CaliToday News – OPEC+ vừa quyết định giữ nguyên chánh sách sản xuất trong tháng 10, đúng vào lúc cuộc chiến Hoa Kỳ–Iran tiếp tục đe dọa tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Giá dầu đang leo thang, kéo theo một câu hỏi khiến nhiều người phải lo ngại: liệu chiến tranh tại Trung Đông có sắp đẩy giá xăng và lạm phát trên toàn cầu lên thêm một nấc mới hay không?…
Ngày 6 tháng 9 năm 2026, OPEC+ quyết định giữ nguyên chánh sách sản lượng dầu trong tháng 10, thay vì tiếp tục điều chỉnh tăng sản lượng như một số thị trường từng trông đợi. Quyết định này được đưa ra trong lúc cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran tiếp tục diễn biến căng thẳng, hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn và giá dầu thế giới đang chịu áp lực tăng mạnh. Đối với thị trường năng lượng, đây không phải chỉ là một quyết định kỹ thuật liên quan tới hạn ngạch khai thác, mà còn là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến tại Trung Đông đang ngày càng tác động trực tiếp tới nguồn cung năng lượng trên toàn thế giới.
Theo Reuters, cuộc họp ngày 6 tháng 9 có sự tham dự của bảy quốc gia chủ chốt trong OPEC+ gồm Saudi Arabia, Nga, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria và Oman. Trước đó, liên minh này từng bước nới lỏng những đợt cắt giảm sản lượng được áp dụng từ năm 2023. Riêng trong tháng 9, OPEC+ đã đồng ý điều chỉnh tăng sản lượng khoảng 188.000 thùng dầu mỗi ngày. Tuy nhiên, những đợt gia tăng hạn ngạch trong thời gian gần đây phần lớn vẫn chưa biến thành một lượng dầu thực tế đáng kể được đưa thêm ra thị trường, bởi chiến sự tại Trung Đông và Ukraine đã làm gián đoạn hoạt động khai thác, vận chuyển cũng như xuất cảng của nhiều quốc gia sản xuất dầu.
Điểm nóng nhứt hiện nay chính là eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nằm giữa Iran và Oman, nơi mỗi ngày có một phần rất lớn dầu hỏa và khí đốt của thế giới được chuyên chở qua. Theo những dữ kiện được Reuters dẫn lại, số lượng tàu chở hàng qua Hormuz vẫn thấp hơn mức trung bình trước đây. Ngày 1 tháng 9, hai siêu tàu chở dầu của Saudi Arabia cũng bị tấn công bởi những vật thể chưa được xác định trong lúc đang rời khỏi khu vực. Đến ngày 5 tháng 9, quân đội Hoa Kỳ cho biết đã tấn công ba tàu chở dầu thô của Iran, sau khi Tehran phóng hỏa tiễn vào hai chiến hạm Hoa Kỳ. Những diễn biến này cho thấy hoạt động chuyên chở dầu đã bị cuốn trực tiếp vào vòng xoáy quân sự.
Cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Iran hiện nay không còn chỉ là chuyện hỏa tiễn, phi cơ hay những mục tiêu quân sự. Nó đã trở thành một cuộc khủng hoảng năng lượng có khả năng lan rộng tới toàn thể nền kinh tế thế giới. Reuters ngày 6 tháng 9 cho biết Iran đang phải đối diện với áp lực kinh tế ngày càng nặng nề vì những biện pháp chế tài của Hoa Kỳ và việc xuất cảng dầu bị cản trở. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh cáo rằng nếu các cuộc tấn công tiếp tục, phản ứng của Iran sẽ nhanh chóng và mạnh mẽ hơn. Trong khi đó, Bộ trưởng Kinh tế Iran Ali Madanizadeh cho biết Tehran đang tìm cách giải quyết những vấn đề về lạm phát, thất nghiệp và tình trạng mất giá của đồng tiền trong nước.
Tình hình hiện nay là hậu quả của nhiều tháng đối đầu quân sự. Sau một thời gian căng thẳng có phần hạ nhiệt cùng những nỗ lực tìm kiếm một thỏa thuận, các cuộc tấn công giữa Hoa Kỳ và Iran lại tái diễn trong những ngày đầu tháng 9. Ngày 3 tháng 9, Reuters ghi nhận giá dầu đã lên mức cao nhứt trong khoảng sáu tuần, sau những cuộc tấn công mới của Hoa Kỳ vào Iran cùng những lời cảnh cáo trả đũa từ Tehran. Tới cuối tuần, dầu Brent tăng 7,6%, lên 96,28 Mỹ kim một thùng, trong khi dầu WTI tăng gần 10%, lên 91,48 Mỹ kim một thùng. Đây là mức tăng hàng tuần mạnh nhứt của dầu Brent kể từ giữa tháng 7.
