CaliToday News – Một sáng kiến cải thiện khu dân cư được ưa chuộng tại San Jose nhằm củng cố quyền của người thuê nhà và thúc đẩy mối quan hệ tốt hơn với chủ nhà đã chính thức quay trở lại.
Sáng kiến Tương tác Chủ nhà Có trách nhiệm (Responsible Landlord Engagement Initiative – RLEI) đã phải tạm dừng hoạt động trong hai năm sau khi hết kinh phí. Hiện tại, thành phố San Jose đang cấp khoản tài trợ 250.000 USD trong thời hạn một năm cho chương trình, dưới sự quản lý của tổ chức Từ thiện Công giáo hạt Santa Clara (Catholic Charities of Santa Clara County). Chỉ trong vài tuần sau khi tái khởi động vào tháng trước, chương trình đã nhận được hàng chục cuộc gọi từ người dân cần hỗ trợ giải quyết các vấn đề về tiếng ồn, nhà ở không đạt tiêu chuẩn và mâu thuẫn với chủ nhà. Sau một năm, thành phố sẽ đánh giá lại để xem xét việc tiếp tục cấp ngân sách.
RLEI đóng vai trò lấp khoảng trống cần thiết giữa lực lượng cảnh sát và cơ quan thực thi quy chuẩn đô thị (code enforcement). Trong khi cơ quan thực thi quy chuẩn lập biên bản và phạt tiền các chủ nhà gây nguy hại đến an toàn, sức khỏe mà chủ nhà vẫn có thể nộp phạt mà không sửa chữa tài sản, còn cảnh sát chỉ xử lý tội phạm chứ không giải quyết tranh chấp dân sự giữa các láng giềng.
Chương trình hỗ trợ cư dân xử lý nhiều vấn đề trong khu phố:
- Giải quyết tình trạng người thuê nhà vô kỷ luật, nhà tập thể bị nghi ngờ có ngược đãi, hoặc các hoạt động khả nghi.
- Xử lý trường hợp chủ nhà vắng mặt không chăm sóc, bảo trì bất động sản.
- Cung cấp kiến thức, công cụ pháp lý về quyền lợi và hỗ trợ cư dân chuẩn bị hồ sơ để đưa vụ việc ra tòa.
- Hỗ trợ những người đối mặt với việc bị trục xuất bất công hoặc người thuê nhà bình ổn giá (rent-stabilized) bị tăng tiền thuê vượt mức trần quy định của San Jose.
Cư dân Mike Zarate-Razo, 65 tuổi, cho biết sự hỗ trợ của RLEI là vô giá. Ông đã tìm đến chương trình khi chủ mới của tòa nhà bình ổn giá nơi ông sống tiến hành xây dựng không phép ở tầng trệt suốt 3 tháng đến tận nửa đêm. RLEI đã trang bị công cụ để ông tự bảo vệ quyền lợi.
Thị trưởng San Jose Matt Mahan nhấn mạnh: “Quan hệ đối tác của chúng tôi với Catholic Charities mang đến cho cư dân và các nhà lãnh đạo cộng đồng một công cụ thiết thực khác để giải quyết các vấn đề tồn đọng, tương tác với chủ sở hữu bất động sản và nâng cao chất lượng cuộc sống trên toàn San Jose.”
Hiệu quả của RLEI từng được minh chứng qua một bản ghi nhớ năm 2017 của Giám đốc Gia cư San Jose thời điểm đó là bà Jacky Morales-Ferrand. Nghiên cứu trên ba trường hợp RLEI tiếp nhận cho thấy các cuộc gọi yêu cầu dịch vụ tại các khu vực đó đã giảm từ 99 vụ xuống còn 9 vụ sau khi chương trình xử lý. Thành phố đạt mức hoàn vốn đầu tư là 1,28 USD cho mỗi 1 USD chi ra cho chương trình.
Tuy nhiên, nguồn tài trợ của thành phố đi kèm điều kiện: chương trình chỉ được hỗ trợ cư dân sống trong hoặc quanh các khu nhà bình ổn giá, khu công viên nhà di động (mobile home park), hoặc những người thuộc diện chính sách bảo vệ người thuê nhà của thành phố (nơi nhiều người thuê chung một nhà với các hợp đồng riêng biệt).
Do đó, bà Janette Rosales, Giám sát viên chương trình, cho biết RLEI sẽ tập trung nhiều hơn vào các “nhà sống độc lập” (independent living homes) không phép. Đây là nơi tiếp nhận nhiều người thuê đang trong giai đoạn tái hòa nhập cộng đồng sau khi điều trị tại bệnh viện tâm thần hoặc các cơ sở y tế khác. Những căn nhà này thường xuống cấp trầm trọng, nhiều người bị nhồi nhét trong một phòng hoặc dưới tầng hầm và không bị quản lý gắt gao như các cơ sở chăm sóc nội trú có giấy phép của Bộ Dịch vụ Xã hội tiểu bang.
Ban tập viên CaliToday
