Tổng thống Donald Trump đang tiếp tục gây áp lực lên các thượng nghị sĩ Cộng hòa nhằm thông qua dự luật Sunshine Protection Act, đạo luật sẽ chấm dứt việc người dân Mỹ phải đổi đồng hồ hai lần mỗi năm và duy trì giờ tiết kiệm ánh sáng ban ngày (Daylight Saving Time – DST) quanh năm.

Lời kêu gọi mới nhất của Trump được đưa ra sau khi Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật với tỷ lệ áp đảo 308 phiếu thuận và 117 phiếu chống hồi tháng trước. Tuy nhiên, dù nhận được sự ủng hộ của tổng thống và một số nghị sĩ lưỡng đảng, dự luật vẫn chưa chắc chắn có đủ 60 phiếu cần thiết để vượt qua Thượng viện.

Trên mạng xã hội Truth Social, Trump kêu gọi các thượng nghị sĩ Cộng hòa nhanh chóng thông qua dự luật, cho rằng người dân Mỹ đã quá mệt mỏi với việc phải chỉnh đồng hồ hai lần mỗi năm.

“Người dân đã chán ngấy việc phải thay đổi đồng hồ hai lần một năm,” Trump lập luận, đồng thời gọi việc đổi giờ là bất tiện và trong một số trường hợp còn gây tốn kém. Ông kêu gọi Thượng viện “thông qua Sunshine Protection Act càng sớm càng tốt”.

Trump muốn nước Mỹ giữ nguyên giờ mùa hè

Theo đề xuất này, thay vì chuyển đồng hồ lùi một giờ vào mùa thu và tiến một giờ vào mùa xuân, phần lớn nước Mỹ sẽ giữ nguyên giờ tiết kiệm ánh sáng ban ngày suốt cả năm.

Điều đó có nghĩa là người dân sẽ có thêm một giờ ánh sáng vào buổi chiều và tối trong những tháng mùa đông, nhưng đổi lại mặt trời sẽ mọc muộn hơn vào buổi sáng.

Đây là điểm quan trọng trong cuộc tranh luận hiện nay.

Những người ủng hộ dự luật cho rằng ánh sáng kéo dài vào buổi tối phù hợp hơn với sinh hoạt hiện đại. Người dân có thêm thời gian sau giờ làm để tham gia thể thao, mua sắm, ăn uống tại nhà hàng hoặc các hoạt động ngoài trời.

Trump cũng lập luận rằng việc không còn phải thay đổi đồng hồ sẽ giúp giảm những bất tiện trong cuộc sống và có thể mang lại lợi ích cho nhiều ngành kinh tế.

Trong thông điệp của mình, tổng thống cho rằng việc duy trì giờ mùa hè quanh năm có thể hỗ trợ thể thao, thể dục, du lịch, bán lẻ và ngành nhà hàng, đồng thời giúp người dân có thêm thời gian dành cho gia đình và các hoạt động ngoại khóa.

Trump đưa ra hàng loạt lý do để ủng hộ

Không chỉ nói về sự bất tiện, Trump còn đưa ra nhiều lập luận liên quan đến an toàn và sức khỏe.

Tổng thống cho rằng việc chấm dứt thay đổi giờ hai lần mỗi năm có thể giúp giảm tội phạm, giảm tai nạn giao thông, cải thiện một số vấn đề sức khỏe và hạn chế chứng trầm cảm theo mùa.

Trump cũng lập luận rằng việc có thêm ánh sáng tự nhiên vào buổi tối sẽ giúp trẻ em an toàn hơn khi đi bộ từ trường về nhà, đồng thời tạo điều kiện để người dân dành nhiều thời gian hơn cho gia đình và các hoạt động thể chất.

Tuy nhiên, những lập luận về sức khỏe và lợi ích của việc duy trì giờ mùa hè quanh năm vẫn là vấn đề gây tranh luận trong giới chuyên môn. Một số tổ chức y khoa về giấc ngủ lại ủng hộ phương án hoàn toàn ngược lại: duy trì giờ chuẩn quanh năm, thay vì duy trì giờ mùa hè.

Điều này xuất phát từ lo ngại rằng việc mặt trời mọc quá muộn vào mùa đông có thể ảnh hưởng đến đồng hồ sinh học và giấc ngủ của con người.

Thượng viện mới là cửa ải khó khăn

Mặc dù Hạ viện đã thông qua dự luật với số phiếu khá lớn, con đường tại Thượng viện khó khăn hơn nhiều.

Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune, thượng nghị sĩ Cộng hòa của South Dakota, trước đó đã bày tỏ nghi ngờ rằng dự luật có thể đạt đủ 60 phiếu để được thông qua tại Thượng viện.

Đây là trở ngại đáng kể.

Thượng viện thường yêu cầu 60 phiếu để vượt qua thủ tục trì hoãn và tiến tới bỏ phiếu cuối cùng đối với nhiều dự luật. Vì vậy, ngay cả khi phần lớn nghị sĩ ủng hộ việc chấm dứt đổi giờ, dự luật vẫn cần sự ủng hộ đủ rộng từ cả hai đảng.