Điều đáng chú ý là dầu tăng giá không phải chỉ vì lượng dầu thực tế bị mất khỏi thị trường. Một phần rất quan trọng còn đến từ tâm lý lo sợ của giới đầu tư. Chỉ cần thị trường tin rằng eo biển Hormuz có thể tiếp tục bị phong tỏa, hoặc hoạt động vận chuyển có thể tiếp tục bị tấn công, các hãng vận tải, nhà máy lọc dầu và giới buôn bán dầu lập tức phải tính thêm phí tổn rủi ro. Phí bảo hiểm tàu tăng, cước vận chuyển tăng và nguồn cung trở nên khó tiên liệu hơn. Sau cùng, tất cả những khoản này đều có thể được chuyển sang giá nhiên liệu mà người tiêu thụ phải trả.
Đó chính là mắc xích quan trọng nối từ chiến tranh tới đời sống của người dân. Dầu thô tăng giá trước hết gây áp lực lên xăng và dầu diesel. Khi nhiên liệu lên giá, vận tải đường bộ, hàng không, hàng hải và ngành hậu cần đều bị ảnh hưởng. Các cơ sở kinh doanh phải bỏ ra nhiều tiền hơn để chuyên chở nguyên liệu và hàng hóa. Phí tổn sản xuất tăng, giá bán cũng có thể tăng theo. Người dân sau đó phải đối diện với giá thực phẩm, hàng tiêu dùng và các dịch vụ đắt đỏ hơn. Nói cách khác, một cuộc tấn công nhằm vào một chiếc tàu chở dầu ở Trung Đông sau cùng có thể xuất hiện ngay trong hóa đơn vận chuyển, giá hàng hóa và phí tổn sinh hoạt của một gia đình ở cách xa vùng chiến sự hàng ngàn cây số.
Áp lực này càng đáng lưu ý bởi OPEC+ hiện không còn hoàn toàn kiểm soát được thị trường dầu như trong những cuộc khủng hoảng trước đây. Reuters nhận định chiến tranh Iran đã làm suy giảm khả năng tác động trực tiếp của liên minh này đối với giá dầu. OPEC+ có thể thay đổi hạn ngạch sản xuất, nhưng nếu dầu không thể được chuyên chở qua những tuyến hàng hải quan trọng, thì việc tăng hạn ngạch trên giấy tờ không có nghĩa là sẽ có thêm dầu thật sự tới tay người mua.
Trong khi đó, Nga cũng đang chịu ảnh hưởng bởi những biến động của thị trường năng lượng và cuộc chiến Ukraine. Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak ngày 3 tháng 9 cho biết sản lượng dầu của Nga trong năm nay có thể giảm nhẹ. Điều này càng cho thấy nguồn cung dầu trên toàn cầu hiện đang chịu sức ép từ nhiều phía, chớ không phải chỉ lệ thuộc vào một điểm nóng duy nhứt.
Đối với OPEC+, bài toán trước mắt cũng chẳng dễ dàng gì. Liên minh này phải tìm cách quân bình giữa việc bảo vệ giá dầu, duy trì thị phần và tránh đẩy nền kinh tế thế giới vào một cú sốc năng lượng mới. Một bên là những quốc gia sản xuất muốn tận dụng giá dầu cao để gia tăng nguồn thu; bên kia là nguy cơ giá dầu quá cao sẽ khiến lạm phát quay trở lại, làm giảm nhu cầu tiêu thụ và gây thiệt hại cho chính nền kinh tế toàn cầu.
OPEC+ dự trù tiếp tục theo dõi tình hình, và cuộc họp kế tiếp được lên lịch vào ngày 4 tháng 10. Trong những tuần sắp tới, mọi sự chú ý sẽ dồn về eo biển Hormuz, diễn biến quân sự giữa Hoa Kỳ và Iran, khả năng những tuyến vận chuyển dầu được tái lập và phản ứng của những nhà sản xuất lớn như Saudi Arabia, Nga và Iraq.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
