hỏi “liệu và khi nào tôi sẽ cho nổ tung toàn bộ quốc gia này?”
Trey Yingst của Fox News đưa tin rằng Trump đang trong “giai đoạn quyết định” và “những điều rất lớn sẽ xảy ra trong tương lai không xa.”
“Tổng thống mô tả các lựa chọn hiện tại là ‘xóa sổ Iran, để họ suy tàn về kinh tế hoặc đạt được một thỏa thuận,’” Yingst nói. “Ông ấy nói thêm, ‘Câu hỏi của tôi là liệu và khi nào tôi sẽ cho nổ tung toàn bộ quốc gia này? Tốt hơn hết là họ nên cư xử cho phải phép.’”
Ông Trump nói hôm thứ Năm rằng ông đang cân nhắc quyết định “tiến vào và tiêu diệt chế độ Iran hay không,” ông nói với Axios, thêm rằng bất cứ điều gì “cũng có thể xảy ra với tôi.”
Những bình luận này được đưa ra sau khi có thông tin cho rằng ông Trump dự kiến sẽ gặp 6 nhà lãnh đạo vùng Vịnh Ba Tư bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc trong tuần này. Chính quyền Trump cũng sẽ cho phép một “phái đoàn nòng cốt” gồm các quan chức Iran — như Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi — tham dự phiên họp cấp cao tại Đại hội đồng LHQ.
Đây là lần lặp lại mới nhất của lời đe dọa của ông Trump về việc tàn phá Iran. Ông đã cảnh báo vào tháng Tư rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong” trừ khi “có lẽ điều gì đó tuyệt vời mang tính cách mạng có thể xảy ra.” Lời đe dọa này, kèm theo thời hạn, đã thúc đẩy các cuộc đàm phán với Iran và một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi.
Xung đột của Mỹ-Israel tấn công Iran đã khiến giá năng lượng trên toàn thế giới tăng vọt, đẩy giá xăng trung bình quốc gia lên 4,48 đô la vào Chủ nhật, theo AAA. Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển quan trọng cho xuất khẩu dầu mỏ, là nguyên nhân chính dẫn đến giá cả tăng cao trong gần bảy tháng qua.
Tuy nhiên, ông Trump thường xuyên hạ thấp tầm quan trọng của giá xăng cao sau khi từng ca ngợi mức giá thấp trước các cuộc tấn công ban đầu của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2.
“Đó là một cái giá rất rẻ phải trả cho những gì chúng ta đã làm. Hãy nhớ điều đó. Nó cao hơn một chút. Thành thật mà nói, ngay cả khi nó cao hơn nhiều,” ông Trump nói tại một cuộc mít tinh ủng hộ ứng cử viên Thượng Nghị sĩ đảng Cộng hòa Michael Whatley ở Gastonia, Bắc Carolina, hôm thứ Tư. “Nhưng điều đó sẽ sụp đổ. Nó sẽ giống như những con tàu tên lửa chạy ngược.”
Các nhà lập pháp đảng Cộng hòa đang phải phòng thủ về vấn đề này khi họ đối mặt với việc đảng Dân chủ coi chi phí sinh hoạt là vấn đề cốt lõi trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
“Khi tôi nói chuyện với người dân Alaska, họ nói, ‘Khoan đã, ông ấy nói chúng ta sẽ kết thúc cuộc chiến chỉ trong vài tuần,’” Thượng Nghị sĩ Lisa Murkowski (Đảng Cộng hòa – Alaska) cho biết tuần trước. “Và không những chúng ta vẫn đang ở đó, mà đây còn là điều tôi cảm nhận được trong cộng đồng của mình về cái giá phải trả của cuộc chiến. Tôi không hài lòng với tình hình hiện tại. Hoàn toàn không.”
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
