WASHINGTON (Calitoday News)– Hạ viện Hoa Kỳ một lần nữa bỏ phiếu yêu cầu Tổng thống Donald Trump chấm dứt việc sử dụng lực lượng quân sự Mỹ trong cuộc chiến với Iran nếu không được Quốc hội cho phép, đánh dấu lần thứ ba trong vòng vài tháng Hạ viện thông qua một nghị quyết nhằm hạn chế quyền chiến tranh của Tổng thống đối với Iran.
Nghị quyết được thông qua tối thứ Ba, 15 tháng 9, với tỷ số 220–204.
Điểm đáng chú ý lần này là bảy Dân biểu Cộng hòa đã bỏ phiếu cùng 213 Dân biểu Dân chủ để ủng hộ nghị quyết, cho thấy sự phản đối cuộc chiến đã xuất hiện trong một bộ phận lớn hơn của chính đảng Tổng thống so với các cuộc bỏ phiếu trước đó.
Theo kết quả chính thức của Văn phòng Thư ký Hạ viện, phía Cộng hòa có 7 phiếu thuận, 203 phiếu chống và 8 người không bỏ phiếu. Phía Dân chủ có 213 phiếu thuận, không có phiếu chống và một người không bỏ phiếu. Một Dân biểu độc lập bỏ phiếu chống.
Nghị quyết thực sự yêu cầu Trump làm gì?
Nghị quyết mang số hiệu H. Con. Res. 93 và dựa trên War Powers Resolution – Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh, đạo luật được Quốc hội ban hành năm 1973 nhằm xác định vai trò của Quốc hội và Tổng thống khi Hoa Kỳ đưa quân vào các cuộc xung đột.
Nội dung chính thức của H. Con. Res. 93 yêu cầu Tổng thống, theo Section 5(c) của War Powers Resolution, rút lực lượng vũ trang Hoa Kỳ khỏi các hoạt động thù địch với Iran.
Nói cách khác, Hạ viện đang khẳng định rằng việc tiếp tục chiến sự cần phải có sự cho phép của Quốc hội, thay vì Tổng thống tiếp tục sử dụng quân đội dựa trên thẩm quyền hành pháp hiện tại.
Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu không có nghĩa quân đội Mỹ lập tức ngừng chiến đấu tại Iran.
Nghị quyết còn phải vượt qua những trở ngại tại Thượng viện và trong tiến trình pháp lý-chính trị rộng hơn trước khi có thể thực sự ràng buộc Tổng thống.
Bảy Dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu cùng Dân chủ
Bảy Dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết gồm:
Tom Barrett – Michigan
Brian Fitzpatrick – Pennsylvania
Warren Davidson – Ohio
Thomas Massie – Kentucky
Nancy Mace – South Carolina
Mariannette Miller-Meeks – Iowa
Zach Nunn – Iowa
Trong số này, Barrett, Fitzpatrick, Davidson và Massie đã ủng hộ những nỗ lực trước đó nhằm hạn chế quyền chiến tranh của Tổng thống.
Ba người mới chuyển sang ủng hộ lần này là Nancy Mace, Mariannette Miller-Meeks và Zach Nunn.
Sau cuộc bỏ phiếu, Nunn nói rằng ông sẽ không ủng hộ một cuộc chiến không có điểm kết thúc và cho rằng khi cánh cửa đàm phán đã đóng lại, việc tiếp tục các hoạt động chiến đấu kéo dài cần phải có sự cho phép của Quốc hội.
Miller-Meeks cũng cho rằng chính quyền cần trình bày với Quốc hội và người dân Mỹ một kế hoạch về cách thức cuộc chiến sẽ kết thúc.
Vì sao đây lại là “lần thứ ba”?
Điểm này dễ gây nhầm lẫn.
Đây không phải lần thứ ba Hạ viện bỏ phiếu về Iran nói chung, mà là lần thứ ba Hạ viện thông qua một War Powers Resolution nhằm chấm dứt hoặc hạn chế việc Tổng thống tiếp tục tiến hành chiến sự với Iran kể từ khi cuộc chiến bắt đầu.
Hai nghị quyết tương tự đã được Hạ viện thông qua vào tháng 6 và tháng 7.
CBS cho biết nghị quyết tháng 7 vẫn chưa được Thượng viện hành động. Một nghị quyết khác được cả hai viện thông qua hồi tháng 6, nhưng Tòa Bạch Ốc đã tranh luận về hiệu lực của nghị quyết đó.
Vì vậy, cuộc bỏ phiếu 220–204 lần này tiếp tục cuộc tranh luận kéo dài nhiều tháng giữa Quốc hội và chính quyền Trump về một câu hỏi hiến pháp cơ bản:
Ai có quyền quyết định Hoa Kỳ tiếp tục một cuộc chiến – Tổng thống hay Quốc hội?
