Ấn Độ đang tăng tốc trong cuộc đua kỹ thuật quân sự: tìm đường tham gia chương trình tiêm kích thế hệ thứ sáu FCAS do Pháp dẫn đầu, đồng thời củng cố khả năng tác chiến dưới mặt biển. Những bước đi này cho thấy Ấn Độ không muốn đứng ngoài cuộc đua sức mạnh quân sự đang diễn ra ngày càng gay gắt tại Á Châu…
Ấn Độ đang phát đi những tín hiệu mới về tham vọng canh tân sức mạnh quân sự trong thập niên tới. Trong những ngày đầu tháng 8/2026, New Delhi xác nhận đã bắt đầu các bước nhằm tham gia chương trình Future Combat Air System, gọi tắt là FCAS, do Pháp dẫn đầu, hướng tới phát triển một hệ thống tác chiến trên không thế hệ thứ sáu. Song song đó, Hải quân Ấn Độ tiếp tục tăng cường khả năng chống tàu ngầm và cứu hộ dưới biển bằng một loạt chương trình đóng tàu trong nước. Những động thái này cho thấy New Delhi không chỉ muốn giữ vị thế một cường quốc quân sự tại Nam Á mà còn đang chuẩn bị cho một cuộc cạnh tranh kỹ thuật quân sự lâu dài.
Thông tin về FCAS được làm rõ trong báo cáo mới của Ủy ban Thường trực Quốc hội Ấn Độ về Quốc phòng. Theo những tin tức được công bố, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã “khởi động các nỗ lực” để cùng tham gia chương trình phát triển phi cơ chiến đấu thế hệ thứ sáu Future Combat Air System do Pháp dẫn đầu. Ủy ban Quốc hội đồng thời yêu cầu Bộ Quốc phòng xây dựng lộ trình và kế hoạch cụ thể cho việc phát triển hoặc mua sắm phi cơ chiến đấu thế hệ mới.
Động thái này không phải bất thần xuất hiện. Trước đó, ngày 18/3/2026, Tổng Tham mưu trưởng Quốc phòng Ấn Độ, Đại tướng Anil Chauhan, đã trình bày trước Ủy ban Quốc hội rằng hiện có hai liên minh quốc tế đang phát triển phi cơ chiến đấu thế hệ thứ sáu. Một là chương trình Global Combat Air Programme, do Anh, Ý và Nhật Bản hợp tác; chương trình còn lại là FCAS với sự tham dự của các quốc gia Âu Châu. Ông Chauhan cho biết Ấn Độ muốn hợp tác với một trong hai liên minh để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua kỹ thuật hàng không quân sự.
Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi hiện nay Ấn Độ vẫn đang phát triển phi cơ chiến đấu thế hệ thứ năm của riêng mình, Advanced Medium Combat Aircraft, gọi tắt là AMCA. Theo kế hoạch được trình bày trước Quốc hội, AMCA dự trù giữ vai trò nền tảng chiến đấu chủ lực thế hệ mới của Không quân Ấn Độ, trong khi việc tham gia một chương trình quốc tế về thế hệ thứ sáu sẽ giúp New Delhi tiếp cận những kỹ thuật mà kỹ nghệ trong nước chưa thể tự phát triển hoàn chỉnh.
Khái niệm “thế hệ thứ sáu” không đơn giản chỉ là một chiếc phi cơ bay nhanh hơn hay tàng hình hơn. Những chương trình như FCAS được xây dựng theo hướng một hệ thống tác chiến tích hợp, trong đó phi cơ có người lái phối hợp với các phương tiện không người lái, cảm biến phân tán, mạng lưới dữ liệu và những kỹ thuật hỗ trợ quyết định. Chính vì vậy, tham gia FCAS không chỉ có ý nghĩa mua một loại phi cơ mới mà còn liên hệ tới năng lực kỹ nghệ, nhu liệu, cảm biến, động cơ và khả năng tích hợp hệ thống của Ấn Độ.
Đây cũng là lý do New Delhi phải cân nhắc rất kỹ giữa việc tham gia FCAS và những chọn lựa khác. Pháp có quan hệ quốc phòng lâu năm với Ấn Độ, đặc biệt sau nhiều năm hợp tác chung quanh tiêm kích Rafale. Ngày 12/2/2026, Hội đồng Mua sắm Quốc phòng Ấn Độ, dưới sự chủ tọa của Bộ trưởng Quốc phòng Rajnath Singh, đã thông qua nhu cầu mua sắm một số hạng mục lớn, trong đó có phi cơ chiến đấu đa nhiệm Rafale cho Không quân Ấn Độ.
Tuy nhiên, New Delhi không chỉ nhìn lên bầu trời. Dưới mặt biển, Hải quân Ấn Độ cũng đang tăng cường khả năng chống tàu ngầm và cứu hộ tàu ngầm. Một trong những chương trình đáng chú ý là dòng tàu hỗ trợ lặn Nistar.
