CaliToday News – Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Canada tiếp tục leo thang sau hơn 18 tháng kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng và triển khai chương trình áp thuế diện rộng trên toàn cầu. Hiện tại, Mỹ đã đánh thuế vào các ngành chủ lực của Canada như thép, nhôm, gỗ xẻ, ô tô và vừa qua đã áp thêm mức thuế 50% lên lượng hàng hóa trị giá khoảng 28 tỷ CAD (20 tỷ USD). Đáp lại, Canada tuyên bố các biện pháp trả đũa thuế quan mang tính “chiến lược” và “tương đương từng đồng đô la”.
1. Ontario chịu thiệt hại nặng nề nhất Các biện pháp áp thuế đánh vào các bang và tỉnh bang với mức độ khác nhau. Tại Canada, Ontario là tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nhất do phụ thuộc lớn vào ngành sản xuất thép và ô tô; ước tính tỉnh này đã mất hàng chục nghìn việc làm sản xuất kể từ đầu năm 2025. Xuất khẩu kim loại của Quebec cũng giảm 36% trong giai đoạn từ tháng 2/2025 đến tháng 2/2026. Ngân hàng Hoàng gia Canada (RBC) đánh giá Ontario và Quebec bị tác động nặng nề nhất, trong khi Newfoundland and Labrador, New Brunswick, Alberta, Saskatchewan và Prince Edward Island chịu ảnh hưởng thấp nhất.
2. Các bang chiến địa của Mỹ rơi vào tầm ngắm Dù nền kinh tế Mỹ có quy mô lớn hơn, đòn trả đũa thuế quan của Canada lên 28 tỷ CAD hàng hóa Mỹ (có hiệu lực từ ngày 8/9) sẽ tác động mạnh đến một số khu vực. Theo Cơ quan Thống kê Canada, bang chiến địa Ohio sẽ chịu thiệt hại lớn nhất với 3,2 tỷ CAD (tương đương 12%) kim ngạch xuất khẩu bị đánh thuế, tập trung vào thép và máy giặt. Tiếp theo là Illinois (bị ảnh hưởng ở máy móc nông nghiệp và xây dựng) và Pennsylvania. Nhà kinh tế Derek Holt thuộc Scotiabank nhận định các mức thuế của Canada được định hướng có chủ đích nhắm vào các bang chiến địa có thể quyết định cán cân quyền lực trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tới.
3. Mức thuế hiệu dụng của Mỹ tăng vọt Theo dữ liệu từ RBC, thuế quan thực tế bình quân của Mỹ đối với hàng hóa Canada vào tháng 6 ở mức 2,9% (thấp nhất trong các đối tác chính). Tuy nhiên, sau mức thuế bổ sung 50%, con số này đã tăng gần gấp đôi lên 5,7%, vượt qua mức thuế áp cho Mexico và tiệm cận mức của Anh (6,2%) cùng Việt Nam. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn chịu mức thuế cao nhất, trung bình khoảng 20,5%.
4. Canada chuyển hướng dòng chảy xuất khẩu Mỹ hiện mua hơn 70% hàng xuất khẩu của Canada, nhưng cuộc chiến thương mại đã thúc đẩy doanh nghiệp Canada tìm kiếm thị trường mới. Thủ tướng Carney cam kết sẽ tăng gấp đôi lượng hàng xuất khẩu ngoài Mỹ trong thập kỷ tới. Ngân hàng Trung ương Canada ghi nhận các công ty trong nước đang tăng cường xuất khẩu sang các thị trường khác kể từ tháng 1/2025. Về mặt vĩ mô, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Canada năm 2025 đạt 96,8 tỷ CAD (cao nhất kể từ năm 2007), và GDP quý 2/2026 tăng trưởng mạnh 3,3%, giúp tạm thời xua tan nỗi lo suy thoái.
5. Việc làm và thu nhập khả dụng bị thu hẹp Theo dữ liệu của Ngân hàng Trung ương Canada, từ tháng 1/2025 đến tháng 1/2026 đã có khoảng 55.000 việc làm trong ngành sản xuất bị mất. Chuyên gia kinh tế Trevor Tombe tại Calgary ước tính có tới 90.000 việc làm trên toàn Canada có thể biến mất nếu mức thuế 50% mới của Mỹ được duy trì.
Tại Mỹ, Trung tâm Tiến bộ Mỹ (CAP) phi đảng phái ước tính các đợt thuế quan năm ngoái của ông Trump đã khiến hàng chục nghìn việc làm trong các ngành sản xuất, vận tải và kho bãi bị cắt giảm. Tổ chức Tax Foundation ước tính trung bình một hộ gia đình Mỹ có thể phải chi trả thêm 840 USD trong năm nay do các lệnh áp thuế của chính quyền Trump.
Ban tập viên CaliToday