Hiện tại, Thượng viện đang trong kỳ nghỉ kéo dài khoảng năm tuần và dự kiến trở lại vào ngày 14 tháng 9. Điều này đồng nghĩa với việc việc xem xét dự luật sẽ chưa diễn ra ngay lập tức.

Thượng nghị sĩ Rick Scott thúc giục đồng nghiệp hành động

Một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất dự luật là Thượng nghị sĩ Rick Scott, đảng Cộng hòa của Florida.

Scott là người bảo trợ phiên bản dự luật tại Thượng viện. Sau lời kêu gọi của Trump, ông chia sẻ thông điệp của tổng thống trên mạng xã hội X và đồng tình với quan điểm rằng người Mỹ muốn có thêm ánh sáng ban ngày vào buổi tối.

Scott viết rằng người Mỹ muốn “nhiều ánh nắng hơn, không phải ít hơn” và kêu gọi Thượng viện nhanh chóng thông qua Sunshine Protection Act.

Sự ủng hộ của Scott có ý nghĩa bởi Florida là một trong những bang có lợi ích kinh tế rõ rệt từ việc có thêm ánh sáng vào buổi tối, đặc biệt đối với các ngành du lịch, giải trí và dịch vụ.

Tuy nhiên, để dự luật vượt qua Thượng viện, Scott và những người ủng hộ sẽ cần thuyết phục các nghị sĩ đến từ những khu vực có quan điểm khác.

Vì sao nhiều nghị sĩ miền Trung phản đối?

Một trong những vấn đề lớn nhất của việc duy trì giờ mùa hè quanh năm là thời điểm mặt trời mọc vào mùa đông.

Thượng nghị sĩ Tom Cotton, đảng Cộng hòa của Arkansas, đã đăng một bản đồ nước Mỹ cho thấy thời điểm mặt trời mọc có thể trở nên rất muộn tại nhiều bang miền Trung nếu giờ mùa hè được duy trì quanh năm.

Tại North Dakota, chẳng hạn, mặt trời có thể mọc gần 9 giờ 46 phút sáng trong tháng Giêng.

Đối với những bang ở phía bắc và miền Trung nước Mỹ, việc mặt trời mọc gần hoặc sau 9 giờ sáng có thể gây ra những vấn đề thực tế đối với học sinh, người đi làm và các hoạt động buổi sáng.

Đây cũng là lý do sự ủng hộ đối với dự luật không hoàn toàn chia theo ranh giới đảng phái.

Một số nghị sĩ thích có thêm ánh sáng vào buổi tối, trong khi những người khác lo ngại rằng việc mặt trời mọc quá muộn vào mùa đông sẽ gây bất lợi cho người dân.

Không phải toàn nước Mỹ đều đổi giờ

Nếu Sunshine Protection Act được thông qua, những thay đổi sẽ chủ yếu ảnh hưởng đến các bang hiện đang áp dụng hệ thống đổi giờ mùa hè và giờ chuẩn.

Hawaii và phần lớn Arizona hiện không áp dụng giờ tiết kiệm ánh sáng ban ngày, nên người dân tại những khu vực này về cơ bản không phải thay đổi đồng hồ theo lịch DST như phần lớn các bang khác.

Một số vùng lãnh thổ của Mỹ cũng có những quy định riêng về giờ.

Điều này có nghĩa là tranh luận về Sunshine Protection Act không đơn giản chỉ là câu chuyện “đổi giờ hay không đổi giờ”, mà còn liên quan đến cách các bang và vùng lãnh thổ được phép lựa chọn múi giờ của mình.

Người Mỹ thực sự muốn điều gì?

Một trong những lý do Trump cho rằng đây là vấn đề có thể đoàn kết cả hai đảng là sự không hài lòng với việc phải đổi đồng hồ hai lần mỗi năm.

Một cuộc khảo sát AP-NORC được công bố hồi tháng 12 cho thấy chỉ khoảng 12% người Mỹ ủng hộ hệ thống đổi giờ hai lần mỗi năm. Gần một nửa phản đối cách làm hiện tại, trong khi khoảng 40% không có ý kiến.

Những con số này cho thấy có sự ủng hộ đáng kể đối với việc chấm dứt việc đổi giờ.

Nhưng một câu hỏi khác lại khó trả lời hơn: Nếu không đổi giờ nữa, người Mỹ muốn giữ giờ mùa hè hay giờ chuẩn?

Đây chính là điểm khiến cuộc tranh luận trở nên phức tạp.

Một bộ phận người dân muốn duy trì giờ mùa hè để có thêm ánh sáng vào buổi tối. Những người khác lại cho rằng giờ chuẩn phù hợp hơn với đồng hồ sinh học và thời điểm mặt trời mọc.