Ngày 8/7/2025, Hindustan Shipyard Limited bàn giao chiếc Nistar đầu tiên cho Hải quân Ấn Độ tại Visakhapatnam. Con tàu dài 118 mét, lượng choán nước gần 10.000 tấn và được thiết kế cho những nhiệm vụ lặn biển sâu, cứu hộ tàu ngầm và hỗ trợ hoạt động dưới nước. Nistar có khả năng thực hiện lặn bão hòa ở độ sâu tới 300 mét.
Ngày 18/7/2025, Nistar chính thức được đưa vào biên chế Hải quân Ấn Độ dưới sự chứng kiến của Bộ trưởng Quốc phòng Rajnath Singh. Theo Bộ Quốc phòng Ấn Độ, hơn 80% thành phần của con tàu là sản phẩm nội địa và khoảng 120 doanh nghiệp vừa và nhỏ đã tham gia quá trình chế tạo.
Một diễn biến khác rất đáng chú ý là Hải quân Ấn Độ ngày 22/7/2026 đã đưa INS Malvan vào biên chế. Đây là chiếc thứ hai thuộc lớp Mahe, chuyên thực hiện nhiệm vụ chống tàu ngầm tại những vùng nước cạn.
INS Malvan thuộc chương trình gồm tám tàu tác chiến chống tàu ngầm vùng nước cạn được thiết kế và đóng tại Ấn Độ. Những tàu này được trang bị cảm biến, sonar và các hệ thống phục vụ việc phát hiện, theo dõi những mối đe dọa dưới mặt nước. Việc tăng cường loại tàu này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Ấn Độ ngày càng chú trọng việc kiểm soát các vùng biển quanh tiểu lục địa và Ấn Độ Dương.
Hai hướng phát triển trên không và dưới biển thực chất nằm trong cùng một chiến lược rộng lớn hơn của New Delhi: xây dựng khả năng quân sự có chiều sâu và giảm sự lệ thuộc vào nguồn cung từ ngoại quốc.
Ấn Độ đang đứng trước một môi trường an ninh phức tạp. Phía Bắc là Trung Quốc, quốc gia đang đầu tư mạnh vào không quân, hỏa tiễn, hải quân và những kỹ thuật quân sự thế hệ mới. Phía Tây là Pakistan, đối thủ truyền thống của New Delhi và cũng là quốc gia có quan hệ quốc phòng ngày càng sâu với Trung Quốc.
Trong bối cảnh đó, việc Ấn Độ tìm kiếm một chỗ đứng trong chương trình FCAS có thể được xem là bước đi nhằm tránh lập lại những khoảng trống kỹ thuật của quá khứ. Thay vì chờ tới khi thế hệ phi cơ mới hoàn tất rồi mới tìm cách tiếp cận, New Delhi muốn tham dự sớm hơn vào chuỗi phát triển kỹ thuật.
Nhưng đây cũng là một bài toán khó. Tham gia một chương trình phi cơ chiến đấu thế hệ thứ sáu đòi hỏi nguồn tài chánh khổng lồ, trình độ kỹ nghệ cao và khả năng chấp nhận những thỏa thuận phân chia kỹ thuật rất phức tạp. Ấn Độ sẽ phải thương lượng về tỷ lệ công việc, quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao kỹ thuật và vai trò của các công ty trong nước.
Đây chính là điểm có thể quyết định thành bại của chiến lược mới. Nếu chỉ trở thành khách hàng mua sản phẩm hoàn chỉnh, New Delhi sẽ khó đạt mục tiêu tự chủ về kỹ thuật. Nhưng nếu có thể tham dự sâu vào thiết kế, sản xuất và phát triển những hệ thống then chốt, FCAS có thể trở thành một bước nhảy lớn cho kỹ nghệ quốc phòng Ấn Độ.
Nhìn rộng hơn, những động thái mới của Ấn Độ cho thấy cuộc cạnh tranh quân sự tại Á Châu đang chuyển mạnh từ số lượng võ khí sang phẩm chất kỹ thuật. Phi cơ chiến đấu thế hệ mới, trí thông minh nhân tạo, hệ thống không người lái, cảm biến và tác chiến trên mạng đang dần trở thành những yếu tố quyết định sức mạnh quân sự.
Vì vậy, việc New Delhi tìm đường bước vào FCAS không chỉ là câu chuyện của một chương trình phi cơ. Nó phản ảnh tham vọng của Ấn Độ muốn trở thành một cường quốc kỹ thuật quốc phòng thực sự.
Còn trên biển, Nistar, Malvan và những chương trình chống tàu ngầm khác cho thấy Ấn Độ đang đồng thời củng cố “lá chắn” dưới mặt nước. Một bên là tham vọng làm chủ bầu trời thế hệ mới; bên kia là tăng khả năng kiểm soát những vùng biển có tánh chiến lược.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
