CaliToday News — Cuộc chiến của Tổng thống Donald Trump chống Iran đang đẩy lực lượng hàng không mẫu hạm Mỹ đến giới hạn, đồng thời khiến Tây Thái Bình Dương tạm thời không còn một trong những chiến hạm chủ lực của Washington giữa lúc Trung Quốc có thêm những hành động gây lo ngại trong khu vực.
Hàng không mẫu hạm USS George Washington đang rời Thái Bình Dương và dự kiến thay thế USS Abraham Lincoln tại Trung Đông. Lincoln vốn được lên kế hoạch trở về vào tháng 5, nhưng thời gian triển khai đã bị kéo dài để hỗ trợ các chiến dịch chống Iran, trong lúc xuất hiện những lo ngại về sức khỏe tinh thần và vấn đề tiếp tế trên tàu.
Khoảng trống hàng không mẫu hạm Mỹ tại Thái Bình Dương có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn nếu Hải quân triển khai một tàu khác trong vài tháng tới. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng tình trạng này cho thấy chiến dịch không có thời hạn rõ ràng với Iran đang khiến một số thủy thủ Mỹ kiệt sức, trong khi chính quyền Trump giảm sự tập trung vào châu Á–Thái Bình Dương và hướng nhiều hơn về Tây Bán cầu.
Greg Poling, giám đốc Chương trình Đông Nam Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhận định Washington đang làm “hoàn toàn ngược lại” mục tiêu từng tuyên bố là giảm sự hiện diện tại Trung Đông. Theo ông, các đồng minh Mỹ tại Thái Bình Dương đang lo ngại trước tính khó đoán của chính quyền Trump, trong khi Bắc Kinh “khá hài lòng với việc Mỹ bị phân tâm và sự thất vọng của các đồng minh, đối tác Mỹ.”
Giannis Angelakis
Trung Quốc có thể tận dụng khoảng trống
Không ai cho rằng Trung Quốc sẽ tấn công Đài Loan chỉ vì một hàng không mẫu hạm Mỹ rời khu vực. Tuy nhiên, Bryan Clark, cựu thủy thủ tàu ngầm Hải quân và hiện là nhà phân tích quốc phòng tại Hudson Institute, cho rằng sự vắng mặt này tạo thêm cơ hội để Bắc Kinh phô diễn sức mạnh.
“Họ đang sử dụng điều này như một phần trong câu chuyện nhằm chứng minh với Philippines, Nhật Bản, Indonesia và các nước khác rằng Mỹ không còn là thế lực lớn nhất ở Tây Thái Bình Dương,” Clark nói.
Trung Quốc trong tuần này tiến hành tập trận hải quân với Indonesia. Bắc Kinh cũng tổ chức diễn tập quân sự trong tháng này gần bãi cạn Scarborough ở Biển Đông, nơi cả Trung Quốc và Philippines đều tuyên bố chủ quyền. Tháng trước, một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Trung Quốc tiến hành tập trận bắn đạn thật ngoài khơi đảo Okinotori ở cực nam Nhật Bản.
Đô đốc Frank Bradley, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Mỹ, đang tìm cách trấn an các đồng minh. Trong chuyến thăm Manila hôm thứ Năm, ông nói lực lượng đặc nhiệm Mỹ sẵn sàng tăng cường các cuộc tập trận chung với Philippines. Ông cũng dự kiến tới Nhật Bản.
Các hàng không mẫu hạm chịu sức ép
Ông Trump đã phụ thuộc nhiều vào hàng không mẫu hạm trong các hoạt động quân sự nhiệm kỳ hai. USS Gerald R. Ford trở về nhà vào giữa tháng 5 sau 11 tháng triển khai, dài nhất kể từ Chiến tranh Việt Nam, trong đó con tàu hỗ trợ cuộc chiến chống Iran và chiến dịch bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela khi đó là Nicolás Maduro.
Trong khi đó, USS Abraham Lincoln đã hoạt động liên tục trên biển hơn 240 ngày, mức kỷ lục. Các nghị sĩ Dân chủ đã kêu gọi điều tra và minh bạch hơn về điều kiện trên tàu.
Robert Farley, giảng viên về an ninh quốc gia và ngoại giao tại Đại học Kentucky, cảnh báo thời gian hoạt động kéo dài sẽ ảnh hưởng đến thủy thủ đoàn.
“Mọi người không được nghỉ ngơi đầy đủ. Điều đó gây kiệt quệ về tâm lý,” Farley nói.
Theo Clark, Hải quân Mỹ có 11 hàng không mẫu hạm và thông thường triển khai hai hoặc ba chiếc cùng lúc. Con số có thể sớm tăng lên bốn nếu USS Theodore Roosevelt rời San Diego tới Trung Đông, cho phép George Washington quay lại Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, việc triển khai kéo dài cũng đồng nghĩa các tàu sẽ cần bảo trì, có thể gây ùn tắc tại hai xưởng đóng tàu hàng không mẫu hạm duy nhất của Mỹ. Clark dự báo trong vài năm tới, Mỹ có thể phải giảm sự hiện diện của hàng không mẫu hạm vì nhiều tàu phải chờ vào xưởng sửa chữa.
Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại thay đổi nhanh chóng, Michael Swaine thuộc Quincy Institute cũng đặt câu hỏi về vai trò tương lai của hàng không mẫu hạm. Theo ông, những chiến hạm khổng lồ này ngày càng dễ trở thành mục tiêu của drone và tên lửa, trong khi các tàu nhỏ hơn và tàu ngầm cũng có thể thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ tấn công.
Ban tập viên CaliToday