Đây không phải lần đầu Mỹ tìm cách chấm dứt đổi giờ

Nỗ lực duy trì một hệ thống giờ cố định quanh năm đã tồn tại trong nhiều năm.

Năm 2022, Thượng viện từng thông qua Sunshine Protection Act bằng thủ tục đồng thuận, nhưng dự luật cuối cùng không trở thành luật. Hạ viện khi đó không thông qua dự luật và vấn đề bị đình trệ.

Điều đáng chú ý là một số thượng nghị sĩ sau đó cho biết họ không nhận ra rằng dự luật đang được đưa ra thông qua theo thủ tục đồng thuận và có thể đã phản đối nếu biết trước.

Từ đó đến nay, dự luật tiếp tục được đưa trở lại Quốc hội dưới nhiều phiên bản khác nhau.

Lần này, với việc Trump công khai ủng hộ và Hạ viện đã thông qua dự luật, những người vận động cho việc duy trì giờ mùa hè quanh năm hy vọng cơ hội sẽ lớn hơn.

Trump biến vấn đề đổi giờ thành một ưu tiên mới

Trump từ lâu đã thể hiện sự không hài lòng với việc người Mỹ phải điều chỉnh đồng hồ hai lần mỗi năm.

Nhưng trong những ngày gần đây, ông càng thúc đẩy mạnh mẽ vấn đề này.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Trump thậm chí kể rằng ông từng đến muộn một cuộc gặp quan trọng khoảng một giờ và đổ lỗi cho việc thay đổi giờ. Ông nói mình đã không nhận ra rằng đồng hồ cần được điều chỉnh theo lịch “spring forward” hoặc “fall back”.

Câu chuyện này được Trump sử dụng để nhấn mạnh rằng việc đổi giờ có thể gây nhầm lẫn và bất tiện ngay cả trong những tình huống quan trọng.

Từ góc nhìn chính trị, đây cũng là một vấn đề tương đối đặc biệt: không giống nhiều vấn đề khác ở Washington, việc chấm dứt đổi giờ có thể nhận được sự ủng hộ từ cả Cộng hòa lẫn Dân chủ.

Nhưng “nhiều ánh sáng hơn” không đồng nghĩa với mọi người đều có lợi

Nếu dự luật trở thành luật, người dân ở những bang đang áp dụng DST sẽ không còn phải chỉnh đồng hồ vào mùa thu.

Thay vào đó, trong những tháng mùa đông, họ sẽ giữ nguyên giờ mùa hè.

Kết quả là mặt trời sẽ mọc muộn hơn nhưng lặn muộn hơn.

Ví dụ, một ngày mùa đông mà trước đây mặt trời mọc lúc 7 giờ 30 sáng và lặn lúc 4 giờ 30 chiều có thể trở thành mặt trời mọc lúc 8 giờ 30 sáng và lặn lúc 5 giờ 30 chiều.

Đối với người làm việc ban ngày, thêm một giờ ánh sáng vào cuối ngày có thể rất hấp dẫn.

Nhưng với trẻ em phải đến trường từ sáng sớm hoặc những người bắt đầu làm việc trước bình minh, việc mặt trời mọc muộn hơn có thể là một bất lợi.

Đó chính là lý do các nghị sĩ từ miền Bắc và miền Trung đang cân nhắc rất kỹ dự luật.

Quyết định cuối cùng nằm trong tay Thượng viện

Hiện tại, dự luật đã vượt qua một cửa quan trọng tại Hạ viện với 308 phiếu thuận, nhưng vẫn còn phải đối mặt với bài toán khó tại Thượng viện.

Trump đã công khai yêu cầu các thượng nghị sĩ Cộng hòa hành động nhanh chóng.

Rick Scott cũng đang thúc đẩy dự luật.

Nhưng John Thune từng đặt câu hỏi về khả năng dự luật đạt được 60 phiếu cần thiết.

Vì Thượng viện chỉ trở lại sau kỳ nghỉ vào ngày 14 tháng 9, cuộc tranh luận có thể sẽ nóng lên trong những tuần tới.

Nếu dự luật được thông qua, nước Mỹ có thể bước vào một thay đổi rất quen thuộc nhưng đồng thời cũng rất lớn: người dân sẽ không còn phải “spring forward” vào mùa xuân và “fall back” vào mùa thu.

Nếu thất bại, hệ thống hiện tại sẽ tiếp tục — đồng hồ được chỉnh một giờ vào mùa xuân và lùi lại một giờ vào mùa thu.

Và như vậy, cuộc chiến về việc nước Mỹ nên sống theo giờ mùa hè vĩnh viễn hay giờ chuẩn vĩnh viễn sẽ tiếp tục.

Đối với Tổng thống Trump, thông điệp hiện tại rất rõ ràng: ông muốn Thượng viện hành động và thông qua Sunshine Protection Act càng sớm càng tốt. Nhưng liệu có đủ số phiếu tại Thượng viện để biến lời kêu gọi của ông thành luật hay không vẫn còn là câu hỏi lớn.