Lãi suất phải giảm thật sự, thủ tục phải được cắt bớt, và nguồn vốn phải tới được tay giới doanh nghiệp. Chỉ thị mới của Thủ tướng Lê Minh Hưng đang đặt ngành ngân hàng Việt Nam trước một đòi hỏi rất rõ ràng: đồng vốn với phí tổn thấp phải đi vào nền kinh tế, thay vì chỉ nằm trên những con số trong các bản báo cáo…
Sáng ngày 13/8/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng của Việt Nam, tập trung vào một vấn đề đang được giới doanh nghiệp và người dân đặc biệt quan tâm: làm thế nào để nguồn vốn ngân hàng thật sự đi vào nền kinh tế với một mức phí tổn hợp lý. Cuộc họp diễn ra trong lúc Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, trong khi bài toán lãi suất, tín dụng và khả năng tiếp cận nguồn vốn vẫn là một trong những trở ngại lớn.
Tại cuộc làm việc, ông Hưng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động, linh động, nhưng phải bảo đảm kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an toàn cho hệ thống và hỗ trợ tăng trưởng. Theo chỉ thị, Ngân hàng Nhà nước phải thường xuyên xem xét “điểm cân bằng” giữa việc kiểm soát lạm phát và hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời xây dựng những kịch bản cụ thể đối với lãi suất, tỷ giá, lượng tiền cung ứng, thanh khoản và tín dụng.
Điểm đáng chú ý nhất là yêu cầu hạ lãi suất cho vay một cách thực chất. Lê Minh Hưng đề nghị các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm phí tổn, giữ ổn định mặt bằng lãi suất và hạ chi phí vay vốn cho giới doanh nghiệp cũng như người dân. Nói một cách khác, yêu cầu lần này không chỉ dừng ở chuyện loan báo những chương trình ưu đãi hoặc hạ lãi suất trên một vài sản phẩm, mà phải tạo ra sự thay đổi thật sự đối với người đi vay.
Đây là điều có ý nghĩa đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong thực tế, một doanh nghiệp có thể được loan báo là “được hỗ trợ tín dụng”, nhưng nếu phải đáp ứng quá nhiều điều kiện, chứng minh tài sản thế chấp hoặc gánh một phí tổn vay vốn quá cao, thì nguồn tiền ấy vẫn khó trở thành động lực cho việc sản xuất, buôn bán. Vì vậy, tháo gỡ tín dụng không phải đơn giản chỉ là bơm thêm tiền vào hệ thống ngân hàng, mà quan trọng hơn là làm sao để đồng vốn tới đúng doanh nghiệp, đúng lúc và với phí tổn mà doanh nghiệp có khả năng chịu đựng.
Về phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thủ tướng Hưng yêu cầu duy trì những mức lãi suất điều hành thích hợp, đồng thời tăng cường cung ứng thanh khoản cho thị trường khi cần thiết để giúp các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với phí tổn hợp lý. Chính sách tỷ giá cũng phải được điều hành linh động theo diễn biến của thị trường và phối hợp đồng bộ với những công cụ tiền tệ khác. Thị trường vàng tiếp tục được yêu cầu quản lý chặt chẽ.
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cách điều hành tăng trưởng tín dụng. Theo chỉ thị được công bố, hạn mức tín dụng không nên bị xem như một “trần cứng” trong mọi thời điểm. Việc phân bổ tín dụng phải bám sát mục tiêu của năm 2026, nhưng đồng thời cũng phải linh động theo diễn biến thực tế, bảo đảm nguồn vốn đi vào đúng ngành nghề, đúng đối tượng, đúng mục đích và với phí tổn hợp lý.
Đằng sau những chỉ thị này là một bài toán không dễ giải. Nếu hạ lãi suất quá nhanh hoặc nới tín dụng mà thiếu kiểm soát, nguy cơ lạm phát, biến động tỷ giá và suy giảm phẩm chất tín dụng có thể gia tăng. Nhưng nếu quá dè dặt, giới doanh nghiệp lại thiếu vốn, đầu tư suy giảm và mục tiêu tăng trưởng cao sẽ gặp thêm trở ngại. Bởi vậy, điều khó nhất không phải chỉ là nói “hãy giảm lãi suất”, mà là tìm được mức giảm đủ để doanh nghiệp có thể thở được, nhưng đồng thời không làm xáo trộn sự ổn định của nền kinh tế.
Điều dư luận và giới doanh nghiệp chờ đợi sau cuộc họp ngày 13/8 vì thế không phải là thêm một khẩu hiệu về chuyện hỗ trợ vốn. Câu hỏi đáng quan tâm hơn là các ngân hàng sẽ giảm được bao nhiêu phí tổn vay vốn, thủ tục có thật sự được cắt bớt hay không, và một doanh nghiệp bình thường có thể vay được tiền dễ dàng hơn hay vẫn phải đi qua một “ma trận” điều kiện. Nếu nguồn tiền chỉ được mở trên giấy tờ mà không tới được nơi sản xuất, buôn bán, thì cái gọi là “điểm nghẽn” vẫn còn nguyên.
Suy cho cùng, một nền kinh tế Việt Nam muốn tăng trưởng mạnh không thể chỉ dựa vào những con số tín dụng tăng thêm bao nhiêu phần trăm. Điều quan trọng hơn là đồng vốn ấy tạo ra được bao nhiêu công ăn việc làm, bao nhiêu sản phẩm và bao nhiêu giá trị mới cho xã hội. Vì vậy, chỉ thị của Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ thật sự có ý nghĩa khi người đi vay cảm nhận được sự thay đổi ngay trong số tiền họ phải trả mỗi tháng. Khi ấy, “hạ lãi suất thực chất” mới không còn là một mệnh lệnh trên giấy, mà trở thành một kết quả kinh tế cụ thể, có thể nhìn thấy và đo lường được.
NGƯỜI QUAN SÁT