Cuộc chiến đã kéo dài gần bảy tháng
Cuộc xung đột bắt đầu ngày 28 tháng 2, 2026, khi Tổng thống Trump phát động các hoạt động quân sự chống Iran.
Đến giữa tháng 9, chiến sự đã kéo dài gần bảy tháng, với các đợt tấn công và phóng hỏa tiễn tiếp diễn không đều.
Theo AP, cuộc chiến đã trở thành một vấn đề chính trị lớn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, trong bối cảnh chi phí quân sự và những tác động kinh tế liên quan đến cuộc xung đột tiếp tục được tranh luận tại Washington.
Chi phí chiến tranh vượt $38 tỷ
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong lúc Quốc hội nhận được những con số mới về chi phí của chiến tranh.
Theo báo cáo của Congressional Budget Office – Văn phòng Ngân sách Quốc hội, được AP dẫn lại, cuộc chiến đã tiêu tốn hơn $38 tỷ, và chi phí tiếp tục có thể vào khoảng $2–3 tỷ mỗi tháng nếu chiến sự kéo dài.
Những con số này đang trở thành một phần của cuộc tranh luận tại Quốc hội về việc Hoa Kỳ có nên tiếp tục các hoạt động quân sự hiện nay và nếu tiếp tục thì Quốc hội phải đóng vai trò gì trong việc cho phép và tài trợ cuộc chiến.
Phe ủng hộ nghị quyết nói Quốc hội phải lấy lại quyền quyết định chiến tranh
Dân biểu Dân chủ Gregory Meeks, thành viên cao cấp của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, lập luận rằng chiến tranh đã kéo dài gần 200 ngày mà không có sự cho phép cần thiết của Quốc hội.
Meeks dẫn các hậu quả gồm 19 quân nhân Mỹ thiệt mạng, hơn 750 người bị thương, cùng hàng chục tỷ đô la chi phí.
Ông cũng cho rằng Hiến pháp không trao cho Tổng thống quyền tiến hành một cuộc chiến kéo dài mà không có sự đồng thuận của Quốc hội.
Đây là lập luận của Meeks và những người ủng hộ nghị quyết; chính quyền Trump và nhiều Dân biểu Cộng hòa không đồng ý với cách diễn giải đó.
Phe phản đối nói Iran vẫn là mối đe dọa
Phía phản đối nghị quyết cho rằng việc hạn chế Tổng thống trong lúc chiến sự vẫn diễn ra có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ lực lượng Mỹ và đối phó với Iran.
Nhiều Dân biểu Cộng hòa tiếp tục ủng hộ cách chính quyền Trump xử lý cuộc chiến và lập luận rằng Iran vẫn là một mối đe dọa an ninh đáng kể đối với Hoa Kỳ và các đồng minh trong khu vực.
Kết quả bỏ phiếu cũng cho thấy phần lớn khối Cộng hòa tại Hạ viện vẫn đứng về phía Tổng thống: 203 Dân biểu Cộng hòa bỏ phiếu chống nghị quyết, so với chỉ bảy người ủng hộ.
Hạ viện thông qua nhưng chiến tranh chưa kết thúc
Đây có lẽ là điểm quan trọng nhất đối với độc giả.
Phiếu 220–204 không tự động chấm dứt cuộc chiến Iran.
CBS cho biết hiện chưa rõ Thượng viện có đưa nghị quyết mới này ra xem xét hay không. Quốc hội chỉ còn hai tuần làm việc theo lịch trước khi các nhà lập pháp trở về vận động cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Một nghị quyết War Powers trước đó được Hạ viện thông qua hồi tháng 7 vẫn chưa được Thượng viện xử lý.
Ngay cả nếu một nghị quyết cuối cùng vượt qua cả hai viện và được trình tới Tổng thống, khả năng xảy ra đối đầu giữa Quốc hội và Tòa Bạch Ốc vẫn còn, bởi Trump đã phản đối các nỗ lực nhằm hạn chế quyền tiến hành chiến tranh của mình. AP cho biết Tổng thống được dự kiến sẽ phủ quyết một nghị quyết như vậy nếu nó đến bàn làm việc của ông.
Vì vậy, ý nghĩa trước mắt của cuộc bỏ phiếu ngày 15 tháng 9 chủ yếu nằm ở tín hiệu chính trị và cuộc tranh luận về quyền lực chiến tranh: Hạ viện một lần nữa tuyên bố Tổng thống không nên tiếp tục chiến sự với Iran nếu không có sự cho phép của Quốc hội, và lần này có thêm ba Dân biểu Cộng hòa tham gia so với các cuộc bỏ phiếu trước.
Trong khi đó, quân đội Hoa Kỳ vẫn đang tham gia chiến sự, và câu hỏi liệu Quốc hội có thể buộc chính quyền thay đổi đường lối đối với Iran hay không vẫn chưa được giải quyết.
Calitoday tổng hợp
